Azərbaycanda internetin kəsilmə riski sıfıra düşəcək

Xəbər verdiyimiz kimi, ixtisaslaşdırılmış gəmi Bakı limanından çıxaraq Qazaxıstanın Aktau limanı istiqamətində Transxəzər Fiber-Optik Kabel Xəttinin çəkilişinə başlayıb. 

Bu barədə Qazaxıstanın Süni İntellekt və Rəqəmsal İnkişaf Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, əlverişli hava şəraitində sualtı kabelin çəkilişinin 15-20 gün ərzində başa çatdırılması planlaşdırılır. 

Daha əvvəl Çində istehsal olunmuş və sınaqdan keçirilmiş zirehli optik kabel Kurık limanına çatdırılıb, sonra isə Bakıya daşınıb. Hazırda kabel tam olaraq kabel çəkən gəminin göyərtəsindəki xüsusi rezervuara yüklənib. İşlərə 20 min tondan çox su tutumuna malik, dinamik mövqeləndirmə sistemi ilə təchiz edilmiş ixtisaslaşmış gəmi cəlb olunub. 

Göyərtədə 70 heyət üzvü, texniki nəzarət mütəxəssisləri və "Kazakhtelecom"un nümayəndəsi var. Məlumata əsasən, layihəni Qazaxıstanın "Kazakhtelecom" SC və Azərbaycanın "AzerTelecom International" şirkəti tərəfindən yaradılmış "CaspiLink B.V." birgə müəssisəsi həyata keçirir. 

Kabelin Qazaxıstan və Azərbaycan hissələri artıq birləşdirilib, bütün optik xətlər sınaqdan keçirilib. Mütəxəssislər dəniz işlərinə başlamamışdan əvvəl mühəndislik araşdırmaları aparıb, lövbər dayanacaqlarından və hərbi təlim zonalarından yan keçən marşrutu müəyyən edib, eləcə də ekoloji icazə alıblar. Transxəzər Fiber-Optik Kabel Xəttinin 2026-cı ilin sonunadək istismara verilməsi planlaşdırılır. 

Transxəzər Fiber-Optik Kabel Xətti Azərbaycanın rəqəmsal infrastrukturu üçün hansı strateji əhəmiyyət daşıyır? 

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası (AİKTSA) İdarə Heyətinin sədri Elvin Abbasov bildirib ki, Transxəzər Fiber-Optik Kabel Xəttinin ("Digital Silk Way" layihəsinin Xəzər seqmenti) tikintisinə başlanılması Azərbaycanın regional rəqəmsal mövqeyidir: 

“Bu daxili internet ekosistemi üçün geopolitik və texnoloji baxımdan dönüş nöqtəsidir. Bu layihə Azərbaycanı sadəcə internet istehlakçısı olan ölkədən Avropa ilə Asiyanı bağlayan böyük rəqəmsal tranzit koridoruna çevirir. 

Minimum 40 Tbit/s buraxılış zolağı imkan verəcək bu xətt ölkəmizin geoiqtisadi çəkisini, rəqəmsal suverenliyini kəskin artırır, ölkəyə tranzit data axınından sabit gəlir gətirir və regional Data Mərkəzlərinin (Data Centers) qurulması üçün zəmin yaradır. Bu infrastrukturun istismara verilməsi internetin sürəti, gecikmə müddəti (ping) və bağlantı sabitliyinə də birbaşa, müsbət təsir göstərəcək”. 

O qeyd edib ki, Asiya ilə Avropa arasında fiziki məsafəni qısaldan bu marşrut gecikmə müddətini minimal həddə endirərək canlı məlumat ötürülməsi və bulud xidmətlərində yüksək performans təmin edəcək: 

“Həmçinin, dənizaltı müstəqil optik magistralın olması beynəlxalq kanal asılılığını aradan qaldıraraq xarici xətlərdəki qəzalar zamanı internetin kəsilmə riskini sıfıra endirəcək. 

Ölkəyə daxil olan beynəlxalq internet zolağının həcminin qat-qat artması topdan satış maya dəyərini aşağı salacaq ki, bu da daxili bazarda 250–300 Mbit/s kimi yüksəksürətli paketlərin daha aşağı qiymətlərlə təqdim olunmasına güclü texniki-iqtisadi bazis yaradacaq”. 

Gülər Həsənli 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: internet Elvin Abbasov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin