Ay tarixdə ilk dəfə 4G bağlantısına qovuşacaq

"Nokia"nın Ay səthi rabitə sistemi (LSCS) "Athena" eniş aparatına yerləşdirilib. Bu yenilikçi sistem, Ay səthində etibarlı və yüksək tutumlu 4G bağlantısı təmin edərək, gələcəkdə həm insanlı, həm də pilotsuz missiyalar üçün mühüm rol oynayacaq.

News24.az xəbər verir ki, "Nokia"nın peykimizdə 4G bağlantısını təmin edəcək Ay səthi rabitə sistemi (LSCS), "Intuitive Machines"in ikinci missiyası olan "Athena" eniş aparatına uğurla yerləşdirilib. 

"Athena"nın gələn həftə buraxılması planlaşdırılır və onun əsas məqsədi Ayda su buzunun mövcudluğunu ölçmək olacaq. Kosmik aparatda bir sıra elmi cihazlar yer alacaq və onlardan bəziləri eniş aparatı ilə əlaqə qurmaq, məlumat və görüntüləri Yerə göndərmək üçün LSCS-dən istifadə edəcək.

"Athena" "sonsuz gün batımı zirvəsi" adlandırılan Şeklton krateri yaxınlığında yerə enəcək. Bu bölgədə Günəş daim üfüqdə alçaq şəkildə görünür və heç vaxt batmır. Gələcəkdə "Artemis" proqramı çərçivəsində Ayda astronavtlar yerləşdirildikdə, onların bu bölgəni ziyarət edəcəyi gözlənilir.

"Nokia"nın 4G bağlantı sistemi "Nokia Bell Labs" və NASA, "qutu içində şəbəkə" prinsipi ilə işləyəcək bir 4G bağlantı sistemi hazırlayıb. Bu sistem "Nova-C" eniş aparatını, "Lunar Outpost" şirkətinin ilk tədqiqat aparatı olan Mobil Avtonom Araşdırma Platformasını (MAPP) və "Intuitive Machines"in sıçrayan aparatı "Micro-Nova Hopper"i bir-birinə bağlayacaq.

"Nokia Bell Labs Solutions Research"un prezidenti Tyerri E. Klayn verdiyi açıqlamada bildirib: “Mobil rabitə texnologiyalarının Ayda və nəticədə Marsda həyata keçiriləcək insanlı və pilotsuz missiyalar üçün tələb olunan etibarlı, yüksək tutumlu və effektiv bağlantını təmin edə biləcəyini sübut etməyi hədəfləyirik. Mobil texnologiya Yerdə rabitə qurma tərzimizi geri dönüşü olmayan şəkildə dəyişdi. Bunun digər planetlərdə də mümkün olmaması üçün heç bir səbəb yoxdur".

Yer kürəsində geniş istifadə edilən bu texnologiyanı Aya köçürmək asan görünsə də, əslində çox çətin bir prosesdir. Ayın mühiti Yerlə müqayisədə daha sərtdir və ekstremal temperatur dəyişiklikləri müşahidə olunur. Məsələn, ekvatorda gündüz 121°C-yə çatan temperatur gecə -133°C-yə qədər enə bilir. Şeklton kraterinin daim kölgədə qalan hissələrində isə temperatur -246°C-yə qədər düşə bilər.

Bundan əlavə, mexaniki gərginlik faktorları da nəzərə alınmalıdır. Sistem kosmosa buraxılarkən, Ay səthinə çatdıqda və eniş zamanı qarşılaşacağı sarsıntılara və qüvvələrə tab gətirməlidir. Həmçinin, Ay torpağının abraziv xüsusiyyətləri bu prosesə əlavə çətinliklər yaradır.

"Nokia" bu sistemi hazırlayarkən enerji sərfiyyatını minimuma endirməklə yanaşı, onu davamlı və etibarlı etmək məcburiyyətində qalıb. Çünki gözlənildiyi kimi, bu sistem Ay səthinə göndərildikdən sonra onun təmiri üçün texniki heyət göndərmək mümkün olmayacaq. /valyuta.az