Balığın sümüyü boğazınızda qalsa, bu səhvi etməyin

Çörək, düyü və maqqaş boğazda qalan balıq sümüyünü çıxarmaq üçün insanların tez-tez əl atdığı üsullardandır. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu üsullardan bəziləri vəziyyəti daha da ağırlaşdıra və müalicəni çətinləşdirə bilər.

Milli.Az lent.az-a istinadən bildirir ki, balıq yeyərkən xırda və iti sümüklərin boğazda qalması mümkündür. Yemək zamanı qəfil ağrı, batma hissi və ya boğazda yad cismin qaldığı hiss ediləndə bir çox insan çörək, düyü və ya kartof yeyərək sümüyü aşağı itələməyə çalışır. Ancaq belə cəhdlər əlavə travmaya səbəb ola bilər.

Tibbi mərkəzə müraciət edən təxminən 50 yaşlı kişidə restoranda balıq yedikdən sonra kəskin ağrı, udma çətinliyi və boğazın dərinliyində yad cisim hissi yaranıb. Müayinə zamanı nazik balıq sümüyünün qida borusuna keçdiyi müəyyən edilib.

Belə hallarda bəzən cərrahi müdaxiləyə ehtiyac yaransa da, həmin xəstədə sümüyü xüsusi endoskopik avadanlıq vasitəsilə təxminən 20 dəqiqəyə çıxarmaq mümkün olub. Əməliyyata ehtiyac qalmayıb və xəstə elə həmin gün evə buraxılıb. Həkim Ariel Malmudun sözlərinə görə, balıq sümüyünün boğazda qalması nadir hadisə deyil. Əsas problem isə yalnız sümüyün özü yox, insanların ilk dəqiqələrdə nə etməsidir.

Çörək hər zaman kömək etmir

Balıq sümüyü boğazda qalanda ən çox verilən məsləhətlərdən biri çörək, düyü və ya kartof udaraq sümüyü aşağı itələməkdir. Lakin balıq sümüyü iti olduğundan qida vasitəsilə onu aşağı itələməyə çalışmaq sümüyün toxumalara daha dərindən girməsinə və ya həmin sahənin əlavə zədələnməsinə səbəb ola bilər.

Sümüyü barmaq, maqqaş və ya başqa əşya ilə çıxarmağa çalışmaq da məsləhət görülmür. Çünki sümüyün yerləşdiyi yeri görmək çətin ola bilər. Belə müdaxilə sümüyü daha dərinə itələyə və ya istifadə olunan əşya ilə əlavə travma yarada bilər. Soyuq və ya isti su içməyin də problemi aradan qaldırdığına dair etibarlı əsas yoxdur.

Balıq sümüyü boğazda qalarsa nə etmək lazımdır?

Yemək zamanı balıq sümüyünün boğazda qaldığından şübhələnirsinizsə, ilk növbədə yeməyi dayandırmaq və sümüyü başqa qida ilə aşağı itələməyə çalışmamaq lazımdır. Batma hissi keçmirsə, güclü ağrı və ya udma çətinliyi yaranıbsa, tibbi yardım almaq məsləhətdir.

Boğazda "nəsə qalıb" hissinin hər zaman sümüyün həqiqətən orada olması demək olmadığını da nəzərə almaq lazımdır. Bəzən sümük özü çıxır, lakin toxumada cızıq və ya qıcıqlanma qalır. Bu səbəbdən yad cisim hissi sümük artıq olmadığı halda da davam edə bilər. Həkim müayinəsi vəziyyətin dəqiq səbəbini müəyyən etməyə kömək edir.

Hansı hallarda gözləmək olmaz?

Balıq sümüyü boğaz və ya qida borusu toxumalarını zədələyə və hətta onların içinə nüfuz edə bilər. Daha nadir hallarda isə ciddi ağırlaşmalar yarana bilər. Güclü ağrı, udma çətinliyi, tüpürcəyin həddindən artıq artması, davamlı yad cisim hissi və keçməyən ağrı həkimə müraciət üçün səbəbdir.

Nəfəs almaqda çətinlik, boğulma hissi və ya kəskin tənəffüs çatışmazlığı yaranarsa, bu, təcili vəziyyət sayılır və dərhal tibbi yardım çağırılmalıdır. Mütəxəssislər problemi ev üsulları ilə həll etməyə çalışmaq əvəzinə, simptomlar davam edirsə, mümkün qədər tez müayinədən keçməyi tövsiyə edirlər. Uyğun hallarda balıq sümüyü endoskopik avadanlıq vasitəsilə aşkar edilə və çıxarıla bilər.

Müəllif: Tural Hüseyn (Milli.Az redaktor)