Icma.az
close
up
RU
Ağrıdan qurtulmaq mümkündürmü? “Kədər tərbiyəçiləri” niyə təsəlli vəd etmir?

Ağrıdan qurtulmaq mümkündürmü? “Kədər tərbiyəçiləri” niyə təsəlli vəd etmir?

Kulis.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Kulis.az Aliyənin Mina Laamonun “Kədər tərbiyəçiləri” sənədli filmi haqqında yazdığı "Kədər həyata dair" məqaləsini təqdim edir.

Kədər, ayrılıq, sevgi, hüzn haqda yalnız şairlər danışa bilərmi ki? Şair olmayanlar bu hissləri necə yaşayır, haradan biləcəyik? Axı yaşadığımız rasional dünyada bunlardan danışmaq, bu hissləri göstərmək yaxşı qəbul olunmur, bunlar məhrəm sayılır və o zaman bunlar haqda danışmağa xüsusi dil gərək olur – Poeziya kimi...

Finlandiyalı rejissor Mina Laamonun “Kədər tərbiyəçiləri” sənədli filmi insanların kədərlə necə baş etməsindən bəhs edir və kino mütəxəssislərinin elə bu filmi də poetik kinoya aid etməsi üçün onda xeyli cəhət var: obrazlı təsvir, hissi yaşantını qəhrəmanın-müəllifin necə keçirməsi təcrübəsi, individuallığın önə keçməsi, fraqmentallıq...

“Kədər tərbiyəçiləri” filmi boyunca müəlliflər bizi kədərin obrazları ilə, normalda təzahür dediyimiz kabusları ya formaları ilə üz-üzə qoyur, onu tanımağımızı istəyir. Kədər nədir? Onunla necə baş etmək olur? Həyatı ikiyə bölən hər hansı hadisədən sonra kədərlə baş-başa yaşamaq necədir? Onun mahiyyətində nə gizlidir? – kimi suallara cavab axtarır.

Film, filmdəki insanlar bizə kədər haqda danışır, hərçənd biz bilirik: kədəri yalnız onunla toqquşduğumuz, baş-başa qaldığımız zaman, tək-tək tanıya bilərik. Sadəcə, “Kədər tərbiyəçiləri” istəyir ki, zahirən “normal” görünən, həm də rasional dünyadakı qaydalara görə normal görünənin arxasında nə olması haqda bir təsəvvürümüz olsun. Çünki o, bizim mahiyyətimizdədir, kədər bizimlə birgə doğulur, bizim bədənimizdə, ruhumuzda gizlidir və üzə çıxması, varlığımızı bürüməsi an məsələsidir. Kədər uzaq qonaq kimi gəlməyəcək ya da gəlmir və biz onunla Elüarın məşhur şeirindəki kimi – uzaq qonaq kimi yox, özümüzlə salamlaşar kimi salamlaşacağıq ya da salamlaşırıq.

Filmi izlədikcə, təsvir-obrazları yaddaşımıza hopdura-hopdura həm də film boyunca bölünüb səpələnmiş təhkiyələrdən ayrı-ayrı hadisələri seçirik: oğlunu itirmiş qadın, qardaşını itirmiş qadın, yeni ölkədə şübhə və nifrətlə üzləşən mühacir kişi, sevgilisini itirmiş qadın, yaşıdlarını, dostlarını itirmiş, ölüm qaçılmazlığı ilə üz-üzə yaşayan kişi, anasını itirmiş qadın, “atılmış” qadın, zorakılığa məruz qalmış qadın, ağır xəstəliklə üzləşmiş kişi...

Təhkiyələr qırıq-qırıqdır, lakin bütün əhvalatları bir səs danışır (kişi və qadın səsi) və bu, filmə poetik bütövlük (bir müəllifin mətni kimi) gətirir. Biz kədər adlı məfhumun müxtəlif insanlardakı təzahürünü izləyirik; ətalətli-hərəkətli: ağ-qara təsvirdə torpaq qalağı sandığımız tısbağa qəfil hərəkətə gəlib ağır-ağır irəliləyir.

Səyahət etməyi sevən, indisə ağır xəstəliklə baş edən cütlük: nə zamansa təyinatı üzrə fəaliyyətdə olan böyük bir tikilinin xarabalığı. Atılmış məkanda daha çox görünə bilən dərin boşluqlar.

Finlərdə rastladığı nifrətdən bəhs edən şərqli mühacir: ekranda zərif tüklü, amma iri gövdəli kəllər göstərilir...

Ərindən ayrılmış, sonra onu itirmiş qadın: dağınıq interyerdə sükunət.

Güman etməyin ki, film kədərə seçilən xarabalıq, dağınıq ev kimi klişe görünə biləcək obrazlardan ibarətdir. Yox. Təsvir-obrazlar, simvol fiqurlar çoxdur və onlar filmin narrativində olduqca önəmlidirlər.

