Bakı bahalıdır, bəs ən ucuz şəhər hansıdır?

Azərbaycanda yaşayış xərcləri son illərdə ən çox müzakirə olunan mövzulardan birinə çevrilib. Bahalaşma, mənzil qiymətlərinin artması və kirayə bazarındakı dəyişikliklər insanların yaşamaq üçün ən əlverişli şəhərləri seçməsinə birbaşa təsir göstərir.

Azpost.info-nun araşdırmasına görə, əksər insanlar hesab edir ki, ölkənin ən bahalı şəhəri Bakı, ən ucuz yaşayış məntəqələri isə regionlardır. Lakin məsələ yalnız kirayə qiymətləri ilə ölçülmür. İş imkanları, maaşlar, nəqliyyat xərcləri, ərzaq qiymətləri və sosial infrastruktur da ümumi mənzərəni müəyyənləşdirir.

Azərbaycanın iqtisadi fəallığının böyük hissəsi Bakıda cəmləşib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, ölkədə fəaliyyət göstərən iri şirkətlərin, bankların, universitetlərin və dövlət qurumlarının əksəriyyəti paytaxtda yerləşir.

Bu isə mənzil bazarına ciddi təzyiq yaradır.

Əmlak bazarı üzrə mütəxəssislərin hesablamalarına görə, Bakının mərkəzi ərazilərində yeni tikililərdə mənzillərin bir kvadratmetrinin qiyməti 2500-5000 manat arasında dəyişir. Şəhərin kənar ərazilərində belə yeni mənzillərin kvadratmetri əksər hallarda 1800 manatdan aşağı düşmür. Kirayə bazarında da vəziyyət oxşardır. Son illərdə paytaxtda bir otaqlı mənzillərin aylıq kirayə haqqı orta hesabla 450-800 manat arasında dəyişir. Metroya yaxın ərazilərdə bu rəqəm daha da yüksəlir. Bundan başqa, restoranlar, əyləncə mərkəzləri, xidmət sektoru və təhsil xərcləri də Bakı sakinlərinin büdcəsinə əlavə yük yaradır.

Sumqayıt: Bakının alternativi

Son illərdə minlərlə ailə Sumqayıtı yaşayış üçün daha sərfəli alternativ kimi seçir. Şəhərdə kirayə qiymətləri paytaxtla müqayisədə təxminən 20-40 faiz aşağıdır. Mənzil bazarında da fərq hiss olunur. Ən vacib üstünlük isə Bakıya yaxınlıqdır. Bir çox insan Sumqayıtda yaşayaraq hər gün paytaxtda işləyir. Bu model xüsusilə gənc ailələr arasında geniş yayılıb.

Gəncə: Regionların iqtisadi paytaxtı

Əhalisinin sayına görə Azərbaycanın ikinci böyük şəhəri olan Gəncə həm iqtisadi aktivlik, həm də yaşayış xərcləri baxımından balanslı şəhərlərdən hesab olunur. Burada kirayə mənzillərin qiyməti Bakı ilə müqayisədə təxminən iki dəfə aşağıdır. Eyni zamanda şəhərdə universitetlər, iri tibb müəssisələri və sənaye obyektləri fəaliyyət göstərir.

Məhz buna görə bir çox ekspert Gəncəni regionlarda yaşamaq üçün ən əlverişli şəhərlərdən biri hesab edir.

Lənkəran və Şəki niyə daha sərfəli görünür?

Lənkəran və Şəki son illərdə həm turizm, həm də yaşayış baxımından diqqət çəkən şəhərlərə çevrilib. Bu şəhərlərdə kirayə və mənzil qiymətləri paytaxtdan əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır. Eyni zamanda yerli kənd təsərrüfatının inkişafı bəzi ərzaq məhsullarının daha münasib qiymətə əldə olunmasına şərait yaradır. Bununla belə, maaş səviyyəsi də Bakı ilə müqayisədə aşağı olduğundan ümumi gəlir-xərc balansı hər ailə üçün fərqli ola bilər.

Energetika mərkəzi kimi tanınan Mingəçevir uzun illərdir Azərbaycanın ən sərfəli yaşayış şəhərləri sırasında göstərilir. Şəhərin kompakt olması nəqliyyat xərclərini minimuma endirir. Kirayə və mənzil qiymətləri də Bakı ilə müqayisədə dəfələrlə aşağıdır. Məhz buna görə bəzi iqtisadçılar Mingəçeviri yaşayış dəyəri baxımından Azərbaycanın ən əlverişli şəhərlərindən biri hesab edirlər.

Ekspertlər nə deyir?

İqtisadçıların fikrincə, şəhərlərin bahalılığını yalnız mənzil qiymətləri ilə ölçmək düzgün deyil. Əgər bir şəhərdə yaşayış xərcləri aşağıdırsa, lakin iş imkanları məhduddursa, həmin şəhər hər kəs üçün sərfəli hesab edilə bilməz. Mütəxəssislər bildirirlər ki, ideal göstərici gəlirlə xərclər arasındakı nisbətdir. Məsələn, Bakı yüksək maaş imkanları təqdim etsə də, mənzil və xidmət sektorundakı qiymətlər bu üstünlüyün bir hissəsini neytrallaşdırır. Regionlarda isə əksinə, yaşayış daha ucuz olsa da, əmək bazarının məhdudluğu ailələrin gəlirlərinə təsir edir.

Gələcəkdə hansı şəhərlər daha cəlbedici ola bilər?

Ekspertlər hesab edirlər ki, Bakı ətrafında yeni sənaye zonalarının yaradılması, regionlarda turizm və kənd təsərrüfatının inkişafı nəticəsində Gəncə, Mingəçevir, Lənkəran və Şəki kimi şəhərlərin əhalisi və iqtisadi çəkisi artacaq. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə ölkədə əhali sıxlığının daha balanslı bölüşdürülməsinə səbəb ola bilər.

Bu gün Azərbaycanın ən bahalı şəhəri Bakı olaraq qalır. Ən sərfəli yaşayış imkanları isə əsasən Mingəçevir, Şəki, Lənkəran və bəzi digər region şəhərlərində müşahidə olunur. Lakin yaşayış üçün ən yaxşı şəhər anlayışı hər kəs üçün fərqlidir. Kimisi yüksək maaş üçün Bakını, kimisi isə daha sakit və ucuz həyat üçün regionları seçir.

Bir məsələ isə dəyişmir: Azərbaycanda yaşamağın qiyməti son illərdə artır və ailələr şəhər seçərkən artıq təkcə rahatlığı deyil, büdcələrini də nəzərə almağa məcbur olurlar.

Sunay Aydın 

AzPost.az

Paylaş