Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

“Azərbaycanda hələ də qadının rolunu evlə məhdudlaşdıran düşüncələr yaşayır” MÜSAHİBƏ

“Azərbaycanda hələ də qadının rolunu evlə məhdudlaşdıran düşüncələr yaşayır” MÜSAHİBƏ

Icma.az, Hurriyyet portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Şəhla İsmayıl: “Qanunda bərabərlik təmin olunub, praktikada isə bu bərabərliyin nəticələrini hər yerdə görmək üçün daha çox sosial dəyişikliklərə ehtiyac var”

Son illər Azərbaycanda gender bərabərliyi mövzusu hər zaman öz aktuallığını qoruyub saxlayır. Doğrudur, bəzən bu məsələyə birtərəfli qaydada yanaşılır. Belə ki, “gender bərabərliyi” dedikdə yalnız qadın hüquqları ön plana çəkilir. Halbuki, gender bərabərliyi cəmiyyətin bütün sahələrində, eləcə də şəxsi həyatda kişi və qadına bərabər imkanlar və iştirak hüququnun verilməsi anlamı daşıyır. Bu baxımdan, sözügedən məsələyə məhz insan hüquqlarının qorunması çərçivəsindən yanaşmaq mütləqdir.

Təbii, onu da etiraf etmək lazımdır ki, bir çox ölkələrdə, xüsusilə də müsəlman dövlətlərində qadın hüquqları olduqca məhdudlaşdırıldığından, orada gender bərabərliyi haqda danışmaq mümkün deyil. Buna misal olaraq, Əfqanıstanda qadınların təhsil hüquqlarının yasaqlanmasını, hətta bəzi hallarda onların küçəyə çıxmasının belə qadağan olunmasını göstərə bilərik. Bəs, Azərbaycanda bu sahədə vəziyyət necədir? Bu və ya digər suallara Gender mütəxəssisi, Rasional İnkişaf uğrunda Qadınlar Cəmiyyətinin sədri Şəhla İsmayıl ilə müsahibəmizdə cavab tapmağa çalışdıq.

- Azərbaycanda gender bərabərliyi mövzusu hər zaman aktualdır. Doğrudur, bəzən bunu yalnış olaraq qadın hüquqlarının pozulması kimi gündəmə gətirirlər. Halbuki “gender bərabərliyi” dedikdə heç bir cinsi ayrı-seçkilik nəzərdə tutulmur. Siz bu sahədə ölkəmizdəki vəziyyəti necə xarakterizə edərdiniz?

- Azərbaycanda gender bərabərliyi artıq yalnız ekspert müzakirələrinin yox, geniş ictimai şüurun bir hissəsinə çevrilib. Lakin tez-tez bunu sadəcə qadın hüquqları prizmasında dəyərləndirmək yanlış yanaşmadır. Gender bərabərliyi həm qadınların, həm kişilərin eyni imkanlardan faydalanması, sosial və peşəkar həyatda ədalətli iştirakının təmin edilməsidir. Ölkəmizdə qanunvericilik bazası mövcuddur, lakin ən böyük çətinlik gender-əsaslı stereotiplərin gücüdür. Bizdə hələ də qadının rolunu evlə məhdudlaşdıran, kişinin isə əsas qərarverici olduğu düşüncələr yaşayır. Mənzərəni belə ifadə edərdim: qanunda bərabərlik təmin olunub, praktikada isə bu bərabərliyin nəticələrini hər yerdə görmək üçün daha çox sosial dəyişikliklərə ehtiyac var. Məsələn, bu dönüşümü sürətləndirmək üçün uşaq baxımı xidmətlərinin əlçatanlığı, iş yerlərində şəffaf karyera mexanizmləri və kişilərin müttəfiq olaraq prosesə cəlbi kimi praktik addımlar vacibdir.

- Siz Azərbaycanda qadınlara qarşı diskriminasiya siyasətinin həyata keçirildiyi haqda iddiaları qəbul edirsinizmi?

- Mən hesab edirəm ki, Azərbaycanda dövlət səviyyəsində qadınlara qarşı məqsədli diskriminasiya siyasəti yoxdur. Əksinə, bərabərlik üçün hüquqi çərçivə, beynəlxalq sənədlərə qoşulma və strategiyalar mövcuddur. Amma bu, problemin olmadığını göstərmir. Diskriminasiya çox zaman gizli formada üzə çıxır. Məsələn, qadınların işə qəbulunda qeyri-rəsmi qərəz, rəhbər vəzifələrdə qadınların azlığı, qeyri-bərabər əmək bölgüsü və s. Bu, dövlətin rəsmi siyasətindən çox, cəmiyyətin köklü düşüncə tərzindən qaynaqlanır. Əslində, mübarizə aparmalı olduğumuz əsas “siyasət” stereotiplərin siyasətidir. Lakin formal səviyyədə də, əlbəttə ki, müəyyən faydalı təcrübələrdən istifadə etmək lazımdır. Məsələn, işə qəbulda kor skrininq, valideynlik məzuniyyətinin hər iki cins üçün istifadə olunmasını təşviq edən HR qaydaları və anonim şikayət kanalları bu “gizli mexanizmləri” zərərsizləşdirir.

- Bəzən qadınlara qarşı ayrı-seçkilik tətbiq olunduğunu iddia edənlər bunu ölkəmizdə kişilərin qadınlara nisbətən siyasi vəzifələrdə, dövlət sturukturlarında daha çox təmsil olunmaları ilə əsaslandırmağa çalışırlar. Bu haqda siz nə düşünürsünüz?

- Rəqəmlər açıqdır: yüksək vəzifələrdə kişilərin payı daha çoxdur. Mən bunu tək “rəsmi qadağa” kimi yox, illərlə yığılan amillərin nəticəsi kimi görürəm: ictimai-siyasi sahənin “kişi məkanı” kimi təqdim olunması, qayğı yükünün əsasən qadınların üzərində qalması, partiya və media şəbəkələrinə çıxışın zəifliyi, kampaniya mühitində aqressiya və reputasiya riskləri. Nəticədə qadın “istəyirəm” dedikdə belə, resurs, zaman və təhlükəsizlik baxımından daha çox maneə ilə üz-üzə qalır.

Həll yolları da sadə və praktik olmalıdır: partiya daxilində mentorluq və namizədlik inkubasiyası, kiçik start qrantları, debat və efirdə bərabər vaxt, onlayn/oflayn təhqir və təzyiqə qarşı aydın protokollar, kampaniya dövrü üçün uşaq baxımı həlləri, ilkin seçmələrdə şəffaf meyarlar... Üstünə bir də “kişilər müttəfiq kimi” mesajını və uğurlu qadın nümunələrinin görünürlüyünü əlavə etdikdə, risk-dəstək-qayda üçlüyü bərabərləşir. O zaman rəqəmlər də tədricən düzəlir, təmsilçilik real məzmun qazanır.

- Azərbaycanda qadınların çoxluq olaraq siyasi fəaliyyətdən kənarda qalması nə ilə əlaqədardır? Bu, onların seçimidir, yoxsa buna imkan verilmir?

- Mənim cavabım belədir: həm seçim, həm də məhdudiyyət var. Bir çox qadın siyasəti çox riskli, emosional təzyiqlərlə dolu və ailə həyatına mane olan sahə kimi görür. Bu, onların öz seçimidir. Amma bu seçimin arxasında real məhdudiyyətlər də dayanır: ictimai mühitin aqressivliyi, partiyadaxili dəstəyin azlığı, maliyyə və resurs çatışmazlığı, ictimai qınaq qorxusu. Ona görə də qadınların siyasətdə iştirakı “istəmirəm”lə bitmir, “istəyə bilərdim, amma imkan verilmir” hissi də güclüdür. Həqiqi seçim yalnız o vaxt mümkündür ki, qadın da, kişi də eyni imkanlara və dəstəyə malik olsun.

- BMT-nin 185 ölkənin imzaladığı, qadınlara qarşı diskriminasiyanın bütün formalarının aradan qaldırılması haqqında konvensiyası mövcuddur və bu haqda müəyyən proqramlar həyata keçirilir. Bu sənəd əksər ölkələrdə bu problemin hələ də mövcud olduğunu təsdiq etmirmi?

- Əlbəttə, CEDAW Konvensiyası hələ də bu məsələnin qlobal miqyasda problem olduğunu göstərir. Əgər problem tam aradan qalxmış olsaydı, dövlətlər belə bir sənədə ehtiyac duymazdı. Ancaq bu sənədin mövcudluğu həm də dövlətlərin məsuliyyət götürməsi deməkdir. Konvensiya bir kompas rolunu oynayır – ölkələrə hüquqi, institusional və sosial dəyişikliklər üçün yol göstərir. Azərbaycanda da bu istiqamətdə hesabatlılıq və monitorinq öhdəlikləri var. Əsas məsələ odur ki, bu öhdəliklər kağız üzərində qalmasın, real praktik nəticələr doğursun.

- Sizcə, ölkəmizdə təhsilin inkişafı gender bərabərliyi sahəsində mövcud olan problemlərin həllinə müsbət təsir göstərə bilərmi?

- Təhsil bərabərliyin açarıdır. Məktəbdən başlayaraq qızlara və oğlanlara eyni imkanlar verdiyimiz halda gələcəkdə bərabər təmsilçilik də təmin oluna bilər. Dərslik və tədris materiallarında qadın və kişi obrazlarının dil, məzmun və illüstrasiya baxımından balanslı təqdimatı uşaqlarda bərabər baxış formalaşdırır. Bu prosesdə müəllim hazırlığı həlledicidir – müəllimlərə genderə-həssas pedaqogika, sinifdaxili ünsiyyətdə dilin seçimi və qiymətləndirmədə qərəzin tanınması üzrə praktiki təlimlərin keçirilməsi ilk addımlardandır. Universitetlərdə isə qızların STEM sahələrinə, oğlanların isə sosial-humanitar sahələrə yönləndirilməsi gender rollarını dar çərçivədən çıxarır. Təhsil həm bilik, həm də motivasiya verir. Yəni təhsil zəncirinin hər halqasında bu mexanizmlər işlədikcə, gender bərabərliyi abstrakt niyyət yox, gündəlik həyatda hiss olunan bir standarta çevrilir və gender bərabərliyi məsələsində cəmiyyətin müqaviməti təbii formada azalır.

“Hürriyyət”

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:105
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 22 Sentyabr 2025 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see455

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see330

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see318

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see303

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see302

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see297

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see273

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see259

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see256

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see236

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see230

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see221

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see221

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see218

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see209

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see207

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see204

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see203

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see195
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri