Alimlər Ebolanın Afrikadan Avropaya çatma müddətini təxmin edirlər

...Yapon tədqiqatçıları Ebola virusuna yoluxmuş sərnişinlərin 30 gün ərzində Avropa və Asiyadakı əsas hava qovşaqlarına daşınma ehtimalının 90 faiz olduğunu proqnozlaşdıran riyazi model təqdim ediblər.

Belçika, Fransa, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Türkiyə ən yüksək risk altındadır.

Yapon mütəxəssisləri qlobal hava səyahət şəbəkəsini təhlil edərək həyəcan verici nəticələrə gəliblər.

Epidemiyadan təsirlənən Konqo Demokratik Respublikası və Uqandadan marşrutları araşdıran alimlər növbəti ayda hər ölkəyə ən azı bir virus daşıyıcısının gəlmə ehtimalını hesablayıblar.

Hesablamalara görə, ən pis ssenaridə yoluxmuş bir şəxsin Belçikaya gəlmə ehtimalı 92, Fransada 91, BƏƏ-də 88 və Türkiyədə 86 faiz təşkil edir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, "İzvestiya" xəbər verir ki, tədqiqatda 11.264 hava limanından, 569.741 marşrutdan və 330 milyon sərnişin axınından məlumatlar təhlil edilib.

Lakin elmi məqalədə vurğulanır ki, sadəcə bir ölkəyə infeksiyanın idxal riski mütləq xəstəliyin qaçılmaz yerli yayılması demək deyil.

"Effektiv məsafə" təhlili təkcə Belçika, Fransa, Cənubi Afrika, Keniya və BƏƏ-ni monitorinq üçün əsas mərkəzlər kimi müəyyən etməyib, həm də qlobal vəziyyətin vaxtında monitorinqi üçün riyazi əsas yaradıb. Avropanı hansı virus ştammının təhdid etdiyi və Mərkəzi Afrikadakı hazırkı epidemiyanın dəqiq miqyası hələ də məlum olmasa da, modelləşdirmə səhiyyə xidmətlərinə hazırlıq üçün ilkin başlanğıc verir.

KDR və Uqanda hökumətlərinin məlumatına görə, iyunun əvvəlinə qədər bölgədə təxminən 500 Ebola virusuna yoluxma hadisəsi qeydə alınıb və təxminən 100 nəfər ölüb. 2025-ci ilin yazında başlayan hazırkı epidemiya son illərdə ən ciddilərindən birinə çevrilib.

Yapon alimləri beynəlxalq hava limanlarını riyazi modellərinin son dərəcə yüksək olaraq müəyyən etdiyi təhlükəni minimuma endirmək üçün Afrikadan gələn uçuşlarda sanitar yoxlamanı gücləndirməyə çağırırlar.

Əli Babayev