Icma.az
close
up
RU
Alimlər Günəşin gizli həyatını ilk dəfə müşahidə ediblər...

Alimlər Günəşin gizli həyatını ilk dəfə müşahidə ediblər...

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bu, Yer kürəsindəki vəziyyətə dərin təsir göstərib...

...Tədqiqatçılar qrupu Günəşdə qeyri-adi dərəcədə aktiv bir bölgəni yarandığı andan tam parçalanmasına qədər izləyərək, onun fəaliyyətini 94 gün ərzində fasiləsiz olaraq qeydə alıb.

NOAA 13664 adlandırılan bu bölgə, Yer kürəsinin son iki onillikdə gördüyü ən güclü geomaqnit fırtınalarına səbəb olub.

SİA xəbər verir ki, The Daily Galaxy-nin məlumatına görə, onlar peykləri, kənd təsərrüfatı sistemlərini və hətta dəmir yolu siqnalizasiyasını pozub.

Bu uzunmüddətli monitorinq iki kosmik gəminin məlumatlarını birləşdirməklə mümkün olub: Günəşin uzaq tərəfini müşahidə edən Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) Solar Orbiter və Yerə baxan tərəfini davamlı olaraq izləyən NASA-nın Günəş Dinamikası Rəsədxanası (SDO).

Nəticə günəş bölgəsinin təkamülünün tam bir zaman xətti idi - əvvəllər heç vaxt əldə edilməmiş bir şey.

NOAA 13664 liderliyi ələ keçirəndə...

Adətən, Günəşdəki aktiv bölgələr ulduzun fırlanması səbəbindən gözdən itməzdən əvvəl Yerdən təxminən iki həftə görünən qalır. Lakin, 2020-ci ildə buraxılan Solar Orbiter zondu Günəş ətrafında geniş bir orbitdə hərəkət edir və bu da ona Yerdəki müşahidəçilərdən gizlənmiş əraziləri görməyə imkan verir.

İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutu Sürixdə (ETH Sürix) günəş fizikası üzrə mütəxəssis İoannis Kontogiannisin sözlərinə görə, bu orbit elm adamlarına NOAA 13664-ü planetimizdən görünməzdən çox əvvəl aşkar etməyə imkan verdi.

2024-cü ilin may ayına qədər bölgə Yerə tərəf döndü və dərhal müstəsna gücünü ortaya qoydu.

...Bu bölgə İsveçrənin cənubuna qədər görünən möhtəşəm bir qütb parıltısı yaratdı.

Bunu ETH Sürixdə professor və Davos Rəsədxanasının direktoru Luisa Harra qeyd etdi. Tədqiqatçılar bölgəni üç tam günəş fırlanması üçün müşahidə edə bildilər və onun maqnit sahəsinin transformasiyasının davamlı mənzərəsini əldə etdilər.

Günəş enerjisinin qəzəbindən Yer kürəsinə hücum...

NOAA 13664-ün təsirləri rəngarəng səmadan daha da kənara çıxdı. Professor Harra qeyd etdi ki, 2024-cü ilin may ayında müasir texnologiya ciddi şəkildə təsirləndi və rəqəmsal kənd təsərrüfatı ən çox təsirlənən sektorlardan biri oldu.

Dronlar, sahə sensorları və muxtar avadanlıqlar tərəfindən istifadə edilən peyk siqnalları pozuldu və bu da iş gecikmələrinə və məhsul itkisinə səbəb oldu.

Digər infrastruktur da təsirləndi.

...Hətta qatar yollarındakı siqnallar da təsirlənə bilər, kortəbii olaraq qırmızıdan yaşıla və ya əksinə dəyişə bilər, - deyə o bildirib.

Bu, kosmik hava hadisələrinin yaşlanma və ya həssas yer sistemləri ilə necə qarşılıqlı əlaqədə olması ilə bağlı artan narahatlığı əks etdirir.

Əvvəlki hadisələr oxşar nəticələr göstərib. 2022-ci ilin fevral ayında artan günəş aktivliyi yeni buraxılan 49 Starlink peykindən 38-ni məhv etdi.

NOAA 13664 alimlərə və operatorlara müasir mühitimizin 150 milyon kilometr uzaqlıqdakı fəaliyyətə nə qədər həssas olduğunu xatırlatdı.

Günəşdə maqnit xaosu...

Regionun gücü onun intensiv və dəyişən maqnit sahəsi ilə bağlı idi. Günəşdəki aktiv bölgələr maqnitləşdirilmiş plazmanın səthə qalxıb ulduzun quruluşunu pozduğu zaman əmələ gəlir.

Louise Harranın izah etdiyi kimi, "Günəşdə son dərəcə mürəkkəb bir maqnit sahəsi olan bir bölgə gördüyümüzdə, onun sonda günəş fırtınaları şəklində sərbəst buraxılacaq çoxlu miqdarda enerji ehtiva etdiyini düşünə bilərik."

Astronomy & Astrophysics jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada qeyd edildiyi kimi, NOAA 13664 ilə də məhz bu baş verdi.

94 günlük müşahidə pəncərəsi ərzində onun sahəsi getdikcə daha mürəkkəb və qeyri-sabit hala gəldi.

Ən güclü partlayış 20 may 2024-cü ildə Günəşin uzaq tərəfində baş verdi. O, Yer kürəsindən birbaşa görünmürdü, lakin iki kosmik gəmi strategiyası sayəsində ətraflı şəkildə qeydə alınıb. Alimlər hələlik müəyyən bir bölgədə partlayışın nə vaxt və necə baş verəcəyini dəqiq proqnozlaşdıra bilməsələr də, bu tədqiqat zamanı əldə edilən unikal məlumat dəsti günəş havasının mexanikasını daha dərindən anlamaq üçün vacib bir addımdır.

Kontogiannis yekunlaşdırdı: "Biz bu ulduza yaxın yaşayırıq, ona görə də onu müşahidə etmək və necə işlədiyini və ətraf mühitə necə təsir etdiyini anlamağa çalışmaq çox vacibdir".

Nazlı Almuradova

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:303
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 19 Yanvar 2026 18:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri