BAMF nin itkin azərbaycanlılarla bağlı hesabatına BMT Komitəsində baxılıb

Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun (BAMF) BMT-nin Məcburi Yoxaçıxmalar üzrə Komitəsinə təqdim etdiyi alternativ hesabatda qaldırılan bir sıra mühüm məsələlər Komitənin Ermənistanla bağlı yekun müşahidə və tövsiyələrində yer alıb.

Bunu BAMF prezidenti Umud Mirzəyev BMT-nin Məcburi Yoxaçıxmalar üzrə Komitəsinin Ermənistanın təqdim etdiyi əlavə məlumatlara dair qəbul etdiyi yekun sənədlə bağlı şərhində bildirib.

Umud Mirzəyev qeyd edib ki, Komitənin sentyabrın 24-də yekun sənədinin BAMF-nin təqdim etdiyi alternativ hesabat və Cenevrədə Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin qaldırdığı məsələlərlə müqayisəsi mühüm nəticələri üzə çıxarır: “Bizim üçün əsas məsələ yalnız alternativ hesabatın BMT platformasında dərc olunması deyildi. Məqsədimiz onilliklərlə taleyi naməlum qalan azərbaycanlıların, xüsusilə uşaqların taleyini beynəlxalq hüquq müstəvisində yenidən gündəmə gətirmək və Ermənistan qarşısında konkret suallar qoyulmasına nail olmaq idi. Bu baxımdan komitənin yekun sənədində yer alan müddəalar olduqca əhəmiyyətlidir”.

BAMF prezidenti bildirib ki, Fondun alternativ hesabatında əsas diqqət Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı əsir və girov götürülmüş, sonradan taleyi naməlum qalmış Azərbaycan vətəndaşlarına, xüsusilə itkin kimi qeydiyyatda olan 71 uşağa yönəldilib. Hesabatda həmin şəxslərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi, mümkün məcburi yoxaçıxma hallarının araşdırılması, kütləvi məzarlıqlar haqqında məlumatların açıqlanması, insan qalıqlarının identifikasiyası və Ermənistanın Azərbaycanla əməkdaşlıq etməsi məsələləri qaldırılmışdı. BAMF-nin hesabatı və ona əlavə BMT-nin rəsmi məlumat bazasında qeydiyyata alınıb.

Umud Mirzəyevin sözlərinə görə, Komitənin yekun sənədində bu məsələlərin bir sıra mühüm istiqamətlər üzrə əks olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Komitə Qarabağ münaqişəsi kontekstində hərbçilər və mülki şəxslər, o cümlədən qadın və uşaqlarla bağlı məcburi yoxaçıxma iddialarının araşdırılması və cinayət təqibində irəliləyişin olmamasından narahatlığını ifadə edir.

Komitənin kütləvi məzarlıqlarla bağlı mövqeyini xüsusilə mühüm hesab etdiyini deyən U.Mirzəyev bildirib: “Diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, yekun sənəddə Azərbaycanın Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının məlumatlarına istinad olunur və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 32 kütləvi məzarlığın aşkarlandığı qeyd edilir. Komitə, eyni zamanda, insan qalıqlarının tapılması və identifikasiyası prosesinin sürətləndirilməsini, yeni dəfn yerlərinin müəyyənləşdirilməsini və mövcud məzarlıqların araşdırılmasını tövsiyə edir. Həmçinin dövlət sirrinin qorunması arqumentinin itkinlərin axtarışına və insan qalıqlarının müəyyənləşdirilməsinə mane olmamalı olduğu bildirilir”.

Umud Mirzəyev uşaqlar məsələsinin ayrıca əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, BAMF-nin alternativ hesabatının ən ağrılı hissəsi itkin düşərkən yaşı 18-dən aşağı olan 71 azərbaycanlı uşağın taleyi ilə bağlıdır. Komitənin yekun sənədində 71 uşağın sayı ayrıca göstərilməsə də, Qarabağ münaqişəsi kontekstində uşaqlarla bağlı məcburi yoxaçıxma iddiaları qeyd edilir və məcburi yoxaçıxmalardan zərər çəkmiş uşaqlar xüsusi həssas qrup kimi nəzərdən keçirilir.

“Biz bu məsələni yalnız keçmiş müharibənin statistikası kimi görmürük. Hər bir itkin insanın arxasında onilliklərdir cavab gözləyən ailə dayanır. Xüsusilə uşaqların taleyinin müəyyənləşdirilməsi humanitar və mənəvi məsuliyyətdir. Azərbaycan və Ermənistan sülh istiqamətində irəliləyirsə, müharibənin açıq qalmış humanitar yaralarının sağaldılması da bu prosesin ayrılmaz hissəsi olmalıdır”, - deyə BAMF prezidenti bildirib.

U.Mirzəyev əlavə edib ki, Komitənin yekun sənədi qarşıdakı dövr üçün də mühüm fəaliyyət istiqamətləri müəyyən edir. Ermənistan tövsiyələrin icrası barədə yenilənmiş məlumatı Komitəyə təqdim etməli, vətəndaş cəmiyyəti isə bu prosesin izlənilməsində iştirakını davam etdirməlidir.

XQ