Aqşin Yenisey: Söz ala biləcəyimiz ən uyğun dil Anadolu türkcəsidir

 Kim ana dilini evində “servanta” qoymaq üçün qoruyursa, bu, onun şəxsi işidir

Son zamanlar dil müzakirəsi geniş vüsət alıb. Bəzi insanlar deyir ki, öz ana dilimizə yaxın türk dilidir və həmin sözlərdən istifadə etmək olar. Bəziləri isə bildirir ki, türklərin müəyyən sözləri eyni səslənsə, belə eyni məna vermir. Hətta Konstitusiyadan misal çəkənlər də var. Məsələyə daxildən və kənardan xeyli şəxs qoşulub. Maraqlıdır TDT-nin ortaq əlifbasının qəbul olunduğu bir dönəmdə Türk dilinin dilimizə müəyyən təsirləri onsuz da olacaq. Bəs Türk dilinin ölkəmizdə vüsat almasından niyə belə ehtiyyat edirlər? Bir millətin dilinə yaxın olan başqa bir dili "təhlükə" kimi görmək nə dərəcədə əsaslı yanaşmadır? Bu baxış dilin təbii inkişafına və mədəni inteqrasiyaya maneə yarada bilərmi?

Qeyd edək ki, Kinorejissor Ayaz Salayevin dilimizlə bağlı fikirlərindən sonra cəmiyyətdə ciddi müzakirələr başlayıb. Baku TV-də Elçin Əlibəylinin verilişində Sabir Rüstəmxanlı ilə Ayaz Salayev arasında anlaşılmazlıq yaranıb. Ayaz Salayev Moskvada təhsil aldığı üçün özünü şanslı hesab etdiyini bildirib.

Daha sonra o, "Rus dili Azərbaycan dili üçün təhlükəli deyil. Lakin türk dili təhlükəlidir. Çünki mənim tələbələrim artıq "kasaba" deyirlər, "qəsəbə" sözünü işlədən yoxdur"- deyib. 

Bu fikir Sabir Rüstəmxanlının xoşuna gəlməyib və o, etirazını bildirib: "Ayaz bəy, bu elə sənin Moskvada oxumağının nəticəsində yaranmış bir təfəkkürdür ki, türk dili bizim üçün təhlükədir. Bu dil mənim öz dilimdir, necə təhlükəli ola bilər?".

Sualımızı cavablandıran şair Aqşin Yenisey “Sherg.az”a açıqlamasında deyib ki,dil haqqında danışanların çoxu təəssüf ki, gerçəklikdən deyil, təsəvvürlərindən çıxış edirlər: 

“Bu günün gerçəkliyində artıq Azəbaycanın heç bir sahəsində adına “Vaqifin şirin dili” deyilən dildən istifadə olunmur. Məsələn, biznes sahəsinin dili bu gün sıravi azərbaycanlı üçün yad bir dildir, anlaşılmazdır. Çünki beş sözdən ikisi yad dillərdən gəlmədir. Anadolu türkcəsi türk dilləri içərisində çağın tələblərinə cavab verən yeganə türkcədir. “Menecmentlik” kimi yad bir sözün dilimizdə ən uyğun qarşılığı Anadolu türkcəsindəki “pazarlama”, yəni “bazarlama” sözüdür. Bunun nəyi bizim dilimizə yaddır? Bu cür yüzlərlə kəlmə var ki, heç bir əndişə keçirmədən Anadolu türkcəsindən ala bilərik. Zatən gələcəyin intellektual elitası olacaq nəsil bu gün Anadolu qaynaqlarıyla işləyir. Tibbin dili artıq ortaq türkcəyə yaxın bir dildir. Çünki ölkədə Türkiyədə tibb təhsili almış həkim ordusu var. Kim ana dilini evində “servanta” qoymaq üçün qoruyursa, bu, onun şəxsi işidir. Dilimiz elmi, fəlsəfi, texniki funksionallığını yaratmasa qısa müddətdə öləcək. Bu baş verməsin deyə ya yeni sözlər yaratmalıyıq, ya da söz almalıyıq. Söz ala biləcəyimiz ən uyğun dil isə Anadolu türkcəsidir”.