At ətini necə tanımaq olar? AÇIQLAMA

Bakıda bəzi iaşə obyektlərində mal əti adı ilə at ətindən dönər hazırlandığı və istehlakçılara satıldığı müəyyən edilib. Bu fakt aparılan yoxlamalar nəticəsində ortaya çıxıb və qida təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlığa səbəb olub.

Qida mütəxəssisi Asim Vəliyev Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu problem ölkəmizdə dönər kimi geniş istehlak olunan məhsulun keyfiyyətinə şübhə yaradır.

O, at əti ilə mal ətini fərqləndirməkdən danışıb:

“Əslində, adi gözlə bu fərqi görmək olduqca çətindir, çünki hər ikisinin teksturası və rəngi oxşardır. Lakin bir neçə xüsusiyyətə diqqət yetirməklə fərq aşkarlana bilər. At əti mal ətinə nisbətən daha tünd qırmızı və ya qəhvəyi tonlu olur, bişirildikdə isə xarakterik bir qoxu yayır ki, bu mal ətindən fərqli olaraq, daha kəskin ola bilər. Elmi olaraq, at ətində yağ tərkibi mal ətinə nisbətən azdır və mioqlobin səviyyəsi yüksəkdir, bu da rəng fərqinə səbəb olur. Laboratoriya şəraitində DNT analizi və ya spektroskopiya kimi metodlar ətin mənşəyini 100% dəqiqliklə müəyyənləşdirə bilər. Ev şəraitində isə istehlakçılar bu fərqləri ayırd etməkdə çətinlik çəkə bilər, çünki dönər hazırlanarkən əlavə ədviyyatlar və emal prosesi bu xüsusiyyətləri maskalaya bilir”.

A.Vəliyev deyib ki, istehlakçıların mal əti adı ilə at əti satışı kimi saxtakarlıqdan qorunması üçün bir sıra addımlar atması vacibdir:

“İlk olaraq dönər alınan məkanların güvənli olduğuna diqqət yetirilməli, rəsmi qida təhlükəsizliyi sertifikatı olan və ya mənşə sənədlərini açıq şəkildə təqdim edən nöqtələrə üstünlük verilməlidir. İkincisi şübhəli hallarda, məsələn qeyri-adi qoxu, rəng və ya qiymət fərqi baxımından istehlakçılar məhsulun tərkibini soruşmalı və cavabdan narazı qaldıqda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə (AQTA) və ya yerli icra hakimiyyətlərinə şikayət etməlidirlər. Həmçinin dönər alarkən qablaşdırma və ya etiket varsa, məhsulun tərkibini yoxlamaq vərdişi formalaşdırılmalıdır. İstehlakçılar sosial mediada və ya yerli platformalarda bu cür halları paylaşaraq digər vətəndaşları məlumatlandırmalı, beləliklə, ictimai nəzarəti gücləndirməlidirlər. Bu tədbirlərfərdi səviyyədə saxtakarlığın qarşısını almağa kömək edə bilər”.

Qida ekspertinin sözlərinə görə, at əti qida kimi təhlükəli deyil və bir çox ölkədə istehlak olunur:

“Elmi araşdırmalara görə, at əti yüksək protein, dəmir və aşağı yağ tərkibi ilə mal ətindən daha “sağlam” hesab edilə bilər. Lakin Bakıda aşkarlanan hallarda problem at ətinin keyfiyyətindədir. Qeyri-qanuni kəsimxanalarda emal olunan at əti tez-tez xəstə və ya baytar nəzarətindən keçməmiş heyvanlardan əldə edilir. Bu salmonella, E. coli kimi bakterial infeksiyaların və ya parazitlərin (məsələn, trixinella) yayılma riskini artırır. Bundan əlavə, heyvanlara vurulan dərman və ya antibiotik qalıqları sağlamlığa uzunmüddətli zərər verə bilər. Əgər at əti qanuni şəkildə sanitariya norma və standartlarına uyğun emal olunarsa, sağlamlığa zərəri yoxdur. Lakin mal əti kimi təqdim edildikdə istehlakçıların etibarının pozulması psixoloji stresə də səbəb ola bilir”.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az