Azərbaycanlı alim Almaniyada TraCEr laboratoriyasında tədqiqatlarda iştirak edib

Bakı, 14 iyul, AZƏRTAC

AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun böyük elmi işçisi, Qarabağ Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən Azıx Arxeoloji Tədqiqat və Analiz Laboratoriyasının müdiri Əjdər Babazadə Almaniyanın Mayns şəhərində yerləşən TraCEr - Traseologiya və nəzarət edilən təcrübələr laboratoriyasında qısa müddətli elmi ezamiyyətdə olub.

Bu barədə AZƏRTAC-a institutdan bildirilib. Qeyd olunub ki, TraCEr laboratoriyası Leybnis adına Arxeologiya Mərkəzinin (LEIZA) nəzdində fəaliyyət göstərən Monrepos Arxeoloji Tədqiqat Mərkəzi və İnsanın Davranış Təkamülü Muzeyinin strukturuna daxildir.

Azərbaycan Elm Fondunun əsas qrantı çərçivəsində reallaşan ezamiyyə zamanı 2024-cü ildə Azıx mağarasında aparılmış arxeoloji qazıntılar nəticəsində Paleolit dövrünə aid əldə olunan artefaktlar üzərində mikroskopik analizlər aparılıb.

Ə.Babazadə laboratoriyada mentoru və tərəfdaşı, TraCEr laboratoriyasının müdiri Joao Marreiros ilə birlikdə Qarabağın paleolit alətləri üzərində mikro və makro səviyyəli analizlər aparıb. Tədqiqatlar Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə LEIZA arasında imzalanmış memorandum çərçivəsində Azərbaycan-Almaniya beynəlxalq ekspedisiyasının Azıx mağarasında aşkarladığı materiallar əsasında aparılıb. Analizlər üçün metallografik mikroskoplardan istifadə olunub.

Tədqiqatların əsas məqsədi Qarabağda yaşamış uzaq və yaxın homininlərin (insan və insanabənzər meymunların daxil olduğu primat ailəsi) həyat tərzini müasir elmi yanaşmalarla öyrənmək, onların texno-tipoloji inkişafını və tarixəqədərki sosial, iqtisadi, koqnitiv modellərini araşdırmaqdır. Bu yanaşma Qarabağın Paleolit dövrü üzrə yeni elmi paradiqmaların yaradılmasına xidmət edir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Elm Fondunun əsas qrantı sayəsində həm xarici laboratoriyalarda müasir texnologiyalarla tədqiqat imkanı əldə edilib, həm də ölkədə mikroanalizlərin aparılması üçün baza yaradılıb. Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə Qarabağ Universiteti arasında imzalanmış memorandum əsasında Azıx arxeoloji araşdırma və analiz laboratoriyası təsis olunub. Laboratoriya mikroarxeoloji analizlər üçün zəruri cihaz və avadanlıqlarla, o cümlədən dünyanın nüfuzlu optik cihaz brendi Karl Zeiss mikroskopları ilə təchiz edilib. Bu isə Azərbaycanı arxeologiya sahəsində ilk mikroskopik tədqiqat laboratoriyasına sahib ölkə statusuna yüksəldib.

Hazırda Azıx laboratoriyasında Qarabağın Paleolit dövrü materialları üzərində texnotipoloji, riyazi-statistik, traseoloji, geoeksperimental, rəqəmsal və digər tədqiqatlar davam edir. Eyni zamanda, ölkənin müxtəlif bölgələrindən əldə edilən arxeoloji materiallar bu laboratoriyada araşdırılır. Qarabağ Universitetinin tələbələri laboratoriyanın fəaliyyətinə cəlb olunub, onlar həm burada praktiki biliklər əldə edir, həm də Azıx beynəlxalq paleolit ekspedisiyasının işinə qatılırlar.