Atlantic Council: “Hələlik neft qiymətləri barədə narahat olmayın”...

...İran ətrafında artan münaqişəyə baxmayaraq, ekspertlər qlobal neft bazarı üçün fəsadlar barədə dəhşətli proqnozlar verməkdən çəkinməyə çağırırlar.

ABŞ-ın hazırda əsas prioriteti qiymət dalğalanmaları deyil, Tehranın nüvə potensialını qoruyub saxlamasına və ya inkişaf etdirməsinə mane olmaqdır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Atlantic Council yazır.

2003-cü ildən 2011-ci ilə qədər ABŞ-ın İraqdakı əməliyyatları zamanı neftin qiyməti orta hesabla barrel üçün təxminən 72 dollar olub - bugünkü qiymətləndirmə ilə 100 dollardan çox... Qlobal iqtisadiyyat ABŞ-İsrail birgə İrana hücumlarından sonra hazırda gözləniləndən xeyli yüksək göstəricilər altında inkişaf edib.

Analitiklər proqnozlaşdırırlar ki, bazarlar yenidən açıldıqdan sonra neft qiymətləri 5-15 faiz arta bilər və bu da Brent qiymətlərini barrel üçün 76-84 dollara çatdıra bilər.

Ciddi təchizat kəsintisinə baxmayaraq, bu, yenə də İraq müharibəsindən sonra inflyasiya ilə tənzimlənən səviyyədən 20 dollar aşağı olacaq.

Əsas risk qısamüddətli artım deyil, onun potensial müddətidir.

Hazırda qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşınmalarının təxminən 20 faizini daşıyan Hörmüz boğazından keçən tankerlər üçün sığorta əhatə dairəsini müvəqqəti olaraq dayandıran İran deyil, sığortaçılardır.

Əgər gəmiçilik yaxın günlərdə bərpa olunarsa, qlobal iqtisadiyyata təsiri məhdud olacaq.

Lakin bir aylıq blokada onsuz da artan enerji qiymətlərindən narazılıqla üzləşən hökumətlərə təzyiq yaradacaq.

Eyni zamanda, regionda strateji infrastruktur zədələnməyib və bazar əsasları güclü olaraq qalır.

Səudiyyə Ərəbistanı ənənəvi olaraq bu cür pozuntuları kompensasiya etmək üçün dünyada bir həftəlik xam neft ehtiyatlarını saxlayır - 2019-cu ildə Abqaiq hücumundan sonra olduğu kimi...

ABŞ və müttəfiqlərinin də strateji neft ehtiyatları var. Bazar qısamüddətli artıma davam gətirə bilər. Lakin Hörmüz boğazı ətrafında uzun müddət davam edən qeyri-müəyyənliyə davam gətirə bilməz.

ABŞ-ın İranın nüvə proqramını neytrallaşdırmaq kimi strateji məqsədinə çatması üçün ticarət yolları bərpa edilməlidir. Əks halda, artan qiymətlər kampaniyanın vaxtından əvvəl dayandırılmasına səbəb ola bilər.

Əli Babayev