Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Bəzi müəllimlər məktəbdə tədrisin keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra isə... Kamran Əsədov

Icma.az bildirir, Redaktor.az saytına əsaslanaraq.

Tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə keçirilmiş buraxılış imtahanının nəticələri son günlər geniş müzakirə olunur. Belə ki, repetitor dəstəyi olmadan yüksək bal toplayanlar var. Bəzi təhsil ekspertlərin fikrincə, bu o deməkdir ki, repetitorluq dövrü sona çatır, kursların çöküşü başlayacaq.

Repetitorluq və hazırlıq kurslarının fəaliyyəti başa çata bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a danışan təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, 11 illik buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə bağlı aparılan müzakirələrdə bəzi ekspertlərin “repetitorluq və kurs fəaliyyəti sonlanacaq” qənaəti səthi və reallıqdan uzaq qiymətləndirmədir:

"2025-ci ildə keçirilən buraxılış imtahanlarının nəticələrində yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitor dəstəyi almadan hazırlaşması faktı bu fikri yaratsa da, bu, ümumi mənzərəni təmsil etmir. Əksinə, təhlillər göstərir ki, repetitorluq Azərbaycanda artıq sadəcə imtahanlara hazırlıq vasitəsi deyil, təhsil sistemindəki struktur boşluqları dolduran paralel bir mexanizmə çevrilib. Bu sistemin birdən-birə “sonlanması” yalnız imtahan nəticələrinə deyil, təhsil idarəçiliyinin köklü şəkildə dəyişdirilməsinə bağlıdır.

Repetitorluq və kurs fəaliyyətlərinin geniş yayılmasının əsas səbəbi ümumtəhsil məktəblərində şagirdin imtahanlara tam şəkildə hazırlanmasını təmin edən mexanizmlərin zəif olmasıdır. Dövlət imtahanlarına – istər buraxılış, istərsə də qəbul imtahanlarına – yönəlik hazırlaşmaq üçün şagirdlər çox vaxt məktəbdə deyil, repetitor yanında fərdi qaydada dəstək alır. 2024-cü ildə keçirdiyim rəy sorğusuna əsasən, abituriyentlərin 94%-i repetitor dəstəyi alıb. Bu rəqəm hələ də real vəziyyəti tam əks etdirmir, çünki bəzi valideynlər rəsmi qeydiyyatsız formada bu xidməti alır.

2025-ci il buraxılış imtahanlarında yüksək bal toplayan bəzi şagirdlərin repetitorsuz hazırlaşması isə daha çox şəxsi istisna xarakteri daşıyır. Onlar ya yüksək intellekt səviyyəsinə, ya da ailə daxilində ciddi nəzarət və dəstəyə malik olublar. Lakin bu nümunələri sistemin uğuru kimi təqdim etmək metodoloji yanlışlıqdır. Dövlət imtahan modelində əsas məqsəd hər bir şagirdin məktəbdə aldığı təhsil əsasında uğur qazanmasını təmin etməkdir. Həmin şagirdlər repetitorsuz nəticə göstəribsə, bu hələ məktəblərin böyük əksəriyyətində eyni nəticənin mümkün olması anlamına gəlmir".

Ekspert qeyd etdi ki, Azərbaycan təhsil sistemində repetitorluq həm də gəlir mənbəyinə çevrilib:

"Bəzi müəllimlər məktəbdə tədris keyfiyyətini bilərəkdən aşağı saxlayır, sonra repetitorluq vasitəsilə əlavə qazanc əldə edirlər. Bu məsələ təkcə pedaqoji deyil, etika və nəzarət baxımından ciddi problemdir. Bu problem həll olunmadan repetitorluğun sonlanması mümkün deyil.

Repetitorluğun tamamilə sonlanması üçün bir neçə şərt eyni vaxtda yerinə yetirilməlidir: məktəblərdə dərs proqramlarının modernləşdirilməsi, müəllimlərin peşəkarlığının artırılması, dərs yükünün optimallaşdırılması, məktəbdaxili qiymətləndirmənin gücləndirilməsi, kurikulumla imtahanlar arasında uzlaşmanın təmin edilməsi və valideyn-məktəb əməkdaşlığının real müstəviyə keçməsi. Bu mexanizmlər olmadan repetitorluq sadəcə alternativ deyil, məcburi dəstək vasitəsi olaraq qalacaq".

Müsahibimiz bildirdi ki, repetitorluq inkişaf etmiş ölkələrdə belə tam şəkildə yox olmayıb, sadəcə funksiyası dəyişib.

"Məsələn, Finlandiyada repetitorlar məktəbdə çətinlik çəkən şagirdlərə fərdi dəstək üçün istifadə olunur, amma bu sistem məktəbdənkənar biznes xarakteri daşımır. Yaponiyada məktəbdənkənar dərslər (juku sistemi) hələ də geniş yayılıb, çünki orada da imtahanlar çox yüksək rəqabətlidir. Azərbaycanda da bu fəaliyyət ancaq o zaman zəifləyə bilər ki, təhsil sistemi şagirdə yalnız qiymət və nəticə deyil, real bilik, bacarıq və tənqidi düşüncə qazandırmaq üçün əlverişli mühit yaratsın.

O vaxta qədər isə repetitorluq sistemin paralel qolunda fəaliyyətini davam etdirəcək və imtahan sistemində ciddi dəyişikliklər edilmədiyi müddətcə tam şəkildə aradan qalxması real deyil. Beləliklə, bəzi fərdi nümunələrə əsaslanaraq “repetitorluq sonlanacaq” fikri reallığı əks etdirmir. Əsl islahat məktəbdəki dərsə olan etimadı artırmaq, müəllimlərin peşə nüfuzunu gücləndirmək və qiymətləndirmə sistemini məktəbdə əldə edilən biliklər üzərində qurmaqla mümkün olacaq. Əks halda, repetitorluq imtahan təhsilinin ayrılmaz tərkib hissəsi olaraq qalacaq", - deyə K.Əsədov bildirdi.

Aytəkin TOFİQQIZI

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:192
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 17:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see331

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see312

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see308

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see289

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see285

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see282

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see275

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see265

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see258

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see249

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see241

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see237

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see236

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see229

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see224

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see215

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see210

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see210

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see207

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri