Bu problemin güc yolu ilə həlli real deyil Ekspert

"Belə görüşün baş tutması tam atəşkəs və sülh sazişinin ortaya çıxmasına səbəb ola bilər”.

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında politoloq Natiq Miri Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski ilə Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında görüşün olması ehtimalını şərh edərkən deyib.

Ekspert bildirir ki, ilk növbədə belə bir görüşü mümkün edən mühitin yaranmasına ehtiyac var və bu da Rusiyanın başladığı yay əməliyyatının nəticəsindən asılıdır:

"Telefon danışığında Putin yay əməliyyatına başlayacağı ilə bağlı Trampı xəbərdar etmişdi. Bundan sonra da Rusiyaya 50 günlük möhlət tanındı. Ardınca da Tramp Ukraynanı dəstəkləyən ölkələrə ABŞ-dan silah almaq razılığını dəstəklədi. Yəni Kiyevə də Rusiyanın hücumuna qarşı özünümüdafiə imkanı yaratdı. Liderlərin görüşü məsələsinin gündəmə gəlməsi də verilən həmin möhlət başa çatandan sonra yay əməliyyatının nəticələrindən asılı olan mühitdən qaynaqlanır”. 

Politoloq qeyd edir ki, yay əməliyatı kontekstində Rusiya istədiyi nəticəni əldə edə bilməsə təbii ki, masada onun mövqeləri zəifləyəcək və Ukrayna daha uca səslə danışmağa başlayacaq:

"Bu müharibənin güc yolu ilə həlli və Moskvanın bütün Ukraynanı işğal etməsi real deyil. Trampın Rusiyanı kəskin sanksiyalarla təhdid etməsi və Avropanın Ukraynanı hərbi potensialını gücləndirmək üçün bu ölkəyə investisiya cəlbi məsələsi də perspektivdə Kiyevə böyük imkanlar verəcək. Nəticədə, Rusiya bu müddətdə verdiyi itkilərdən daha ciddi itkilərə məruz qalacaq. Bütün bunların və Rusiyanın qışa doğru iqtisadi çöküşü fonunda Putinin danışıqlara cəlb olunması mümkündür. Çünki Rusiyanın bacarmadığı və bundan artığını etməyə imkanının olmadığı gerçəyi ortaya çıxacaq”. 

Həmsöhbətimiz deyir ki, liderlərin görüşü məsələsi İstanbulda keçirilən üçüncü raund görüşündə də ciddi müzakirə olunub:

"Hətta burada sülh sazişi və davamlı atəşkəsin təmin oluması yönündə də danışıqlar və sənədin hazırlanması üçün konkret təkliflər də müzakirə olub. Müzakirə masasında bunlar varsa, deməli hansısa mərhələdə prezidentlər səviyyəsində görüş də baş tuta bilər”.

Natiq Mirinin fikrincə, Tramp, Ərdoğan, Zelenski və Putinin iştirakı ilə dötdtərəfli görüşün baş tutmasına yönəlik artıq hazırlıqlara başlanılıb:

"Bunun üçün mühüt, şərait, təkliflər hazırlanır”. 

Qeyd edək ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski və Rusiya lideri Vladimir Putinlə üçtərəfli görüş keçirəcəyini elan edib. Ağ Evin rəhbəri bu cür üçtərəfli danışıqlarda maraqlı olduğunu jurnalistlərlə Şotlandiyaya səfəri öncəsi söhbəti zamanı təsdiqləyib.

Bundan əlavə, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, Ukrayna üzrə sülh danışıqları çərçivəsində Rusiya prezidenti Vladimir Putin və ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında görüş təşkil etmək niyyətindədir. Onun sözlərinə görə, tezliklə həm Putin, həm də Trampla danışıqlar aparacaq. Ərdoğan həmçinin bildirib ki, Tramp ona Rusiya və Ukrayna liderləri arasında keçiriləcək mümkün sülh danışıqlarında iştirak etmək istədiyini deyib – əgər Putin də bu görüşə razı olarsa.

Daha əvvəl isə Zelenski avqustun sonlarına doğru Rusiya liderilə görüşə biləcəyinin anonsunu vermişdi. 

Rüfət Sultan