Bir daha Himnimiz haqqında

Kamil Şahverdi

VI Yazı

1920-ci il aprel işğalından sonra Azərbaycanın mühacirət həyatı yaşamağa məhkum edilən Cümhuriyyətçi oğulları Üzeyir bəy Hacıbəylinin "Azərbaycan Marşı"nı Vətənin, müstəqilliyin, azadlığın rəmzi kimi yaddaşlarında, qəlblərində, zehinlərində, damarlarında axan qanda qorudular, unudulmağa qoymadılar. Zaman-zaman müxtəlif ölkələrdə nəşr etdirdilər, nəsildən nəsilə ötürdülər. 1920-ci illərdən başlayaraq "Azərbaycan Marşı"nın sözləri imkan düşdükcə dərgilərdə, şeirlər toplusunda yer alırdı.

Azərbaycan Cümhuriyyəti dövrünün istedadlı, yorulmaz tədqiqatçısı doktor Dilqəm Əhməd bu nəşrləri üzə çixararaq onlar haqqında qiymətli məlumatları geniş oxucu kütləsinə təqdim edir. Professor Asif Rüstəmli də "Cəmo bəy Cəbrayılbəyli: Həyatı və bədii yaradıcılığı" kitabında "Azərbaycan Marşı"nın mühacir həyatından maraqlı faktlar üzə çıxararaq bir arada toplamış və oxuculara təqdim etmişdir. Lakin əldə edilən bu faktlar "Azərbaycan Marşı"nın mühacir həyatını tam əks etdirmir. Bir çox önəmli tarixi fakrlar qeyd etdiyim araşdırmalarda əks olunmayıb. Bu faktlar haqqında ilk dəfə olaraq oxuculara ətraflı məlumat veriləcək.