Azərbaycanın Avropanın enerji xəritəsində artan rolu ŞƏRH

2026-cı il martın 11-də Azərbaycanın paytaxtı Bakı mühüm diplomatik görüşə ev sahibliyi etdi. Antonio Costanın ölkəmizə səfəri çərçivəsində Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında enerji əməkdaşlığı, regional təhlükəsizlik və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi məsələləri müzakirə olundu. Görüşlər zamanı Prezident cənab İlham Əliyev diqqətə çatdırdı ki, hazırda Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti Azərbaycandan təbii qaz idxal edir. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji xəritəsində artan rolunu bir daha nümayiş etdirir.

Son illərdə qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklər Avropa ölkələrini yeni və etibarlı enerji tərəfdaşları axtarmağa vadar edib. Bu kontekstdə Azərbaycan özünü sabit, etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaş kimi təsdiqləməyi bacarıb. Xəzər dənizində yerləşən zəngin qaz ehtiyatları və müasir enerji infrastrukturu ölkəmizin bu istiqamətdə strateji əhəmiyyətini artırır.

Ümumilikdə isə Azərbaycan qazını qəbul edən ölkələrin sayı 16-ya çatmışdır. Bu göstərici Azərbaycanın qlobal enerji bazarında artan rolunu və etibarlı tərəfdaş kimi qazandığı nüfuzu açıq şəkildə nümayiş etdirir. Boru kəmərləri vasitəsilə qaz təchizatı sahəsində bu qədər geniş coğrafiyanı əhatə edən ölkələrin sayı çox azdır və Azərbaycan bu sahədə dünyada aparıcı mövqelərdən birini tutur. Son illər ərzində Azərbaycan Avropa ölkələrinə qaz ixracını həm həcm, həm də coğrafiya baxımından artırmışdır. Bu proses enerji əməkdaşlığının genişlənməsinə və Avropanın enerji təminatının şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verir. Avropa bazarı Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyır və ümumi qaz ixracımızın təxminən yarısını təşkil edir. Bu isə Avropa ilə enerji əməkdaşlığının uzunmüddətli və dayanıqlı xarakter daşıdığını göstərir.

Azərbaycan qazının Avropa bazarına çatdırılmasında Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi xüsusi rol oynayır. Bu layihə Avrasiyanın ən böyük enerji layihələrindən biri hesab olunur və müxtəlif ölkələri birləşdirən geniş infrastruktur şəbəkəsi yaradır. Cənub Qaz Dəhlizi yalnız enerji layihəsi deyil, eyni zamanda siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq platformasıdır. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı təhlükəsiz və etibarlı şəkildə Avropa bazarına çatdırılır. Hər il keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının toplantıları da bu əməkdaşlığın inkişafında mühüm rol oynayır. Bu tədbirə Azərbaycan və Avropa Komissiyası birgə ev sahibliyi edir və burada enerji sektorunun əsas tərəfdaşları iştirak edirlər. Məşvərət Şurasının iclasları enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, yeni layihələrin müzakirəsi və mövcud problemlərin həlli baxımından mühüm platforma hesab olunur.

Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışlarında qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan yaxın illərdə qaz hasilatını artırmağı planlaşdırır. Yeni yataqlardan qaz hasilatına başlanması bu planların əsas tərkib hissəsidir. Hazırda aparılan işlər nəticəsində növbəti iki-üç il ərzində mövcud həcmə əlavə olaraq minimum 10 milyard kubmetr qaz hasil olunacaq. Bu isə Azərbaycanın enerji ixrac imkanlarını daha da genişləndirəcək və Avropa bazarında mövqeyini gücləndirəcək.

Vüqar İsmayılov

Yeni Azərbaycan Partiyası Xocalı rayon təşkilatının əməkdaşı