Icma.az
close
up
RU
Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Icma.az bildirir, Redaktor.az saytına əsaslanaraq.

Tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə keçirilmiş buraxılış imtahanının nəticələri son günlər geniş müzakirə olunur. Belə ki, repetitor dəstəyi olmadan yüksək bal toplayanlar var. Bəzi təhsil ekspertlərin fikrincə, bu o deməkdir ki, repetitorluq dövrü sona çatır, kursların çöküşü başlayacaq.

Repetitorluq və hazırlıq kurslarının fəaliyyəti başa çata bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, 11 illik buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə bağlı aparılan müzakirələrdə bəzi ekspertlərin “repetitorluq və kurs fəaliyyəti sonlanacaq” qənaəti səthi və reallıqdan uzaq qiymətləndirmədir:

"2025-ci ildə keçirilən buraxılış imtahanlarının nəticələrində yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitor dəstəyi almadan hazırlaşması faktı bu fikri yaratsa da, bu, ümumi mənzərəni təmsil etmir. Əksinə, təhlillər göstərir ki, repetitorluq Azərbaycanda artıq sadəcə imtahanlara hazırlıq vasitəsi deyil, təhsil sistemindəki struktur boşluqları dolduran paralel bir mexanizmə çevrilib. Bu sistemin birdən-birə “sonlanması” yalnız imtahan nəticələrinə deyil, təhsil idarəçiliyinin köklü şəkildə dəyişdirilməsinə bağlıdır.

Repetitorluq və kurs fəaliyyətlərinin geniş yayılmasının əsas səbəbi ümumtəhsil məktəblərində şagirdin imtahanlara tam şəkildə hazırlanmasını təmin edən mexanizmlərin zəif olmasıdır. Dövlət imtahanlarına – istər buraxılış, istərsə də qəbul imtahanlarına – yönəlik hazırlaşmaq üçün şagirdlər çox vaxt məktəbdə deyil, repetitor yanında fərdi qaydada dəstək alır. 2024-cü ildə keçirdiyim rəy sorğusuna əsasən, abituriyentlərin 94%-i repetitor dəstəyi alıb. Bu rəqəm hələ də real vəziyyəti tam əks etdirmir, çünki bəzi valideynlər rəsmi qeydiyyatsız formada bu xidməti alır.

2025-ci il buraxılış imtahanlarında yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitorsuz hazırlaşması isə daha çox şəxsi istisna xarakteri daşıyır. Onlar ya yüksək intellekt səviyyəsinə, ya da ailə daxilində ciddi nəzarət və dəstəyə malik olublar. Lakin bu nümunələri sistemin uğuru kimi təqdim etmək metodoloji yanlışlıqdır. Dövlət imtahan modelində əsas məqsəd hər bir şagirdin məktəbdə aldığı təhsil əsasında uğur qazanmasını təmin etməkdir. Həmin şagirdlər repetitorsuz nəticə göstəribsə, bu hələ məktəblərin böyük əksəriyyətində eyni nəticənin mümkün olması anlamına gəlmir".

Ekspert qeyd etdi ki, Azərbaycan təhsil sistemində repetitorluq həm də gəlir mənbəyinə çevrilib:

"Bəzi müəllimlər məktəbdə tədris keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra repetitorluq vasitəsilə əlavə qazanc əldə edirlər. Bu məsələ təkcə pedaqoji deyil, etika və nəzarət baxımından ciddi problemdir. Bu problem həll olunmadan repetitorluğun sonlanması mümkün deyil.

Repetitorluğun tamamilə sonlanması üçün bir neçə şərt eyni vaxtda yerinə yetirilməlidir: məktəblərdə dərs proqramlarının modernləşdirilməsi, müəllimlərin peşəkarlığının artırılması, dərs yükünün optimallaşdırılması, məktəbdaxili qiymətləndirmənin gücləndirilməsi, kurikulumla imtahanlar arasında uzlaşmanın təmin edilməsi və valideyn-məktəb əməkdaşlığının real müstəviyə keçməsi. Bu mexanizmlər olmadan repetitorluq sadəcə alternativ deyil, məcburi dəstək vasitəsi olaraq qalacaq".

Müsahibimiz bildirdi ki, repetitorluq inkişaf etmiş ölkələrdə belə tam şəkildə yox olmayıb, sadəcə funksiyası dəyişib.

"Məsələn, Finlandiyada repetitorlar məktəbdə çətinlik çəkən şagirdlərə fərdi dəstək üçün istifadə olunur, amma bu sistem məktəbdənkənar biznes xarakteri daşımır. Yaponiyada məktəbdənkənar dərslər (juku sistemi) hələ də geniş yayılıb, çünki orada da imtahanlar çox yüksək rəqabətlidir. Azərbaycanda da bu fəaliyyət ancaq o zaman zəifləyə bilər ki, təhsil sistemi şagirdə yalnız qiymət və nəticə deyil, real bilik, bacarıq və tənqidi düşüncə qazandırmaq üçün əlverişli mühit yaratsın.

O vaxta qədər isə repetitorluq sistemin paralel qolunda fəaliyyətini davam etdirəcək və imtahan sistemində ciddi dəyişikliklər edilmədiyi müddətcə tam şəkildə aradan qalxması real deyil. Beləliklə, bəzi fərdi nümunələrə əsaslanaraq “repetitorluq sonlanacaq” fikri reallığı əks etdirmir. Əsl islahat məktəbdəki dərsə olan etimadı artırmaq, müəllimlərin peşə nüfuzunu gücləndirmək və qiymətləndirmə sistemini məktəbdə əldə edilən biliklər üzərində qurmaqla mümkün olacaq. Əks halda, repetitorluq imtahan təhsilinin ayrılmaz tərkib hissəsi olaraq qalacaq", - deyə K.Əsədov bildirdi.

Aytəkin TOFİQQIZI

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri