Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərbaycanda uşaqlar sosial şəbəkələrdən necə qorunmalıdır? EKSPERT RƏYLƏRİ

Azərbaycanda uşaqlar sosial şəbəkələrdən necə qorunmalıdır? EKSPERT RƏYLƏRİ

Sia Az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müasir dövrdə reklam cəmiyyətdə məlumatlandırma, təbliğat və istehlak davranışına təsir göstərən ən güclü vasitələrdən birinə çevrilmişdir. Reklamın əsas məqsədi məhsul və ya xidmətin tanıdılması olsa da, bəzən bu prosesdə etik və hüquqi prinsiplər pozulur. Xüsusilə, uşaqların reklam obyekti kimi istifadə olunması son illərdə geniş müzakirə mövzusuna çevrilib.

Uşaqlar cəmiyyətin ən həssas və müdafiəsiz təbəqəsini təşkil etdiklərinə görə, onların kommersiya maraqları naminə istismarı həm mənəvi, həm də hüquqi baxımdan qəbuledilməzdir. Reklam vasitəsilə uşaqların duyğularına, təmiz düşüncələrinə və psixoloji həssaslıqlarına təsir göstərmək, müəyyən məhsul və ya xidmətin təbliğinə alət etmək, gələcək nəsillərin dəyərlərinə zərbə vurur.

Məsələyə münasibət bildirən hüquqşünas, vəkil Ramil Süleymanov bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən, uşaqların hüquqları “Uşaq hüquqları haqqında Qanun”, ölkəmiz tərəfindən ratifikasiya olunmuş “Uşaq hüquqları haqqında Bəyannamə” və “Reklam haqqında Qanun”la qorunur: "Bu hüquqi sənədlərə görə, uşaqların birbaşa iradəsinə zidd olan, onların razılığı olmadan həyata keçirilən bütün reklam fəaliyyətləri və davranışlar yolverilməz hesab olunur.

Qanunvericilik baxımından körpə uşaqların iradəsi onların valideynləri tərəfindən təmsil olunsa da, gələcəkdə həmin uşaqlar yetkinlik yaşına çatdıqda, öz hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddia qaldırmaq hüququna malik olurlar. Burada diqqətəlayiq məqam odur ki, bəzi kommersiya subyektləri uşaqları reklam vasitəsi kimi istifadə etməklə, cəmiyyətə müəyyən mesaj ötürməyə çalışırlar. Məsələn, konkret bir qida məhsulunun və ya xidmətin uşaqların sağlamlığı və mənəvi inkişafı üçün faydalı olduğu barədə təsəvvür yaradaraq, əslində gizli maraqlarını həyata keçirmək məqsədi güdürlər. Bu baxımdan “Reklam haqqında Qanun”un 12-ci maddəsi yetkinlik yaşına çatmayanların hüquqlarının müdafiəsini təmin edir və uşaqların istismarına yönəlmiş reklam fəaliyyətini qəti şəkildə qadağan edir. Həmçinin, “İnzibati Xətalar Məcəlləsi”nin müvafiq müddəalarına əsasən, reklam haqqında qanunvericiliyin tələblərinin pozulmasına görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutulur".

Mediada İnnovativ Təşəbbüslərə Dəstək İctimai Birliyinin sədri Müşfiq Ələsgərli isə deyib ki, uşaqların reklam vasitəsi kimi istifadəsi yalnız etik baxımdan deyil, həm də hüquqi cəhətdən yolverilməzdir: "Bu, həm uşaqların fiziki və mənəvi təhlükəsizliyinin qorunması, həm də cəmiyyətin sağlam mənəvi dəyərlərinin formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Uşaqların reklamlarda istifadəsinə dair müəyyən hüquqi və etik məhdudiyyətlər mövcuddur. Bu məhdudiyyətlərin məqsədi uşaqları istismardan, mənfi psixoloji və sosial təsirlərdən qorumaqdır. Azərbaycan Respublikasının “Reklam haqqında” Qanununa əsasən, uşaqlar reklam vasitəsi ilə istismar edilə bilməzlər. Yaşlarına uyğun olmayan məhsulların, məsələn, spirtli içkilərin, tütün məhsullarının, qumar oyunlarının, silah istifadəsinin reklamında çəkilə bilməzlər. Reklamlarda uşaqlara təhlükəli hərəkətlərin təlqin edilməsi və ya belə hərəkətlərin normal kimi təqdim edilməsi qadağandır və sair. Bu məsələ yerli qanunvericiliklə yanaşı, beynəlxalq konvensiyalarda da öz əksini tapıb. BMT-nin Uşaq Hüquqları Konvensiyasında qeyd edilir ki, reklam və media vasitəsilə uşaqların emosional və mənəvi rifahına zərər vurmaq yolverilməzdir. Reklamlar uşaqların psixologiyasına zərər verə, onlarda qorxu, aqressiya və ya özünə güvənsizlik yarada bilməz. UNICEF və UNESCO standartlarına görə, reklamlarda uşaqlar sadəcə məhsulu nümayiş etdirmək üçün deyil, həm də təhlükəsiz, real və tədris yönümlü şəkildə göstərilməlidir. Reklam ailə dəyərlərinə və təhsil məqsədlərinə zidd olmamalıdır. Məktəbli, azyaşlı və ya körpə obrazı reklamda emosional təsir məqsədilə istifadə edilirsə, bu, həm də etik pozuntu sayılır.

Uşaqların reklamda çəkilməsi üçün ciddi şərtlər mövcuddur. Belə ki, reklama çəkmək üçün uşaq və valideynin razılığı olmalıdır. Çəkiliş vaxtı uşağın təhlükəsizliyi və rahatlığı təmin edilməlidir. Reklam yalana əsaslanmamalı, uşağı manipulyasiya etməməlidir. Təəssüf ki, bu gün çəkilən və efirə verilən reklamların bir çoxunda bu prinsiplərin pozulduğunu müşahidə etmək mümkündür”.

Günay Hacıyeva

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:367
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 12:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri