Avropadakı qeyri müəyyənlik avronu zəiflədib

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Avropada artan maliyyə və siyasi qeyri-müəyyənliklər avronun dollara qarşı məzənnəsinə təzyiq göstərir. Avro 2025-ci ilin may ayından bəri ən aşağı səviyyəsinə düşüb və il ərzində dəyərinin təxminən 5%-ni itirib.

Banco.az xəbər verir ki, bu barədə “Bloomberg HT” məlumat yayıb.

Avronun zəifləməsinə Avropanın aparıcı iqtisadiyyatlarında yaranan problemlər, qlobal istiqraz bazarındakı dəyişkənlik, Yaxın Şərqdəki gərginlik və yüksək enerji xərcləri təsir göstərir. Davam edən inflyasiya təzyiqləri də avronun mövqeyini zəiflədir.

Fransada büdcə kəsirinin artması, siyasi böhran və etirazlar, İspaniyada isə erkən seçkilərlə bağlı qərar Avrozonada qeyri-müəyyənliyi gücləndirib. İtaliyanın yüksək borc yükü ilə bağlı narahatlıqlar da Avropa bazarlarına təzyiq göstərir. Bu vəziyyət 2012-ci ildə yaşanan Avrozonanın borc böhranı ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.

Fransanın borc yükü və büdcə kəsiri narahatlıq yaradır

Avronun ucuzlaşmasına təsir edən əsas amillərdən biri Avrozonanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatı olan Fransanın maliyyə vəziyyətidir. Qlobal istiqraz bazarındakı satışlar fonunda Fransanın 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi 2002-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə yüksələrək 5%-ə yaxınlaşıb.

Məlumatda qeyd olunur ki, Fransanın dövlət büdcəsinin kəsiri ÜDM-in 5,8%-nə çatıb. Bu göstərici Avropa İttifaqının müəyyən etdiyi 3%-lik həddi xeyli üstələyir. Ölkənin dövlət borcu isə 3,596 trilyon avroya yüksələrək ÜDM-in 119%-nə çatıb.

Fransanın borc yükünün artması və borclanma xərclərinin yüksəlməsi investorların narahatlığını gücləndirir. Fransa ilə Almaniyanın dövlət borclanması üzrə xərcləri arasındakı fərqin 2012-ci il borc böhranından bəri ən yüksək səviyyəyə çatması da bazarlardakı gərginliyi artırır.

Dollar təhlükəsiz aktiv kimi mövqeyini qoruyur

Avropadakı siyasi və maliyyə riskləri İspaniyada da özünü göstərir. Mənzil bazarı siyasəti ətrafında yaranan problemlər və Baş nazir Pedro Sançezin noyabr ayında erkən parlament seçkiləri keçirmək qərarı ölkədə siyasi qeyri-müəyyənliyi artırıb.

Digər tərəfdən, Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginlik qlobal investorların dollara marağını gücləndirir. ABŞ-ın dövlət borcunun yüksək olmasına və büdcə xərcləri ilə bağlı narahatlıqlara baxmayaraq, dollar beynəlxalq bazarlarda təhlükəsiz aktiv kimi qəbul edilməkdə davam edir.

Nəticədə Avropada artan risklər və dollara tələbin güclənməsi avro/dollar məzənnəsinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Mənbənin məlumatına görə, ilin əvvəlində 1,21 səviyyəsinə yüksələn avronun dollara qarşı məzənnəsi sonradan 1,11-ə qədər geriləyib.