Icma.az
close
up
RU
Buzların altındakı nüvə təhlükəsi: Köhnə ABŞ bazası dünyanı təhdid edir

Buzların altındakı nüvə təhlükəsi: Köhnə ABŞ bazası dünyanı təhdid edir

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat yayır.

NASA alimləri Qrenlandiya buz təbəqəsinin xəritələnməsi zamanı səthdən 30 metr dərinlikdə yerləşən, "Camp Century" adlı tərk edilmiş ABŞ hərbi bazasını aşkarlayıblar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, Soyuq müharibə dövründə inşa edilmiş bu yeraltı kompleks nüvə raketləri üçün nəzərdə tutulmuşdu və indi ərimə təhlükəsi ilə üzləşən nüvə tullantılarını ehtiva edir.

Qrenlandiyanın altında gizlənən hərbi baza

"Camp Century" 1959–1960-cı illərdə, Sovet İttifaqına qarşı mümkün hücum üçün nüvə başlıqlı raketlərin yerləşdirilməsini təmin edəcək gizli baza kimi tikilmişdi. 2.800 metrlik yeraltı tunellərdən ibarət bu nəhəng qurğu, "Buz Qurdu Layihəsi"nin (Project Iceworm) bir hissəsi idi və 11 min hərbçini yerləşdirə biləcək potensiala malik idi.

Layihənin birgə rəhbəri, NASA Jet İtki Laboratoriyasının alimi Aleks Qardner bildirib:

"Biz buz təbəqəsinin alt qatlarını öyrənirdik və qəfil Camp Century ortaya çıxdı. Bu qədər uzaq və əlçatmaz bir ərazidə gizli hərbi obyekt tapmaq hər gün baş verən hadisə deyil".

Bu kəşf NASA-nın LiDAR texnologiyasına bənzər, lakin buz qatlarının dərinliklərinə nüfuz edə bilən radio dalğaları istifadə edən İnsansız Hava Radarlı Sistem (UAVSAR) sayəsində mümkün olub.

Elmi uğurun kölgəsində: 178 min litr nüvə tullantısı

"Camp Century" 1967-ci ildə bağlanaraq tərk edilib. ABŞ ordusu həmin vaxt bazanın rəsmi məqsədinin yalnız elmi tədqiqatlar aparmaq olduğunu bildirsə də, əslində burada nüvə reaktoru fəaliyyət göstərib. Baza bağlandıqdan sonra reaktor sökülüb, lakin 178 min litrdən çox nüvə tullantısı buzların altında qalıb.

Layihə tam uğursuz olmasa da, burada aparılan araşdırmalar Qrenlandiyanın qədim iqlimi haqqında mühüm məlumatlar əldə etməyə imkan verib. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu ərazi bir vaxtlar yaşıllıqla örtülmüş, zəngin bitki və heyvan növlərinə malik olub.

Lakin bu gün "Camp Century" potensial ekoloji fəlakət mənbəyinə çevrilib. Elm adamlarının fikrincə, Qrenlandiya buz təbəqəsi gözləniləndən daha sürətlə əridiyindən, nüvə tullantılarının 2090-cı ilə qədər səthə çıxma ehtimalı var. Bu da radioaktiv maddələrin ətrafa yayılması deməkdir və qlobal təhlükə yaradır.

Hazırda baza və onun tərkibindəki tullantılar buzla örtülü vəziyyətdədir, lakin iqlim dəyişikliyi bu Soyuq müharibə mirasını yenidən üzə çıxarma təhlükəsini artırır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 29 Oktyabr 2025 22:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri