Britaniyada boş bir kitab nəşr olunub…

...“Nobel” mükafatı laureatı Kazuo İşiquro və tarixi romançı Filippa Qreqori də daxil olmaqla, təxminən 10.000 Britaniya yazıçısı qeyri-adi bir etiraz aksiyası üçün birləşiblər.

Onlar bir kəlmə də yazılmayan bir kitab buraxıblar.

“Bu kitabı oğurlama” adlı nəşrdə etirazda iştirak edənlərin adlarının siyahısı yer alıb.

SİA bu barədə downthetubes.net saytına istinadən xəbər verir.

Boş səhifələr ədəbi vasitə deyil, manifestdir.

Yazıçılar əsərlərinin icazəsiz və müəllif hüquqları olmadan süni intellektin öyrədilməsi üçün istifadəsinə etiraz edirlər. Texnologiya şirkətləri getdikcə müəllif hüquqları ilə qorunan mətnləri neyron şəbəkələrinə daxil edir və müəlliflər bunun dayandırılmasını tələb edirlər.

Etiraz Britaniya qanunvericiliyində planlaşdırılan dəyişikliklərdən irəli gəlib.

Yeni qaydalar texnologiya nəhənglərinə müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlərə pulsuz giriş imkanı verə bilər, əgər müəllif hüquqları sahibi əvvəllər etirazını bildirməyibsə.

Əslində, onlar müəllifləri razılıq vermək əvəzinə aktiv şəkildə "imtina etməyə" məcbur etmək istəyirlər.

Layihənin təşəbbüskarı, bəstəkar və fəal Ed Nyuton öz mövqeyini belə izah edib: generativ süni intellekt modelləri canlı müəlliflərin əsərləri üzərində öyrədilir və sonra onlarla rəqabət apararaq onları qazanclarından məhrum edir. O, hökuməti yaradıcı sektoru qorumağa və başqalarının intellektual işlərinin nəzarətsiz istifadəsinin leqallaşdırılmasının qarşısını almağa çağırıb.

Problem uzaq deyil.

2025-ci ildə Amerika süni intellekt istehsalçısı Anthropic, müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlərin qanunsuz nüsxələrindən neyron şəbəkələrini öyrətmək üçün istifadə etdiyinə görə kollektiv iddianı həll etmək üçün 1,5 milyard dollar ödədi.

Beləliklə, Britaniya yazıçılarının boş kitabı səsli bir siqnaldır. Və bu, təkcə oxuculara deyil, həm də qanunvericilərə ünvanlanıb.

Əli Babayev