Borrel Okampo Karapetyan üçlüyü

Avropa siyasi atmosferi üçün böyük utancın izi ilə

Prezident İlham Əliyev iyulun 13-də IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılış mərasimində bir çox vacib məqamlara toxundu. Onlardan biri də budur: “Avropa Komissiyası ilə əvvəlki Komissiya zamanı, xüsusən də Avropa diplomatiyasının əvvəlki rəhbəri cənab Borrelin dağıdıcı rolu səbəbindən asan vaxtlarımız olmayıb. O, əslində, Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında münasibətləri demək olar ki, dağıtdı. İndi isə səbəbi məlumdur, çünki o, korrupsiyaya uğramış bəzi şəxslərlə, o cümlədən Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin keçmiş prokuroru cənab Okampo ilə qəti şəkildə əlbir olmuşdur. Okampo öz şərhlərində açıq şəkildə etiraf etmişdir ki, cənab Borrel ondan məvacib alırdı. Bununla belə, cənab Okampoya pul hazırda Ermənistanda ev dustaqlığında olan rus-erməni oliqarxından gəlirdi”.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyev Avropa İttifaqının Xarici siyasət məsələləri üzrə komissarı Jozef Borrelin timsalında qurumun Azərbaycana əvvəlki yanaşmasının, yəni Brüssel-Bakı gərginliyinin səbəbini Aİ-nin institusional siyasətindən deyil, konkret vəzifəli şəxslərin fəaliyyətindən qaynaqlandığını bildirir. Yəqin buna görədir ki, Azərbaycan gərginliyin olduğu dönəmdə körpüləri yandırmaq kursu tutdu. Çox güman, ölkəmizin rəhbərliyi borrellərin istifadə müddətinin bitəcəyinə ümid bəslədi. Amma təkcə buna yox. Yəni Azərbaycan təkcə ümid bəsləmədi...

Əlbəttə, dövlətimiz hər zaman prinsipləri qoruyub. Aİ-nin əvvəlki dövrünün tənqidi fonunda dolayısı ilə münasibətlərin daha praqmatik və qarşılıqlı hörmət əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyi mesajını verən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın uzun illərdir irəli sürdüyü mövqeni bir daha təkrarlayıb. Mövqe budur ki, bəzi Avropa siyasətçiləri Cənubi Qafqaz məsələlərinə obyektiv deyil, selektiv yanaşıblar və bu yanaşma mənfi nəticələr doğurub, münasibətlərin irəliləməsini əngəlləyib. Digər tərəfdən, selektiv yanaşmada Avropa siyasi industriyasının düşdüyü durum var və bu barədə sonda söz açacağıq.

Hələlik onu bildirək ki, Prezident İlham Əliyevin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin keçmiş prokuroru Luis Morena Okamponun adını çəkməsi beynəlxalq hüquq institutlarının qərəzsizliyi ilə bağlı müzakirələri ön plana çıxarır. Ölkəmizin lideri fikirləri ilə xarici təsisatların siyasi və maliyyə təsirlərindən uzaq fəaliyyət göstərməsinin zəruriliyini vurğulayır. Çünki Azərbaycan əleyhinə formalaşdırılan bəzi mövqelərin arxasında məhz siyasi və maliyyə maraqlarının dayandığı birmənalıdır.

Detallara gəldikdə, Luis Moreno Okamponun Jozep Borrellə münasibətləri ilə bağlı məsələ son aylarda geniş müzakirə olunur. Məlumdur ki, 2026-cı ildə yayılan və müxtəlif media orqanlarının istinad etdiyi videomateriallarda Okampo Aİ institutlarında əlaqələrindən danışır və söhbət zamanı Jozep Borrelin adını çəkir. Daha doğrusu, Okampo Borrelin öz komandasında və ya onunla əlaqəli şəxs kimi iştirak etdiyini ifadə edən fikirlər səsləndirir.

Yada salaq ki, Okampo 2023-cü ildə Qarabağla bağlı Azərbaycanı soyqırımında ittiham edən “hüquqi rəy” hazırlamışdı. İndi sübuta yetir ki, həmin rəy siyasi və maliyyə təsirlərindən irəli gəlib. Halbuki Azərbaycan tərəfi o vaxt da bunu bildirirdi. Mövcud trayektoriyadakı vacib məqam Okampoya pulun hazırda Ermənistanda ev dustaqlığında olan rus-erməni oliqarxından gəlməsidir. Aydındır ki, söhbət Samvel Karapetyandan gedir. O Karapetyandan ki, Rusiyada yaradılmış və əsasən daşınmaz əmlak, energetika və tikinti sahələrində fəaliyyət göstərən “Tashir” şirkətlər qrupunun təsisçisidir. O Karapetyan ki, Ermənistanda bu il iyunun 7-də keçirilmiş parlament seçkilərində “Güclü Ermənistan” blokuna rəhbərlik etdi və Baş nazir Nikol Paşinyan iqtidarını seçki yolu ilə devirməyə səy göstərdi. Karapetyanın ev dustaqlığının səbəbi də onun niyyətini ifadə edir. Belə ki, Samvel hakimiyyətin zorla ələ keçirilməsinə çağırışda, korrupsiya və maliyyə cinayətlərində təqsirli bilinir və cəza yerinin İrəvanda yaşadığı villadan həbsxanaya daşınması ehtimalı böyükdür.

Bəli, Karapetyan–Okampo–Borrel oxunun yaranması maraqlıdır. Deməli, Okamponun Qarabağla bağlı fəaliyyətini Karapetyan maliyyələşdirirdi, Avropada bu xətti müdafiə edən Borrel idi. Erməni avantürasının mövcudluğu isə Rusiyaya sərf edirdi. Deməli, Aİ-də mövzuya dair Moskva ilə konsensus kimi qiymətləndirilə bilən vəziyyət hökm sürüb və buradan 2025-ci ilin avqustunadək Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinin irəli getməməsinin səbəbini görmək mümkündür.

Əlbəttə, borrellər, okampolar və onları maliyyələşdirənlərin istəklərini fiaskoya uğradan Azərbaycan dövlətinin, şəxsən Prezident İlham Əliyevin prinsipial məsələlərə adekvat yanaşma tərzi və qətiyyətidir. Bu qətiyyət nəticəsində Bakı-İrəvan sülh prosesinə kənar elementlərin daxil olmasının qarşısı inamla alındı. Əvvəldə haqqında söz açdığımız kimlərinsə dəyişməməsinə ümid bəsləməmək məhz budur. O zaman sonda açıqlayacağımızı bildirdiyimiz məqama keçid alaq.

Beləliklə, dövlətimizin başçısı IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Qarabağ və sülh mövzusu ətrafında beynəlxalq hüquqi və informasiya kampaniyalarının siyasi və maliyyə maraqları seqmentini qabartmaqla, əslində, Avropa siyasi industriyası adına son dərəcə utanc və riyakar durumun təsvirini verdi. Elə bir durum ki, ondan nəticə çıxarmaq şərtdir. Nəzərə alaq ki, fundamental maraqları şəxsi mənafelərə qurban verənlərin “köhnə qitə”nin siyasi industriyasında təmsilçiliyinə yol verilməməsi nəinki zəruri və vacibdir, eyni zamanda, günün təxirəsalınmaz tələbidir. Tələbə həssas yanaşılmalıdır ki, Borrel olmaq eşqinə düşənlər olmasın.

Ə.CAHANGİROĞLU
XQ