Atəşkəs və ticarətin bərpası... Tramp Putin danışıqlarından nə gözlənilir?

Xəbər verdiyimz kimi, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu gün Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı aparacaq. Tramp "Truth" sosial platformasında bununla bağlı bildirib ki, telefon danışığında əsasən atəşkəs və ticarət məsələlərinin müzakirə olunacaq. Tramp, həmçinin qeyd edib ki, Putinlə danışıqdan sonra Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və NATO ölkələrinin rəhbərləri ilə də əlaqə saxlayacaq. Danışığın Bakı vaxtı ilə saat 17:00 radələrində baş tutacağı gözlənilir.

Gözlənilir ki, danışıqların əsas mövzusu atəşkəs olacaq. ABŞ, Rusiya ilə Ukrayna arasında vasitəçilik cəhdlərini davam etdirməkdə maraqlıdır. Trampın danışıqdan əvvəl atəşkəsi xüsusi vurğulaması onun bu müharibədə vasitəçi kimi çıxış etməyə davam etmək niyyətində olduğunu göstərir.

Xatırladaq ki, Tramp prezidentliyə namizəd kimi dəfələrlə bəyan edib ki, hakimiyyətə gələrsə, “24 saat ərzində müharibəni dayandıracaq”. Bu danışıq, həmin vədin yerinə yetirilməsi istiqamətində növbəti cəhd kimi qiymətləndirilə bilər. Ehtimal olunur ki, Tramp Putinə müvəqqəti atəşkəs və ya müharibədə fasilə təklif etsin və qarşı tərəfdən müəyyən müsbət siqnallar almağa çalışsın. Lakin bu təşəbbüsə Ukrayna və NATO ölkələrinin münasibəti həlledici olacaq.

Ticarət məsələləri isə ikinci planda dayanır. Atəşkəs razılaşması olacağı təqdirdə, Rusiya üzərinə qoyulmuş iqtisadi sanksiyaların və maliyyə blokadalarının alternativ yollarla aradan qaldırılması barədə təkliflər gündəmə gələ bilər. Tramp administrasiyası xüsusilə enerji bazarları və Çinə qarşı iqtisadi tarazlıq məsələlərində Rusiya ilə əməkdaşlıq etməyə maraq göstərir.

Trampın Putinlə danışıqlardan dərhal sonra Zelenski və NATO liderləri ilə də təmas quracağını bildirməsi, onun beynəlxalq imicini qorumaq və “tərəfsiz vasitəçi” kimi görünmək istəyi ilə izah olunur.

Ekspertlər bildirirlər ki, bu danışıqlar Trampın ABŞ-dəki daxili mövqeyinə də təsir göstərə bilər. Onun Ukrayna böhranının həllinə yanaşması Demokratlardan fərqli olaraq təqdim edilir və bu, Respublikaçılar daxilində liderliyini möhkəmləndirə bilər. Bununla belə, Trampın “Putinə yaxınlıq” ittihamlarının yenidən gündəmə gələcəyi də istisna edilmir.

Nəticə etibarilə, bu telefon danışığı rəmzi bir addım olmaqla yanaşı, Trampın həm ABŞ daxilində, həm də beynəlxalq miqyasda siyasi iradə və diplomatik ambisiyalarını ortaya qoymaq cəhdidir. Əsas nəticələr isə danışıqdan sonra veriləcək açıqlamalarda və xüsusilə Zelenski və NATO liderləri ilə təmasların məzmununda aydın olacaq. Amma danışıqların baş tutması belə, artıq özlüyündə mühüm bir geosiyasi siqnaldır.

Rasim Əliyev 

AzPolitika.info