Məsələn, motivə, məzmuna uyğun olaraq göstərilən su təsvirləri.

Əvvəlcə o, sevgilisini itirmiş qadının üzdüyü hovuzdadır. Sonrakı epizodda oğlu boğulan qadının sahilində gəzdiyi göldür, sonrakında qadının ayağının altındakı qardır, daha sonra zorakılığa məruz qalmış qadının içində dayandığı sudur.

Filmdə göz yaşları yoxdur, dərdlərini danışan, yaşadıqlarını təsvir edən qadınlar, kişilər kamera qarşısında ağlamırlar. Su təbiətdəki, məişətdəki halındadır. Amma su burada həm də həyat başlanğıcı kimi yozulur, qadının özüylə işarələnir (su ünsürünün işarəsi tasdır: tas – qadın – qəbul edən tərəf), hovuzla bağlı epizodda su nə qədər çox olsa da, qadının acısını çıxara bilmir. Və ən əsası, su ayrı-ayrı formalarda olsa da, eyni sudur, kədərdə olduğu kimi, o, başqa formalarda zühur edir. Hətta susuz hovuz təsvirində də obraz kimi ortaya çıxır: gözlərinin ətrafı boyanmış qızlar susuz hovuzda divara söykəniblər. Bura sanki dünyanın emosional qütbüdür, bu hovuz boşalmış deyil, suyla dolacaq hovuzdur. Su – həyat, gələcəkdədir. Su-həyat kədər də ola bilər. Bu arada, kədərin həyatdan sayılmaması insanın barışmazlığıdır. Niyəsə kədərlilər həyatsevər sayılmır. Hərçənd, bəlkə, kədərlilər həyatı daha çox sevirlər, ya da daha dərindən duyurlar. Hətta sözügedən filmdə sevdiyinin yerinə gələn həmin kədərlə doğmalaşan, onun getməsini istəməyən qadını da tanıdır bizə müəlliflər. Şairin söylədiyi kimi, “ayrılıq da sevgiyə daxildir”, deməli, kədər də həyata. Odur ki, filmin qəhrəmanlarından biri yaşadığımız istehlak dünyasının aşıladığı xoşbəxtlik illüziyasına işarə vurur: “Dünya insanlara qəribə bir istiqamət göstərir: «Həyat həmişə xoşbəxt və gözəl olmalıdır». Amma axı biz bilirik ki, bəzən o, zibil olur”...

Kədəri gözardı etmək onun əsas əlaqələrini tanımamaqdandır. Filmsə bizə bu əlaqələri göstərir. O təkcə “kədər necə aşılır?” sualına cavab gəzmir, onun necəliyini, mahiyyətini axtarır.

“Bəzən Nifrət Kədər və Qorxunu gizləyir”; “Kədər Qəzəbimin davamıdır” – deyə ayrı-ayrı adamlar kədərin mənbəyini göstərirlər.

Ekranda ara-sıra cəngavər geyimli ayaqyalın bir fiqur görünür.

Meşənin içində taxtadan qadın bədəni də görürük.

Başqa bir təsvirdə kimsənin fərq etmədiyi pələng cildli bir fiqur avtobusda oturub.

Hovuzdakı qızlar pələngtək nərildəyir.

Bütün bu obrazlaşdırılmış qoruma instinkti, zərbələri yumşaldan bədən hissiyyatımız, yaşama ehtirası – var olmanın şərtləri deyilmi? Və nəhayət, bunlar olmasa, kədər olardımı? Ya da əksinə, kədər olmasa, bunlar olardımı?

Bu suallar obrazlar selinin gətirdiyi dağıntıdan sonra durulma, kədərdən aydınlığa çıxma, ideya aydınlığına çatmaq kimidir. Və filmin daha bir üslubi özəlliyi ortaya çıxır: final deyəndə hansısa vurucu, yekunlaşdırıcı, təsirli son dəqiqələrdən söhbət getmir. Təhkiyə səpəli olduğu kimi, final da filmin şərti olaraq üçüncü hissəsinə səpələnib.

Bəllidir, kədərdən bəhs edən film “happy end”lə qurtarmayacaq. Bilmək yüngülləşdirməyəcək. Həmin aydınlıq təsəlli etməyəcək. Kədər özü istəməyincə, heç hara getməyəcək. Amma biz həyatı ikiyə bölünənlərin simasında kədərə əl uzadacaq, salam verəcəyik. Bir filmin, bir sənətin gücü bunda deyilmi, sizcə: Əl uzatmaq. Duymaq. Toxunmaq. Anlamaq. Salamlaşmaq.

Prezident “APA Media Group”un iki əməkdaşını təltif etdi Fuad Əbdürrəhmanov “Xalq Əmanəti” layihəsinin 27-ci nəşrində 500 il əvvəlki “qiyamət xəbərləri” hərraca çıxarılır
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:113
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 20 Noyabr 2026 12:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri