Beynəlxalq münasibətlərdə əsas hədəf əməkdaşlığın gücləndirilməsidir

Oktyabrın 6-7-də dünyanın gözü Qəbələdə idi. Bu zamanda Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) XII Zirvə Görüşü keçirildi, Türk Dövlətləri Təşkilatı dünyaya sülh və təhlükəsizlik mesajları verdi. Eyni zamanda, bildirildi ki, Türk Dövlətləri arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi və qarşıdakı dövr üçün əməkdaşlıq yol xəritəsi müəyyənləşdiriləcək. Bir daha gördük ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı dünya sülhü və təhlükəsizliyi naminə getdikcə güclənən bir quruma çevrilir.
Qeyd edək ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı ortaq soy, dil, tarix və mədəniyyətə əsaslanan bir qurumdur. Heç bir ölkəyə təhdid yaratmır və Türk dünyası üçün birlik platformasıdır. Qəbələ görüşünün gündəliyinə baxanda da buna bir daha görmək olur. Təşkilat regional təhlükəsizlik, nəqliyyat dəhlizlərini və enerji layihələrini müzakirə edəcək. Təbii ki, müzakirə edilən bütün məsələlər həm Qərb, həm də Şərq ölkələri üçün olduqca önəmlidir.
TDT-yə hazırda Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstan üzvdür. Macarıstan və Türkmənistan isə təşkilatda müşahidəçi statusuna malikdir.
TDT 2009-cu ildə Naxçıvanda imzalanmış tarixi Naxçıvan Müqaviləsi ilə rəsmi şəkildə təsis olunsa da, onun ideyası türkdilli xalqlar arasında əsrlərlə formalaşan siyasi, mədəni və hərbi həmrəyliyə söykənir. Bildiyimiz kimi, Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan və Qırğızıstan qurucu dövlətlər olub, sonradan Özbəkistan 2019-cu ildə üzv qəbul edilib. Macarıstan (2018), Türkmənistan (2021) və Şimali Kipr Türk Respublikası (2022) müşahidəçi üzv qəbul olunublar. 2023-cü ildə isə İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatına TDT-nin müşahidəçi statusu verilib.
Ötən ilin iyulunda Şuşada keçirilmiş qeyri-rəsmi Zirvə Görüşü və qəbul edilmiş Qarabağ Bəyannaməsi Azərbaycanın ideoloji liderlik missiyasını və TDT-nin vahid siyasət mexanizminə ehtiyac duyduğunu bir daha göstərdi. Prezident həmin Zirvə zamanı bəyan etmişdi ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı dünya miqyasında güc mərkəzlərinin birinə çevrilməli, XXI əsr Türk dünyasının inkişafı əsri olmalıdır. Bu bəyanat türk dövlətlərinin qarşısında yalnız regional deyil, qlobal miqyasda tarixi hədəf qoydu.
Təşkilatın əsas hədəfi üzv ölkələr arasında siyasi, iqtisadi, mədəni və müdafiə sahələrində əməkdaşlığı dərinləşdirmək, ortaq türk kimliyini və maraqlarını qlobal səviyyədə təmsil etməkdir. Son illərdə TDT-nin sürətli genişlənməsi onu ənənəvi regional birliklərdən fərqləndirir.

Bəhruz Ramazanov

YAP Qusar rayon təşkilatının məsləhətçisi