Azərbaycan yazıçısının dünyaya çıxa bilməməsi nədən qaynaqlanır? Mətanət Vahid

Kulis.az Mətanət Vahidin Azərbaycan yazıçısının qlobal ədəbiyyat bazarına çıxa bilməməsi ilə bağlı sosial şəbəkədə paylaşdığı fikirləri təqdim edir.

Azərbaycan yazıçısının dünyaya çıxa bilməməsi bədii potensialın yoxluğundan deyil, mexanizmlərin işləməməsindən qaynaqlanır.

Bu gün qlobal ədəbiyyat bazarında əsərin yalnız bədii dəyəri kifayət etmir, onun oxucuya çatdırılması üçün tərcümə, təqdimat və marketinq sistemi də işlək olmalıdır.

Əsərlərimiz xarici dillərə nadir hallarda çevrilir. Bu sahədəki boşluq müəllifin dünya oxucusuna çıxışını məhdudlaşdırır.

Dövlət dəstəyi və mədəniyyət siyasətimiz daha çox daxili auditoriyaya yönəlik şəkildə qurulub; beynəlxalq kitab sərgiləri, festivallar və ədəbi rezidentura proqramlarında davamlı iştirak təmin olunmur.

Görülən işlər isə pərakəndə xarakterlidir. Əksər hallarda bu işlər ayrı-ayrı təşəbbüslərlə, şəxsi imkanlar hesabına görülür. Belədə yazıçılarımız qlobal şəbəkələrə qoşula və kifayət qədər tanınmaq imkanları qazana bilmirlər.

Dünyaya çıxmaq üçün ilk növbədə tərcümə məsələsi prioritetə çevrilməlidir. Ən azı bir neçə yazıçımızın əsərləri əsas dillərə yüksək keyfiyyətlə tərcümə olunmalı, bunun üçün xüsusi proqramlar yaradılmalıdır.

Azərbaycan ədəbiyyatı beynəlxalq sərgilərdə, mükafat platformalarında mütəmadi şəkildə təmsil olunmalı, yazıçılar brend kimi təqdim edilməlidir.

Sosial media və müasir marketinq vasitələri ilə əsərlərin təbliği həyata keçirilməli, xarici oxucuya birbaşa çıxış yolları açılmalıdır. Bu proses təkcə dövlətin yox, həm də özəl sektorun aktiv iştirakı ilə daha da güclənməlidir.

Başqa sözlə, problem təkcə yazıçının yaradıcılığında deyil, onun dünyaya çıxışını təmin edən mexanizmlərin işləməməsindədir. Həmin sistemli mexanizmlər qurulduqda Azərbaycan yazıçısı da qlobal ədəbiyyat məkanında öz yerini tuta bilər.