Bir region, iki nəhəng güc Türkiyə və İsrail qarşıdurması qaçılmazdır? ŞƏRH

İsrail-Türkiyə münasibətlərində gərginlik yeni mərhələyə keçir. İsrail hökumətinin bu gün verdiyi açıqlamada Ankaraya "Eurofighter" tipli qırıcıların satılmasına açıq şəkildə qarşı çıxılıb.

Tel-Əviv bu addımın regional balansı poza biləcəyini əsas gətirərək, müttəfiqlərini Türkiyəyə hərbi texnologiya transferindən çəkinməyə çağırıb. İsrailin bu mövqeyi, xüsusilə Suriyada davam edən proseslər fonunda, Türkiyənin maraqları ilə ciddi ziddiyyət təşkil edir.
Tel-Əviv uzun müddətdir ki, Suriyada müəyyən bölgələrin nəzarətdə saxlanmasını regional təhlükəsizlik adına strateji prioritet hesab edir. Lakin bu yanaşma Türkiyənin sərhəd təhlükəsizliyi və bölgədəki siyasi balansı qorumaq istiqamətindəki maraqları ilə toqquşur. Bütün bunlar fonunda Ankara-Tel-Əviv xəttində həm diplomatik, həm də informasiya müstəvisində gərginliyin getdikcə artdığı müşahidə olunur.

Maraqlıdır görəsən, bu durum İsrail və Türkiyə arasında qarşıdurmaya səbəb ola bilərmi? Turkustan.az olaraq bu sualımızı politoloq Samir Hümbətova ünvanladıq.

Samir Hümbətov

Siyasi proseslərin gedişində elə bir vəziyyət yaranıb ki, artıq müharibənin və ya sülhün harada və necə baş verəcəyi bəlli deyil. Bəli, İsrail və Türkiyə arasında gərginlik getdikcə artır. İsraildən gələn bəzi açıqlamalar isə münasibətləri daha da gərginləşdirir, çünki Türkiyəyə qarşı hücum yönümlü fikirlər səsləndirilir.

Türkiyədə də bu məsələyə dair narahatlıqlar artır, ekspertlər və ictimaiyyət arasında İsrailin bu davranışlarının ciddi qarşıdurmaya yol aça biləcəyi ehtimalı müzakirə olunur. Mövcud mənzərə göstərir ki, iki ölkə arasında ciddi gərginlik mövcuddur. Hələlik bu gərginlik hibrid müstəvidə – daha çox informasiya müharibəsi formasında davam edir. Lakin bunun real qarşıdurmaya çevrilib-çevrilməyəcəyi atılacaq növbəti addımlardan asılı olacaq. Xüsusilə bu proseslər Suriyada baş verən hadisələrlə birbaşa əlaqəlidir.

Əgər tərəflər bir qədər səbirli və məsuliyyətli davranarlarsa, qarşıdurma əvəzinə normal diplomatik dialoq qurmaq mümkündür. Bununla belə, bir mühüm məqamı da nəzərə almaq lazımdır: İsrail və Türkiyə arasında uzun illərə dayanan genişmiqyaslı ticarət əlaqələri mövcuddur. Bu iqtisadi əməkdaşlıq ehtimal edir ki, tərəflərin açıq qarşıdurmaya getməsinin qarşısını alacaq əsas amillərdən biri ola bilər.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az