Icma.az
close
up
RU
Başqa insanların uğursuzluğuna niyə sevinirik? Psixoloq iki səbəb açıqladı

Başqa insanların uğursuzluğuna niyə sevinirik? Psixoloq iki səbəb açıqladı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Əksər insanlar özlərini təbii şəkildə başqaları ilə müqayisə edir. Başqaları uğursuzluğa uğradıqda, biz həmyerlimizdən tutmuş kədərə, hətta sevincə qədər müxtəlif duyğular yaşaya bilərik. Başqasının bədbəxtliyinə sevinmək qəribə görünsə də, bu hadisə düşünüləndən daha az rast gəlinən deyil. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu "Forbes" üçün yazan amerikalı psixoloq Mark Trevers qeyd edib.

"Özümüzü bizdən pis vəziyyətdə olan biri ilə müqayisə edəndə, çox vaxt daha yaxşı hiss edirik. Bu, özünə inamımızı itirdiyimiz anlarda, xüsusilə də, incə, bəzən də qeyri-iradi bir uyğunlaşma mexanizmidir. Başqasının bədbəxtliyindən duyulan duyğu təsəlliyə "Schadenfreude" deyilir. Schadenfreude alman sözü olub, "zərər" mənasını verən "Schaden" və "sevinc" mənasını verən "Freude" sözlərindən ibarətdir", deyə psixoloq qeyd edib.

Belə bir hal tez-tez rəqabətli mühitdə yaranır. Məsələn, rəisinə yaltaqlıq edən iş yoldaşınızın zəif nəticə göstərməsinə və ondan cəza almasına görə sevinə bilərsiniz.

"Bu, insanların özlərini daha yaxşı hiss etməyə qarşı öhdə doğuşan ehtiyacı olduğu üçün baş verir. Onlar çox zaman özlərini daha az bəxtiyar olan başqaları ilə müqayisə etməklə öz imicini yaxşılaşdırırlar. Odur ki, özlərinə hörmət hissi təhdid altında olan insanlar daha tez-tez "Schadenfreude" yaşayırlar", deyə Trevers izah edib.

Buna görə də mütəxəssis, başqasının bədbəxtliyinə sevinməyiniz üçün iki əsas səbəb göstərib.

"Schadenfreude" rəqabətli vəziyyətlərdə özünə hörməti artıra bilər:

2017-ci ildə aparılan bir araşdırmada alimlər bu hissin aşağıdakı dörd psixoloji ehtiyacdan hər hansı birini ödəyib-ödəmədiyini yoxlayıblar: özünə hörmət, nəzarət, mənsubiyyət və mənalı mövcudluq.

"Araşdırmaçılar dörd təcrübə apardı və hamısı oxşar nəticəni göstərdi: "Schadenfreude" həqiqətən də, xüsusilə də paxıllıq etdiyimiz rəqiblə müqayisə etdikdə, müqayisə yolu ilə öz sosial statusumuzu təsdiq etmək kimi əsas ehtiyacımızı ödəyir", deyə psixoloq vurğulayıb.

Trevers əlavə edir ki, başqasının uğursuzluğa uğradığını və ya mübarizə apardığını görmək, heç olmazsa müəyyən müddət ərzində, özümüzü aşağılıq hissindən qoruya bilər:

"Həyat idarəolunmaz görünəndə, başqalarının oxşar və ya daha pis vəziyyətdə olduğunu görmək, öz təcrübələrimizi şəxsi uğursuzluq kimi deyil, ümumi insan nizamsızlığının bir hissəsi kimi qəbul etməyə sövq edir. Bu, xüsusilə rəqabətli vəziyyətlərdə aktualdır. Hamımız həyatda 'yaxşı' olduğumuza inanmaq istəyirik. Əgər başqası bizdən daha pis hiss edirsə, bu, geridə qalmadığımızı təsdiqləyir".

"Schadenfreude" ədalətli dünyaya inamınızı təsdiqləyə bilər:

2013-cü ildə aparılan başqa bir araşdırma, "Schadenfreude" ilə ədalətli dünyaya inam arasında əlaqə aşkar edib. İnsanların bu inamı təhdid altında olduqda, başqası uğursuzluğa uğradıqda daha çox sevinirlər.

"Bu, onların ədalətli dünyaya olan inamlarını bərpa etmək istəməsi ilə əlaqəli ola bilər. Bu cür inamları olan insanlar yaxşı şeylərin yaxşı insanların başına gəldiyini, bədbəxtliyin isə buna layiq olanları tapdığını düşünməyə meyllidirlər. Əgər qurbanın köməyinə yetişə bilməsələr, onu günahlandıra və ya buna layiq olduğunu düşünə bilərlər. Beləliklə, onun başına gələn bədbəxtliyi əsaslandırırlar", deyə Trevers bildirib.

Lakin psixoloqun sözlərinə görə, bu, həmişə qurbanın cəzaya layiq olduğunu və ya nəticəyə görə məsuliyyət daşıdığını göstərmir.

Bu sizi pis insan edirmi?

Məqalənin müəllifinin vurğuladığı kimi, belə sevinc sizi dəhşətli bir insan etmir, çünki bu, tez-tez iradəmizdən kənar baş verir:

"Lakin, daim kiminsə məğlubiyyətini arzulayır və fəal şəkildə həmin insanı çətin vəziyyətə salmağa çalışırsınızsa, bu, narahatlıq doğuran bir əlamət ola bilər. Bu instinktdən tamamilə qurtulmağa çalışmaq yerinə, onu fərq etməyə, lakin çox böyük əhəmiyyət verməməyə çalışın.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Avqust 2025 21:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri