Icma.az
close
up
RU
Araşdırma: Tütün və alkoqolun azaldılması xərçəng hallarının qarşısını ala bilər

Araşdırma: Tütün və alkoqolun azaldılması xərçəng hallarının qarşısını ala bilər

Icma.az, Yeniazerbaycan saytına istinadən bildirir.

Avropa Komissiyası və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) birgə apardığı yeni araşdırmaya əsasən, Aİ ölkələrinin tütün və alkoqol istifadəsinin azaldılması üzrə hədəflərə çatması, eləcə də qeyri-sağlam qidalanma və havanın çirklənməsi ilə mübarizə aparması 2023–2050-ci illər arasında təxminən dörd milyon yeni xərçəng hadisəsinin qarşısını ala bilər.

AZƏRTAC “euronews.com” saytına istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələrinə görə, əgər Aİ ölkələri tütün istehlakını azaltmaq üzrə müəyyən edilmiş hədəfləri yerinə yetirə bilsələr, bu dövr ərzində 1,9 milyon yeni xərçəng hadisəsinin qarşısı alına bilər. Xüsusilə Almaniya, Fransa, İtaliya və Polşada, ümumilikdə bir milyondan çox xərçəng hadisəsinin baş verməsinin qarşısının alınacağı proqnozlaşdırılır.

Eyni zamanda, alkoqol istehlakının azaldılması üzrə hədəflərin icrası əlavə bir milyon xərçəng hadisəsinin qarşısını almağa kömək edə bilər. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, 2010-2022-ci illər ərzində Aİ-də alkoqol istehlakı orta hesabla 0,3 litr azalıb. Bununla belə, üzv ölkələr arasında ciddi fərqlər müşahidə olunub: Belçika, Xorvatiya, Kipr, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Yunanıstan, İrlandiya və Litvada istehlak 10 faiz və ya daha çox azalsa da, Bolqarıstan, İtaliya, Latviya, Malta, Polşa, Rumıniya və İspaniyada əksinə, 10 faiz və daha çox artım qeydə alınıb. Avropa Xərçəng İnformasiya Sisteminin (ECIS) məlumatına əsasən, 2022-ci ildə Aİ-də təxminən üç milyon yeni xərçəng hadisəsinin diaqnoz qoyulacağı gözlənilirdi. 2040-cı ilə qədər isə hər il əlavə 500 min yeni xərçəng hadisəsinin qeydə alınacağı təxmin edilir. 2021-ci ildə Aİ-də 1,15 milyon insan xərçəngdən dünyasını dəyişib ki, bu da ürək-damar xəstəliklərindən sonra ikinci əsas ölüm səbəbi olub.

Araşdırma nəticələrinə görə, 2021-ci ildə Aİ-də xərçəngdən ölənlərin 40 faizi tütün, alkoqol, qeyri-sağlam qidalanma və ətraf mühit faktorları ilə əlaqələndirilir. Aİ əhalisinin yarısından çoxu artıq çəki problemi yaşayır və yeniyetmələr arasında piylənmə halları da artmaqdadır. Tütün istifadəsi Aİ-də azalma tendensiyası göstərsə də, 2021-ci ildə xərçəngə bağlı bütün ölüm hallarının 20 faizinə səbəb olub və hələ də əsas risk faktoru olaraq qalır. 2012-ci ildə Aİ-də gündəlik siqaret çəkənlərin sayı 22 faiz olduğu halda, 2022-ci ildə bu göstərici 18 faizə enib. Ölkələr arasında ciddi fərqlər mövcuddur: İslandiya 6 faizlə ən aşağı siqaret çəkən əhaliyə sahib ölkə olduğu halda, Bolqarıstanda bu göstərici 29 faizdir. Avropa İttifaqı 2021-ci ildə Xərçəngin Döyülməsi Planını qəbul edərək, 2040-cı ilə qədər “tütündən azad nəsil” əldə etməyi və 2025-ci ilə qədər tütün istifadəsini 30 faiz azaltmağı hədəfləyib. Lakin bəzi tədbirlərin icrasında gecikmələr baş verib ki, bu da səhiyyə ekspertləri və maraqlı tərəflər arasında narahatlığa səbəb olub. Bundan əlavə, Aİ-nin Tütün Vergisi Direktivi ilə bağlı islahatların 2025-ci ilə qədər təxirə salınması, Aİ-nin tütünlə mübarizə gündəliyinə olan sadiqliyi və tütün sənayesinin bu qərarlara təsiri ilə bağlı suallar doğurub. Araşdırmaya əsasən, 2021-ci ildə Aİ ölkələri səhiyyə xərclərinin orta hesabla 6,1 faizini profilaktik tədbirlərə – maarifləndirmə kampaniyalarına, sağlamlıq monitorinqinə və xəstəliklərin nəzarətinə ayırıb. Lakin bu vəsaitlərin əsas hissəsi geniş ictimai səhiyyə təşəbbüslərinə deyil, peyvənd və fərdi qoruyucu vasitələrə yönləndirilib. Bu tədqiqat Aİ ölkələrinin xərçəng hallarının qarşısını almaq üçün profilaktik tədbirləri gücləndirməsinin vacibliyini vurğulayır. Xüsusilə tütün və alkoqol istifadəsinin azaldılması, sağlam qidalanmanın təşviq edilməsi və ətraf mühitin qorunması ilə bağlı daha ciddi addımlar atılmalıdır.

Yeni araşdırma göstərir ki, Aİ ölkələri tütün və alkoqolun azaldılması, sağlam qidalanma və hava çirkliliyinin azaldılması istiqamətində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirsə, 2023-2050-ci illər arasında təxminən dörd milyon yeni xərçəng hadisəsinin qarşısını almaq mümkündür. Bu, həm səhiyyə sistemlərinə düşən yükü azalda bilər, həm də minlərlə insanın həyatını xilas etmək potensialına malikdir. Bununla belə, tədqiqat nəticələri göstərir ki, mövcud profilaktik siyasətlərin icrasında gecikmələr və qeyri-kafi maliyyələşdirmə ciddi maneə olaraq qalır. Buna görə də Aİ ölkələrinin xərçənglə mübarizədə daha təsirli və effektiv strategiyalar həyata keçirməsi zəruridir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 08 Fevral 2025 15:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri