Bir millətin yaddaşında əbədi yaşayanlar ŞƏRH

​Bəzi tarixlər var ki, onları sadəcə təqvim vərəqindən oxumaq mümkün deyil. Onlar xalqın yaddaşında, anaların göz yaşında, övladların həsrətində və Vətən torpağının hər qarışında yaşayır. 27 Sentyabr da belə tarixlərdəndir.
​Bu tarix Azərbaycan xalqının yaddaşına yalnız müharibənin başladığı gün kimi deyil, Vətən uğrunda canını fəda edənlərin adlarının əbədiləşdiyi bir gün kimi həkk olunub. Anım Günü bizə bir həqiqəti xatırladır: tarix yalnız qələbələrlə deyil, o qələbələrin hansı itkilər və hansı fədakarlıqlar bahasına qazanıldığını xatırlamaqla bütövləşir.
​Azərbaycan xalqının yaddaşında torpaq itkisi ilə bağlı uzun illər davam edən ağrılı bir tarix var. 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində ölkəmizin əraziləri işğal edilmiş, yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşmüş, şəhər və kəndlərimiz dağıdılmışdı. İşğal faktı uzun illər Azərbaycanın qarşısında həllini gözləyən ən mühüm məsələlərdən biri olaraq qalırdı.
​ ​Nəhayət, 2020-ci il sentyabrın 27-də baş verən genişmiqyaslı hərbi təxribat yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycan Ordusu əks-hücum əməliyyatına başladı. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm hərbi-siyasi hadisələrindən birinə çevrildi. Bu müharibənin hər günü ağır döyüşlərlə, böyük fədakarlıqlarla və qəhrəmanlıq nümunələri ilə yadda qaldı. Azərbaycan əsgəri və zabiti böyük iradə, peşəkarlıq və döyüş əzmi nümayiş etdirdi. Cəbhədə qazanılan hər bir uğurun arxasında insan taleləri, ailələrin narahat gözləntiləri və Vətən sevgisi dayanırdı.
​Vətən müharibəsinin gedişində Azərbaycan Ordusu mühüm yaşayış məntəqələrini və strateji əhəmiyyətli əraziləri azad etdi. Oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhəri, 17-də Füzuli şəhəri, 20-də Zəngilan şəhəri, 25-də Qubadlı şəhəri azad edildi. Döyüşlərin ən mühüm hadisələrindən biri isə 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin azad olunması oldu.
​Şuşanın azad edilməsi Vətən müharibəsinin gedişində mühüm tarihi hadisə kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşanın azadlığı xalqımız üçün həm hərbi, həm də mənəvi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Şuşanın azad edilməsindən sonra müharibənin taleyində mühüm dəyişiklik yarandı.
​​Şəhidlərimizin qəhrəmanlığı məhz bununla ölçülür: onlar Vətənin bütövlüyünü öz həyatlarından üstün tutdular. Bu gün şəhid ailələrinin yaddaşında onların hər biri yalnız bir hərbçi deyil, bir övlad, bir ata, bir qardaş, bir həyat yoldaşı kimi yaşayır. Şəhidlərin doğulduğu evlərdə onların səsi, xatirələri, şəxsi əşyaları və şəkilləri yaşamaqda davam edir. Hər bir şəhid ailəsi Azərbaycan tarixinin bu böyük səhifəsinin canlı daşıyıcısıdır.
​Müharibə günlərində şəhid xəbərləri Azərbaycan ailələrinə böyük kədər gətirirdi. Hər bir şəhid xəbəri bir ailənin həyatını dəyişirdi. Bununla belə, həmin ailələr öz övladlarının Vətən uğrunda şəhid olması ilə qürur duyurdular. Bu qürur və ağrı Anım Gününün mənəvi mahiyyətini təşkil edən iki əsas hissdir.
​Bu gün Azərbaycan xalqı şəhidlərini yalnız xatirə günlərində deyil, gündəlik həyatında da yaşadır. Onların adları küçələrə, məktəblərə və müxtəlif ictimai məkanlara verilir, xatirələri abidələrdə əbədiləşdirilir, həyat və döyüş yolları haqqında kitablar və sənədlər hazırlanır.
​Şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi gələcək nəsillər üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Çünki gənc nəsil bilməlidir ki, bu gün yaşadığımız Zəfərin arxasında böyük bir mübarizə və ağır itkilər dayanır.
​Anım Günü həm də müharibənin ağrılarını unutmaq yox, onlardan nəticə çıxarmaq çağırışıdır. Sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin dəyərini ən yaxşı anlayanlar müharibənin ağrılarını yaşayan insanlardır. Şəhidlərimizin xatirəsi bizə həyatın və sülhün qiymətini xatırladır.
​Azad edilmiş torpaqlarda həyat yenidən qurulur. Vaxtilə dağıdılmış şəhərlərdə yeni binalar ucalır, yollar salınır, yaşayış məntəqələri yenidən canlanır. Bu quruculuq prosesinin hər bir mərhələsi Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfərin nəticələrinin davamıdır. Azad torpaqlarda dalğalanan Azərbaycan bayrağı şəhidlərimizin fədakarlığının ən böyük rəmzlərindən biridir.
​Anım Günü bizə həm də bunu xatırladır: Vətən yalnız xəritədə göstərilən ərazi deyil. Vətən insanın doğulduğu, böyüdüyü, sevdiyi və uğrunda mübarizə apardığı müqəddəs məkandır.
​Şəhidlərimiz bu məkanın qorunması naminə ən böyük fədakarlığı etdilər. Onların qarşısında bizim borcumuz isə xatirələrini yaşatmaq, adlarını unutdurmamaq və onların qəhrəmanlıq tarixini gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.
​Çünki bəzi ömürlər illərlə ölçülmür. Bəzi ömürlər Vətənə verdiyi töhfə ilə ölçülür. Şəhidlərimizin ömrü yarımçıq qalsa da, onların Vətən üçün yazdığı tarix tamamlandı. Onlar öz canları bahasına Azərbaycan tarixinin yeni səhifəsini yazdılar. 27 Sentyabr – Anım Günü həmin səhifəni ehtiramla oxuduğumuz gündür. Bu gün biz şəhidlərimizi yad edərkən onların ailələrinin qarşısında da baş əyirik. Çünki Vətən üçün ən əziz varlığını itirən ailələrin çəkdiyi ağrı da bu tarixin ayrılmaz hissəsidir. Şəhid analarının göz yaşında həm kədər, həm qürur var. Şəhid övladlarının baxışında həm həsrət, həm də atasının adı ilə fəxr etmək hissi var. Bu duyğular Azərbaycan xalqının milli yaddaşının ən həssas və ən qiymətli səhifələrindəndir.
​Anım Günü – unutmadığımızın, unutmayacağımızın və unutdurmayacağımızın ifadəsidir.
​Bu gün Vətən müharibəsində canından keçən bütün şəhidlərimizin əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik. Onların həyat yolu, qəhrəmanlığı və Vətən sevgisi Azərbaycan tarixində daim yaşayacaq. Onlar bu dünyadan köçdülər, lakin adları bu torpaqda qaldı. Onlar səssizliyə qovuşdular, lakin qəhrəmanlıqları danışmağa davam edir. Onların ömrü sona çatdı, lakin Vətən üçün yazdıqları tarix sona çatmayacaq.
​Şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsi əbədidir. Ruhları qarşısında baş əyirik.
​

Turanə Baxşəliyeva
Şahbuz Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin direktoru, Naxçıvan Regional Mədəniyyət İdarəsinin Şahbuz rayon sektoru ərazi partiya təşkilatının sədr müavini