Bu kimyəvi maddələr kişiləri daha tez qocaldır

50–60 yaş arası kişilərdə təbiətdə məhv olmayan kimyəvi maddələr bioloji yaşlanmanı sürətləndirə bilər

Yeni tədqiqat göstərir ki, 50–60 yaş arası kişilər PFAS adlanan sintetik təbiətdə məhv olmayan kimyəvi maddələrə məruz qalmaqla bioloji olaraq daha sürətlə yaşlana bilər. Bu maddələr yapışmayan qab-qacaq örtüklərində, şəxsi gigiyena vasitələrində və kosmetik məhsullarda geniş istifadə olunur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Aging” jurnalında dərc olunub və ABŞ-ın 1999–2000-ci illərdə aparılmış Milli Sağlamlıq və Qidalanma Sorğusuna qatılmış 326 kişi və qadının qan nümunələri əsasında aparılıb. Qan nümunələrində 11 növ PFAS yoxlanılıb, həmçinin DNA-metil kimi epigenetik markerlər ölçülərək iştirakçıların bioloji yaşlanması qiymətləndirilib.

Nəticələr göstərib ki, PFAS ilə bioloji yaşlanma arasındakı ən güclü əlaqə 50–60 yaşlı kişilərdə müşahidə olunub. Daha gənc kişilər və 65 yaşdan yuxarı olanlar arasında bu əlaqə zəif və statistik olaraq əhəmiyyətsiz olub. Qadınlarda isə əlaqə daha az və ardıcıl olmayıb.

Ekspertlər bildirir ki, PFAS kişilərdə testosteron səviyyəsini aşağı sala, sperma keyfiyyətini pisləşdirə və yumurtalıq, böyrək xərçəngi riskini artıra bilər. Qadınlarda isə bu maddələr hamiləlik, laktasiya və menstruasiya zamanı daha sürətlə orqanizmdən xaric olunur; menopauzdan sonra kişilər və qadınlar arasında PFAS yığılma fərqi azalır.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr səbəb-nəticə əlaqəsi kimi deyil, yalnız bioloji təsir barədə əlavə məlumat kimi qiymətləndirilməlidir. ABŞ Kimya Şurası isə tədqiqatın nümunə sayının az olduğunu və 20 ildən çox əvvəl toplanmış məlumatlardan istifadə edildiyini qeyd edərək nəticələri şübhə altına alıb.

Günay