Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bab əl Məndəb böhranı: Dünya ticarəti yeni təzyiq nöqtəsi ilə üz üzədir

Bab əl Məndəb böhranı: Dünya ticarəti yeni təzyiq nöqtəsi ilə üz üzədir

Bakivaxti saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Yaxın Şərqdə gərginlik artıq təkcə hərbi qarşıdurma ilə məhdudlaşmır. Son günlər hadisələrin gedişi göstərir ki, münaqişə qlobal ticarət marşrutlarını da birbaşa hədəfə almağa başlayıb.

İyulun 20-də Yəməndə fəaliyyət göstərən husilər Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz embarqosu elan etdiklərini və Bab əl-Məndəb boğazından Səudiyyə ilə əlaqəli gəmilərin keçidinə mane olacaqlarını bəyan etdilər. Bu bəyanat hələlik tammiqyaslı blokada demək olmasa da, dünya bazarlarında ciddi narahatlıq yaradıb. 

Bab əl-Məndəb boğazı Qırmızı dənizi Ədən körfəzi ilə birləşdirən, Süveyş kanalı vasitəsilə Avropa ilə Asiya arasında yük daşımalarının həyata keçirildiyi ən strateji dəniz keçidlərindən biridir. Dünya ticarətinin təxminən 12 faizi bu marşrutdan keçir. Xüsusilə son aylarda Hörmüz boğazında yaranan təhlükələr səbəbindən Səudiyyə Ərəbistanı neft ixracının əhəmiyyətli hissəsini Qırmızı dəniz üzərindən həyata keçirməyə başlamışdı. İndi isə həmin alternativ marşrutun da risk altına düşməsi Yaxın Şərqdə böhranın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. 

Əslində, burada söhbət təkcə bir boğazdan getmir. Son aylarda Hörmüz boğazı ətrafında yaşanan gərginlik qlobal enerji bazarını ciddi narahat edirdi. Bab əl-Məndəbin də təhlükə zonasına çevrilməsi isə göstərir ki, Yaxın Şərqdə dəniz logistikası sistemli şəkildə təzyiq altına düşür. Bu vəziyyət dünya iqtisadiyyatı üçün xüsusilə təhlükəlidir. Çünki alternativ marşrutların sayı məhduddur və onların istifadəsi həm daşınma müddətini uzadır, həm də nəqliyyat və sığorta xərclərini artırır.

Əgər risklər artarsa, bir çox gəmi Afrikanın cənubundakı Ümid burnu marşrutundan istifadə etməyə məcbur olacaq. Bu isə Avropa ilə Asiya arasında yükdaşımaların həftələrlə gecikməsi, logistika xərclərinin yüksəlməsi və nəticədə məhsulların maya dəyərinin artması deməkdir. Belə bir ssenari xüsusilə enerji məhsulları, konteyner daşımaları və sənaye istehsalı üçün ciddi problemlər yarada bilər. Analitiklər hesab edirlər ki, uzunmüddətli pozuntu neft qiymətlərini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldə və qlobal inflyasiya təzyiqini yenidən gücləndirə bilər. 

Maraqlıdır ki, bazarlar hələlik panikaya qapılmayıb. Bunun əsas səbəbi husilərin bəyanatının faktiki blokadaya çevrilməməsi və Vaşinqtonla Tehran arasında diplomatik kanalların tam bağlanmamasıdır. Buna baxmayaraq, investorlar və beynəlxalq daşıma şirkətləri hadisələri diqqətlə izləyirlər. Çünki əvvəlki təcrübə göstərir ki, belə bəyanatlar qısa müddət ərzində real hücumlarla müşayiət oluna bilər. 2023–2025-ci illərdə Qırmızı dənizdə onlarla ticarət gəmisinə hücum edilməsi beynəlxalq logistika sisteminin nə qədər həssas olduğunu artıq nümayiş etdirmişdi. 

Bab əl-Məndəb ətrafında yaranmış vəziyyət İranın regiondakı dolayı təsir imkanlarının da gündəmə gəlməsinə səbəb olur. Husilər uzun illərdir Tehranın bölgədəki əsas müttəfiqlərindən biri hesab olunur. Bu baxımdan onların addımları təkcə Yəmən-Səudiyyə qarşıdurması kimi deyil, həm də ABŞ-İran gərginliyinin dəniz marşrutlarına təsiri kimi qiymətləndirilir. Əgər Yaxın Şərqdə münaqişə daha da genişlənərsə, strateji boğazların geosiyasi rəqabətin əsas alətlərindən birinə çevrilməsi ehtimalı artır.

Bütün bunlar göstərir ki, Yaxın Şərqdə mübarizə artıq yalnız quru və hava məkanında deyil, qlobal ticarətin əsas dəniz arteriyalarında da davam edir. Bab əl-Məndəb ətrafında baş verənlər bir daha sübut edir ki, müasir dövrdə geosiyasi böhranların təsiri yalnız region dövlətləri ilə məhdudlaşmır. Dünyanın ən vacib ticarət yollarından birində yaranan hər bir risk enerji bazarından başlayaraq istehlakçı qiymətlərinə qədər uzanan geniş iqtisadi zəncirə təsir göstərmək gücünə malikdir.

Alim Nəsirov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 21 İyul 2026 15:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see430

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see323

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see320

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see300

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see294

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see278

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see278

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see268

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see248

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see232

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see213

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see211

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see200

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see196

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see189

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see188

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see183

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see175

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri