Alimlər 117 il yaşayan qadının sirrini açıblar...

...Dünyanın ən yaşlı qadını Maria Branyas Morera 2024-cü ildə 117 yaşında vəfat edib.

SİA xəbər verir ki, Hitech-ə görə, İspaniyadan olan elm adamları onun uzunömürlülüyünün səbəblərini anlamaq üçün onun DNT-sini, maddələr mübadiləsini və mikrobiomunu tədqiq ediblər.

...Maria Branyas Morera 1907-ci ildə anadan olub və həyatının çox hissəsini Kataloniyanın Olot şəhərində keçirib. Onun son illəri dinc şəkildə keçdi: kitablar, itlər, ailə və iki qızı, hər ikisi 90 yaşlarında...

2024-cü ilin avqustunda o, o dövrdə dünyanın ən yaşlı insanı olaraq vəfat etdi.

...Manel Estellerin rəhbərlik etdiyi Barselona Universitetinin tədqiqatçıları ondan qan, tüpürcək, sidik və nəcis nümunələri toplayıblar.

Onlar onun fiziologiyasını eyni bölgədəki müxtəlif yaşlarda olan digər qadınların fiziologiyası ilə müqayisə ediblər. Alimlər Branyasın ürək-damar xəstəlikləri, diabet və koqnitiv pozğunluq riskini azaldan nadir gen variantlarına sahib olduğunu aşkar ediblər.

Onlar Alzheimer xəstəliyinin heç bir genetik əlamətini tapmayıblar.

Esteller deyir ki, onun genofondu itlərdən tutmuş milçəklərə qədər orqanizmlərə bənzəyir ki, onlar artıq həddindən artıq uzunömürlülüklə əlaqələndirilir.

...O, genetik lotereyada şanslı idi.

Bunu tədqiqatçı deyib.

Branjasın telomerləri - xromosomların ucundakı qoruyucu qapaqlar çox qısa idi. Bu, adətən xəstəliklə əlaqələndirilir, lakin o, yox idi.

...Bu göstərir ki, qısaldılmış telomerlər həmişə xəstəliyi göstərmir, əksinə, yaş əlamətidir.

Bunu Esteller deyib.

Testlər nəticəsində “pis” xolesterinin aşağı, “yaxşı” xolesterinin isə yüksək olduğu müəyyən edilib.

İltihabi markerlər minimal idi və onun immun sistemi güclü olaraq qaldı.

113 yaşında o, COVID-19-a yoluxub və sağalıb. Alimlər onun bağırsaq mikrobiomunu da tədqiq ediblər.

Branjasın bağırsaq mikrobiomu bifidobakteriyaların yüksək səviyyədə olduğu daha gənc insanınkinə bənzəyirdi.

Esteller bunu pəhrizi ilə əlaqələndirir: o, hər gün üç porsiya qatıq yeyirdi. Aralıq dənizi mətbəxi, idman və ailəyə yaxınlıq şəkli tamamladı…

…Genlərimiz pokerdəki kartlara bənzəyir. Amma önəmli olan onları necə oynadığımızdır.

Esteller deyib bunu.

Braziliyalı genetik Mayana Zatz əlavə edir ki, ispan tədqiqatı dəyərli məlumatlar verir, lakin bu tək bir fərd üzərində qurulub. O hesab edir ki, nəticələr digər ölkələrdə yüzilliklər üzərində sınaqdan keçirilməlidir.

Nazlı Almuradova