Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Buludlar yoxa çıxır, istilər artır: Alimlər yeni iqlim təhlükəsi barədə xəbərdarlıq etdi

Buludlar yoxa çıxır, istilər artır: Alimlər yeni iqlim təhlükəsi barədə xəbərdarlıq etdi

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Alimlər Yer üzərindəki bulud örtüyünün sahəsinin azalmasını qeydə alıblar. Halbuki buludlar Günəş enerjisinin bir hissəsini kosmosa geri qaytararaq planetin soyumasına yardım edir. Bu dəyişikliklər iqlim böhranı fonunda artıq həddindən artıq toplanan istiliyin daha da artmasına səbəb olur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Britaniyanın "The Guardian" nəşrinin yazdığına görə, bu tədqiqat nəticələri 2023 və 2024-cü illərdə qeydə alınan rekord istilərin səbəblərini izah edə bilər. Həmin illərdə qeyri-adi temperatur artımları elm ictimaiyyətini belə təəccübləndirmişdi.

NASA və universitetlərdən müşahidə: buludlar azalır, istilik qalxır

NASA və iki universitetin mütəxəssisləri tərəfindən aparılan tədqiqatda iki növ peyk məlumatı təhlil edilib: buludluq səviyyəsi və Yerə düşən və saxlanılan Günəş enerjisi. Alimlər qeyd edirlər ki, Günəş enerjisini ən yaxşı şəkildə əks etdirən – sıx bulud örtükləri əsasən qütblərə yaxın enliklərdə müşahidə olunur. Məhz həmin bölgələrdə son 24 ildə buludluğun sahəsi onillik üzrə 1,5–3 faiz azalıb.

Avstraliyanın Monash Universitetindən professor Kristian Yakob bu azalmanı Yer kürəsindəki iri külək sistemlərinin qütblərə doğru sürüşməsi ilə izah edir. O qeyd edir ki, bu dəyişikliklər atmosferdə karbon qazı (CO₂) konsentrasiyasının artımını modelləşdirən kompüter proqnozlarına uyğundur. CO₂ səviyyəsi əsasən qalıq yanacağın yandırılması nəticəsində artır.

"Model bu cür dəyişiklikləri proqnozlaşdırırdı, ona görə də bu sürüşmə bizim üçün sürpriz olmadı", deyə Yakob bildirib.

Buludların rolu həyati əhəmiyyət daşıyır

Buludlar Günəş şüalarını həm geri əks etdirə, həm də istiliyi Yer səthində saxlaya bilir. Məsələn, buludlu gecələr daha isti olur. Lakin professor Yakobun sözlərinə görə, ümumilikdə buludlar planetin soyumasına kömək edir. Ona görə də onların azalması "isitmə effekti" yaradır.

Yeni Cənubi Uels Universitetindən (UNSW) aparıcı iqlimşünas professor Mett İnqlend isə qeyd edir:

"Buludlar Yer kürəsinin enerji balansında açar rol oynayır. Hər hansı dəyişiklik iqlim dəyişikliyinin inkişafına ciddi təsir göstərə bilər".

Onun fikrincə, "Geophysical Research Letters" jurnalında dərc olunan bu yeni tədqiqat 2023 və 2024-cü illərdə quru və okean səthində qeydə alınan rekord temperatur göstəricilərinin səbəbini qismən izah edir. İnglend bu temperatur sıçrayışını "bütün məntiqi çərçivələrin kənarında” adlandırır.

Temperatur sıçrayışı nədən qaynaqlanır?

İqlim alimləri hələ də son illərdəki temperatur sıçrayışlarının dəqiq səbəbini müəyyənləşdirməyə çalışırlar. Bəzi fərziyyələrə görə, beynəlxalq gəmiçilik sektorunda kükürd dioksid emissiyalarının azalması bu prosesə təsir göstərib. Bu hissəciklər həm də Günəş şüalarını əks etdirir və buludların yaranmasına kömək edir.

Digər mümkün amillər arasında:

* Şimal Atlantik okeanı üzərində küləklə daşınan toz miqdarının azalması (bu toz regionu soyuda bilərdi),

* 2022-ci ildə Tonqa yaxınlığında baş verən dənizaltı vulkan püskürməsindən sonra atmosferə daha çox su buxarının – güclü istixana qazının – daxil olması da göstərilir.

UNSW universitetindən doktor Martin Kuker bu vulkan püskürməsinin nəticələrini öyrənib. Onun fikrincə, iqlim modelləri buludların qlobal istiləşməyə reaksiyasını hələ də dəqiq təsvir edə bilmir. Bu səbəbdən yeni tədqiqat həmin modellərin təkmilləşdirilməsinə kömək edəcək. Bu, "iqlim geribildirimləri”nin bir nümunəsidir – yəni atmosferdəki dəyişikliklər buludlarda da dəyişikliklərə səbəb olur.

Ancaq Kuker düşünür ki, buludluğun son 20 ildəki dəyişməsi təkbaşına 2023-cü ildəki temperatur sıçrayışını tam şəkildə izah etməyə yetərli deyil.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:243
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 20 İyun 2025 21:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri