Azərbaycanda ailə həkimlərinin sayı niyə azdır? Professordan AÇIQLAMA

Səhiyyə Nazirliyinin Tibb müəssisələrinin Akkreditasiyası və keyfiyyətə nəzarət Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini müvəqqəti icra edən Şərafət İsmayılova Milli Məclisdə keçirilən "İlkin səhiyyə xidməti: mövcud vəziyyət, görülən işlər, problemlər və onların həlli yolları" mövzusunda dinləmə zamanı xatırladıb ki, 2020-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetində rezidenturada ailə həkimi ixtisası üzrə qəbul həyata keçirilir. O bildirib ki, indiyə qədər bu proqram üzrə otuz nəfər imtahandan keçərək qəbul olunub, lakin cəmi beş nəfər proqramı yekunlaşdırıb.

"Bu say hazırda ilkin səhiyyə xidmətində ailə həkiminə olan tələbatı ödəmir", - deyə o qeyd edib.

Mövcud problemin səbəbləri və həll yolları barədə Oxu.Az-ın suallarını Azərbaycan Tibb Universitetinin Ailə təbabəti kafedrasının müdiri professor İbrahim İsayev cavablandırıb.

Professor deyib ki, bütün dünya ölkələrində ailə həkimliyi üzrə rezidentura təhsili almaq istəyənlərin sayı digər ixtisaslarla müqayisədə azdır və bunun əsas səbəblərindən biri ailə həkimlərinin aldıqları məvacibin az olmasıdır:

"Nümunə üçün deyim ki, ötən əsrin 70-ci illərindən ailə həkimi modelinə keçmiş qonşu ölkə Türkiyədə belə, ilkin səhiyyədə - Ailə Sağlamlıq Mərkəzlərində (ASM) çalışan həkimlərin çox azı ailə həkimliyi ixtisası üzrə rezidentura təhsili alanlardır. Bunun da səbəbi tibb üzrə təhsil aldıqdan və dörd-beş il əlavə rezidentura təhsili üçün vaxt sərf etdikdən sonra alınan məvacibin buna adekvat olmamasıdır. Buna görə də təbii olaraq, əksər məzunlar daha prestijli ixtisaslar seçməyi üstün tuturlar".

İ.İsayev bildirib ki, Azərbaycan Tibb Universitetində ailə həkimliyi üzrə rezidenturaya daxil olub, sonradan bitirməyənlərin, demək olar, hamısı digər dar ixtisaslar üzrə Azərbaycanda, Türkiyədə və ya Almaniyada təhsil almağa üstünlük verib.

Professorun sözlərinə görə, Qərb ölkələrində belə, ixtisaslı ailə həkimlərinin sayı azdır və ailə həkimi kimi çalışanların əksəriyyəti ümumi tibbi təhsilə malik olanlardır:

"Amma Qərb ölkələrində ailə həkimi kimi çalışan həkimlər müəyyən cəlbedici maddi, sosial imtiyazlara malikdirlər".

"Bütün mütərəqqi başlanğıclarda çətinliklər olur. Ölkəmizdə əhaliyə ilkin səhiyyənin əlçatanlığını və fərdi yanaşmanı təmin etmək üçün ailə həkimi modelinə keçilməsi dövlətin uğurlu strateji istiqamətlərindən biridir. Mövcud "Semaşko" tibbi xidmət sistemindən ailə həkimliyinə keçid müəyyən vaxt və resurs tələb edir", - deyə o qeyd edib.

Qeyd edək ki, ailə həkimi uşaqların və böyüklərin xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnozu və müalicəsi ilə məşğul olan həkimdir. Hər bir şəxs səhhətində yaranmış problemlə əlaqədar ilk növbədə ailə həkiminə müraciət etməlidir. Ailə həkimləri müalicə təyin edə, tibbi göstəriş əsasında laborator və instrumental müayinələrə, ehtiyac olduqda isə ixtisas həkiminə göndəriş verə bilərlər.

Aləmdə Nəsib