Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Icma.az bildirir, Redaktor.az saytına əsaslanaraq.

Tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə keçirilmiş buraxılış imtahanının nəticələri son günlər geniş müzakirə olunur. Belə ki, repetitor dəstəyi olmadan yüksək bal toplayanlar var. Bəzi təhsil ekspertlərin fikrincə, bu o deməkdir ki, repetitorluq dövrü sona çatır, kursların çöküşü başlayacaq.

Repetitorluq və hazırlıq kurslarının fəaliyyəti başa çata bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, 11 illik buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə bağlı aparılan müzakirələrdə bəzi ekspertlərin “repetitorluq və kurs fəaliyyəti sonlanacaq” qənaəti səthi və reallıqdan uzaq qiymətləndirmədir:

"2025-ci ildə keçirilən buraxılış imtahanlarının nəticələrində yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitor dəstəyi almadan hazırlaşması faktı bu fikri yaratsa da, bu, ümumi mənzərəni təmsil etmir. Əksinə, təhlillər göstərir ki, repetitorluq Azərbaycanda artıq sadəcə imtahanlara hazırlıq vasitəsi deyil, təhsil sistemindəki struktur boşluqları dolduran paralel bir mexanizmə çevrilib. Bu sistemin birdən-birə “sonlanması” yalnız imtahan nəticələrinə deyil, təhsil idarəçiliyinin köklü şəkildə dəyişdirilməsinə bağlıdır.

Repetitorluq və kurs fəaliyyətlərinin geniş yayılmasının əsas səbəbi ümumtəhsil məktəblərində şagirdin imtahanlara tam şəkildə hazırlanmasını təmin edən mexanizmlərin zəif olmasıdır. Dövlət imtahanlarına – istər buraxılış, istərsə də qəbul imtahanlarına – yönəlik hazırlaşmaq üçün şagirdlər çox vaxt məktəbdə deyil, repetitor yanında fərdi qaydada dəstək alır. 2024-cü ildə keçirdiyim rəy sorğusuna əsasən, abituriyentlərin 94%-i repetitor dəstəyi alıb. Bu rəqəm hələ də real vəziyyəti tam əks etdirmir, çünki bəzi valideynlər rəsmi qeydiyyatsız formada bu xidməti alır.

2025-ci il buraxılış imtahanlarında yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitorsuz hazırlaşması isə daha çox şəxsi istisna xarakteri daşıyır. Onlar ya yüksək intellekt səviyyəsinə, ya da ailə daxilində ciddi nəzarət və dəstəyə malik olublar. Lakin bu nümunələri sistemin uğuru kimi təqdim etmək metodoloji yanlışlıqdır. Dövlət imtahan modelində əsas məqsəd hər bir şagirdin məktəbdə aldığı təhsil əsasında uğur qazanmasını təmin etməkdir. Həmin şagirdlər repetitorsuz nəticə göstəribsə, bu hələ məktəblərin böyük əksəriyyətində eyni nəticənin mümkün olması anlamına gəlmir".

Ekspert qeyd etdi ki, Azərbaycan təhsil sistemində repetitorluq həm də gəlir mənbəyinə çevrilib:

"Bəzi müəllimlər məktəbdə tədris keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra repetitorluq vasitəsilə əlavə qazanc əldə edirlər. Bu məsələ təkcə pedaqoji deyil, etika və nəzarət baxımından ciddi problemdir. Bu problem həll olunmadan repetitorluğun sonlanması mümkün deyil.

Repetitorluğun tamamilə sonlanması üçün bir neçə şərt eyni vaxtda yerinə yetirilməlidir: məktəblərdə dərs proqramlarının modernləşdirilməsi, müəllimlərin peşəkarlığının artırılması, dərs yükünün optimallaşdırılması, məktəbdaxili qiymətləndirmənin gücləndirilməsi, kurikulumla imtahanlar arasında uzlaşmanın təmin edilməsi və valideyn-məktəb əməkdaşlığının real müstəviyə keçməsi. Bu mexanizmlər olmadan repetitorluq sadəcə alternativ deyil, məcburi dəstək vasitəsi olaraq qalacaq".

Müsahibimiz bildirdi ki, repetitorluq inkişaf etmiş ölkələrdə belə tam şəkildə yox olmayıb, sadəcə funksiyası dəyişib.

"Məsələn, Finlandiyada repetitorlar məktəbdə çətinlik çəkən şagirdlərə fərdi dəstək üçün istifadə olunur, amma bu sistem məktəbdənkənar biznes xarakteri daşımır. Yaponiyada məktəbdənkənar dərslər (juku sistemi) hələ də geniş yayılıb, çünki orada da imtahanlar çox yüksək rəqabətlidir. Azərbaycanda da bu fəaliyyət ancaq o zaman zəifləyə bilər ki, təhsil sistemi şagirdə yalnız qiymət və nəticə deyil, real bilik, bacarıq və tənqidi düşüncə qazandırmaq üçün əlverişli mühit yaratsın.

O vaxta qədər isə repetitorluq sistemin paralel qolunda fəaliyyətini davam etdirəcək və imtahan sistemində ciddi dəyişikliklər edilmədiyi müddətcə tam şəkildə aradan qalxması real deyil. Beləliklə, bəzi fərdi nümunələrə əsaslanaraq “repetitorluq sonlanacaq” fikri reallığı əks etdirmir. Əsl islahat məktəbdəki dərsə olan etimadı artırmaq, müəllimlərin peşə nüfuzunu gücləndirmək və qiymətləndirmə sistemini məktəbdə əldə edilən biliklər üzərində qurmaqla mümkün olacaq. Əks halda, repetitorluq imtahan təhsilinin ayrılmaz tərkib hissəsi olaraq qalacaq", - deyə K.Əsədov bildirdi.

Aytəkin TOFİQQIZI

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see461

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see334

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see322

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see307

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see306

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see302

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see277

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see263

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see261

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see240

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see233

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see224

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see223

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see221

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see212

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see209

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see206

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see205

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see201

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri