Beynəlxalq təhlükəsizlik, kiberkriminalizm, polis əməkdaşlığı

Dünyada internet vasitəsilə törədilən dələduzluq, maliyyə fırıldaqçılığı və transmilli kibercinayətlərin artması hüquq-mühafizə orqanları arasında beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsini zəruri edir. Cənubi Koreyada keçirilən “KPEX 2026” — Korea Police World Expo çərçivəsində müxtəlif ölkələrin polis qurumlarının beynəlxalq kiberfırıldaqçılıq və transmilli cinayətlərlə mübarizədə operativ məlumat mübadiləsini genişləndirmək barədə razılığa gəldiyi bildirilir.
Bu təşəbbüsün əsas məqsədi ölkələr arasında informasiya mübadiləsini sürətləndirmək, cinayətkar şəbəkələrin fəaliyyətini daha effektiv aşkar etmək və rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyin təmin olunmasına töhfə verməkdir.

Müasir texnologiyaların inkişafı cinayətkar qruplara müxtəlif ölkələrdəki insanları və təşkilatları hədəfə almaq imkanı yaradır. Dələduzluq zəngləri, saxta investisiya platformaları, fişinq hücumları, sosial şəbəkələrdə hesabların ələ keçirilməsi və oğurlanmış maliyyə məlumatlarından istifadə bu sahədə geniş yayılmış təhlükələr sırasındadır. Belə cinayətlərin araşdırılmasını çətinləşdirən əsas amillərdən biri cinayətkarların bir ölkədə fəaliyyət göstərərək başqa ölkədəki şəxsləri hədəfə almasıdır. Elektron sübutlar, maliyyə əməliyyatları və şübhəlilərin rəqəmsal izləri isə müxtəlif yurisdiksiyalarda yerləşə bilər.
Bu səbəbdən polis orqanlarının yalnız milli səviyyədə deyil, beynəlxalq miqyasda da koordinasiyalı fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Cənubi Koreyada oktyabrın 21–24-də İnçon şəhərində keçirilən KPEX 2026 sərgisi çərçivəsində transmilli cinayətkarlıqla mübarizə üzrə beynəlxalq əməkdaşlıq məsələləri də müzakirə olunub. Tədbirin rəsmi proqramında kibercinayətlərin qarşısının alınması, rəqəmsal təhlükəsizlik və müasir polis texnologiyaları əsas istiqamətlər arasında yer alıb.
Oktyabrın 23-də isə Cənubi Koreya Milli Polis Agentliyinin təşəbbüsü ilə yaradılmış Beynəlxalq İstintaq Əməkdaşlığı Alyansının (IICA) ilk ümumi toplantısı keçirilib. Toplantıda transmilli dələduzluq cinayətləri ilə birgə mübarizənin əsas prinsiplərini müəyyənləşdirən qətnamə qəbul edilib.
Məlumata görə, alyans 2025-ci ilin oktyabrında doqquz ölkənin və İnterpolun iştirakı ilə fəaliyyətə başlayıb. Sonrakı bir il ərzində şəbəkənin iştirakçı ölkələrinin sayı 52-yə çatıb. Toplantıda 26 ölkədən 100-dən çox nümayəndə və altı beynəlxalq təşkilat iştirak edib.
Beynəlxalq əməkdaşlığın praktik nəticələrindən biri “Breaking Chains” adlı birgə əməliyyat olub. Bu əməliyyat dələduzluq şəbəkələri, insan alveri və digər transmilli cinayətlərlə mübarizəyə yönəlib.
Cənubi Koreya mətbuatının məlumatına əsasən, əməliyyat çərçivəsində keçirilən üç işgüzar görüşdə 116 cinayət işi üzrə məlumat və 227 istintaq istiqaməti barədə informasiya mübadiləsi aparılıb. Bu məlumatlar əsasında Cənubi Koreya polisi 132 şübhəlini həbs edib, 73 nəfərin isə ölkəyə qaytarılmasını təmin edib. Göstəricilər ötən dövr ərzində görülmüş işlərə aiddir.
Qəbul edilmiş qətnamə əməkdaşlığın daha sistemli şəkildə davam etdirilməsini nəzərdə tutur. İştirakçı ölkələrin birgə əməliyyatları müntəzəm keçirməsi və alyansın idarəetmə mexanizmlərinin gücləndirilməsi istiqamətində addımların atılması planlaşdırılır...

Şahmurad