Azərbaycanda COVID yayılır Necə qorunaq?

Xəbər verdiyimiz kimi Azərbaycanda yayılmış virus COVİD-19-un “Omrikron” ştamına aid imiş. Bu virus özünü bir neçə əlamətlərlə göstərir. 

Ətrafımızda bir çox insanda müşahidə olunan bu xəstəlikdən özümüzü necə sığortalayaq? Nələrə əməl etsək, xəstəliyə yoluxmarıq, yaxud daha yüngül keçirərik?

Lent.az xəstəlikdən ən effektiv qorunma yollarını təqdim edir. 

Tibbi maska və fiziki məsafə

Omikron ştamı əsasən hava-damcı və aerozol yolu ilə yayılır. Bu səbəbdən qapalı, havalandırılmayan yerlərdə tibbi və ya N95 tipli maskalardan istifadə tövsiyə edilir. ÜST-ün 2023-cü ildə yenilənmiş tövsiyəsinə əsasən, yoluxma riski yüksək olan məkanlarda minimum 1–2 metr məsafə saxlamaq vacibdir. Maska təkbaşına tam qoruma yaratmasa da, digər tədbirlərlə birlikdə yüksək effektivlik göstərir.

Gigiyena və dezinfeksiya

Əllərin gigiyenası da qorunmanın əsas şərtlərindən biridir. Əlləri ən azı 20 saniyə sabunla yumaq və ya spirt tərkibli antiseptikdən istifadə etmək virusun əllə üzdəki selikli qişalara (burun, ağız, göz) keçməsinin qarşısını alır. Öskürərkən və ya asqırarkən dirsək bükümündən istifadə edilməli, istifadə olunmuş salfetlər dərhal atılmalıdır. Həmçinin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tez-tez toxunulan səthlərin müntəzəm dezinfeksiyasını da tövsiyə edir.

Havalandırma və açıq məkanlar

Omikronun qapalı mühitlərdə daha asan yayıldığı sübuta yetirilib. Buna görə də müntəzəm havalandırma, xüsusilə məktəblər, ofislər və ictimai nəqliyyat kimi sıx məkanlarda mühüm əhəmiyyət kəsb edir. ÜST-ün hesabatına görə, havanın dövranı təmin olunan məkanlarda virusun havada qalma müddəti və əhəmiyyətli dərəcədə azalır. İmkan daxilində görüşlərin açıq havada təşkili məsləhətdir.

Qidalanma və immun sisteminin dəstəklənməsi

Mütəxəssislər vitamin və minerallarla zəngin balanslı qidalanma, kifayət qədər yuxu (7–8 saat), açıq havada hərəkət, stresin azaldılması və kafi su qəbulunun immun sisteminə müsbət təsir etdiyini vurğulayır. Xüsusilə C vitamini, D vitamini, sink və probiyotiklərlə zəngin qidalar qoruyucu təsir göstərir.

Test və təcrid

Omikronun simptomları digər respirator viruslara bənzədiyindən, yoluxma riski olan şəxs test verməli və nəticə çıxana qədər izolyasiya olunmalıdır. Pozitiv nəticə alındıqda isə təcrid olunmaq, digər şəxslərlə fiziki təmasdan çəkinmək və istirahətə riayət etmək vacibdir. Hər bir fərd bu qaydalara əməl etməklə yalnız özünü deyil, cəmiyyətin daha həssas təbəqələrini də qorumuş olur.

Omikron ştamı ilə mübarizə yalnız tibbi vasitələrlə deyil, həm də şəxsi məsuliyyət, cəmiyyət içində etik davranış və davamlı maarifləndirmə ilə mümkündür. Rəsmi beynəlxalq qurumların tövsiyələri göstərir ki, çoxsahəli yanaşma – vaksinasiya, qorunma vasitələri, gigiyena və sağlam həyat tərzi birlikdə tətbiq olunduqda maksimal effektivlik yaradır. Bütün bunlar təkcə sağlam qalmaq üçün deyil, həm də pandemiyanın kollektiv şəkildə idarə olunması üçün zəruridir.