Alimlər uzunömürlülüyün sirrini açıqladı: Kimlər 100 ildən çox yaşaya bilər

Uzunömürlülüyün sirlərini hələ qədim filosoflar, həkimlər və alimlər tapmağa çalışıblar. Bu gün isə elmdə kifayət qədər məlumat var ki, insanın 100 və daha çox yaşaması ehtimalını artıran əsas amilləri müəyyənləşdirmək mümkün olsun.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, gerontologiya və qocalma tibbi üzrə mütəxəssislər dünyanın müxtəlif ölkələrində uzunömürlülərin həyat tərzini araşdıraraq, əksəriyyətini birləşdirən beş əsas faktoru önə çıxarıblar.

1. Sağlam ürək-damar sistemi
Harvard Tibb Məktəbinin araşdırmaları göstərib ki, normal qan təzyiqi, aşağı “pis” xolesterin səviyyəsi və ciddi ürək xəstəliklərinin olmaması uzun ömür ehtimalını xeyli artırır. Sağlam ürək və damarların sirri müntəzəm fiziki aktivlik, balanslı qidalanma və stressin idarə olunmasıdır.

2. Hətta qocalıqda belə aktiv həyat tərzi
Uzunömürlülər fiziki aktivliyi yalnız gənclik illəri ilə məhdudlaşdırmır. Onlar 80 yaşdan sonra belə piyada gəzirlər, bağda işləyirlər, ev işləri görürlər və ya idmanla məşğul olurlar. Elmi fakt: gündə 30 dəqiqə orta səviyyəli aktivlik vaxtından əvvəl ölüm riskini 30–40% azaldır.

3. Sosial fəallıq və güclü münasibətlər
Oksford psixoloqlarının araşdırmalarına görə, dostluq əlaqələrini qoruyan, ictimai tədbirlərdə iştirak edən və sosial həyatda aktiv olan insanlar daha uzun yaşayırlar. Bunun səbəbi sadədir: ünsiyyət stres hormonu kortizolun səviyyəsini azaldır və beynin fəaliyyətini stimullaşdırır.

4. Optimist dünyagörüşü və stressə davamlılıq
Müsbət düşüncə tərzi və çətin vəziyyətlərdən mənfi emosiyalara qapılmadan çıxmaq bacarığı uzunömürlülərin əsas xüsusiyyətlərindəndir. Alimlər sübut ediblər ki, optimistlər pessimistlərdən orta hesabla 10 il çox yaşayır.

5. Genetik faktor, amma bu həlledici deyil
Elm təsdiqləyir ki, irsiyyət uzunömürlülükdə əhəmiyyətli rol oynayır, lakin bu, cəmi 30%-ə qədər təsir göstərir. Qalanı isə insanın həyat tərzindən, qidalanmasından, psixoloji vəziyyətindən və yaşadığı mühitdən asılıdır.

Alimlər vurğulayırlar ki, uzunömürlülüyün açarı yalnız genetik mirasda deyil, gündəlik vərdişlərdə gizlənir. Sağlam həyat tərzi, aktivlik, sosial münasibətlər və pozitiv düşüncə insan ömrünü uzadan ən mühüm faktorlar hesab olunur.