Bu ölkə yer dəyişdi

2011-ci ildə Yaponiyada baş verən güclü Tohoku zəlzələsi ilə bağlı aparılan yeni elmi araşdırmalar Yer daxilində çox nadir müşahidə edilən seysmik prosesləri üzə çıxarıb.

Metbuat.az xəbər verir ki, “Geophysical Research Letters” jurnalında dərc olunan tədqiqatda alimlər zəlzələ zamanı yaranan seysmik dalğalardan birinin Yer mantiyası ilə xarici nüvə arasındakı sərhədə qədər hərəkət etdiyini və oradan əks olunaraq geri qayıtdığını müəyyən ediblər. Bu dalğa “ScS” tipli kəsmə dalğası kimi təsnif edilir.

Araşdırmaya görə, həmin əks olunan dalğa Yaponiyanın GPS ölçmə şəbəkəsində yer dəyişmələr yaradıb. Müşahidələr zamanı bəzi stansiyalarda yer səthinin təxminən 5-6 millimetr şərqə doğru sürüşdüyü qeydə alınıb.

Alimlər bildirirlər ki, bu dəyişiklik təkcə lokal zəlzələ təsiri ilə izah olunmur. Kompüter modelləri göstərib ki, nüvədən geri qayıdan seysmik dalğa artıq gərgin vəziyyətdə olan tektonik plitə sərhədlərində əlavə “təkan effekti” yaradaraq mikro səviyyəli sürüşməyə səbəb ola bilər.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu proses tək bir böyük qırılma yaratmasa da, geniş əraziyə eyni anda təsir etdiyi üçün çox zəif, lakin ölçülə bilən tektonik hərəkətə yol açıb.