“Amazon”un 1 milyonuncu robotu

Süni intellekt və robot əmək bazarını necə dəyişir?

Amerikanın texnologiya nəhəngi “Amazon” şirkətin qlobal logistika sistemində bir milyonuncu robotun istifadəyə verildiyini elan edib. Bu texnoloji nailiyyət 2025-ci ilin iyul ayına təsadüf edir və həmin robotun Yaponiyadakı sifariş emalı mərkəzində işə başladığı bildirilib.

Hazırda “Amazon”un sifariş mərkəzlərində 1,56 milyon fəaliyyət göstərsə də, onların sıralarında süni intellekt və robot texnologiyaları ilə təchiz olunmuş 1 milyondan çox robot da iştirak edir. Bu balans texnologiyanın insanların fiziki əməyini necə dəyişdirdiyini və gələcək əmək bazarına necə təsir göstərə biləcəyini bir daha ortaya qoyur.

“Amazon”un bu robot inqilabı 2012-ci ildə Kiva Systems şirkətini satın alması ilə başlayıb. Bu şirkətin istehsal etdiyi mobil robotlar anbar daxili məhsul hərəkətini kökündən dəyişdirərək sürət, səmərəlilik və xərc azaldılması sahəsində inqilabi üstünlüklər təqdim etdi.

Sonrakı illərdə isə bu tendensiya daha da sürətləndi: robotlar məhsul daşıma, çeşidləmə və yükləmə işlərində insan əməyini əvəz etməyə başladı. Nəticədə, “Amazon”un əməkdaş sayı son dörd ildə 40 min nəfər azalaraq aşağı düşüb. Məlumata görə, bu gün bir Amazon anbarında orta hesabla 670 nəfər çalışır ki, bu da son 20 ilin ən aşağı göstəricisidir.

“Amazon”un robotlaşdırma planları yalnız anbarlarla məhdudlaşmır. San-Fransisko şəhərində artıq “humanoid robot parkı” qurulub. Bu məkanda insanabənzər robotlara poçt bağlamalarının çatdırılması və sosial mühitə uyğunlaşma bacarıqları öyrədilir. Şirkətin məqsədi gələcəkdə robotları daşıma xidmətləri, evə çatdırılma, səhra logistikası və təcili yardım funksiyaları ilə də təmin etməkdir.

“Amazon”un robot strategiyası tənqid və maraq doğurur. Bəzi mütəxəssislər prosesi əmək bazarının daralması və işsizlik riski ilə əlaqələndirsə də, başqaları bu texnoloji transformasiyanı əmək məhsuldarlığının artması və yeni ixtisasların yaranması ilə izah edirlər. Məsələn, robot texniki xidməti, proqramlaşdırma, davranış modelləşdirmə və etik süni intellekt sahələrində yeni iş yerlərinin yaranması gözlənilir. Eyni zamanda, robot-insan əməkdaşlığı modeli gələcək istehsal və xidmət sektorunun əsas sütunlarından biri kimi formalaşır.

“Amazon”un 1 milyon robotlu əməliyyat sistemi texnologiyanın sürətlə insan fəaliyyətini əvəz etdiyini göstərir. Bu tendensiya yalnız e-ticarət deyil, həm də ümumi iqtisadi və sosial münasibətləri dəyişəcək. Gələcək insan və robotun yan-yana işlədiyi, əmək bazarının isə ağıllı maşınlara uyğun yenidən dizayn olunduğu bir reallıq olaraq qarşıdadır.

S.ELAY
XQ