Cənubi Qafqazdan Baltikyanı regiona uzanan əməkdaşlıq körpüsü ŞƏRH

2026-cı il aprelin 22-də Latviya Respublikasının Prezidenti Edqars Rinkeviçsin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasındakı diplomatik və iqtisadi əlaqələrin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha təsdiqlədi. Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında vurğuladığı kimi, bu səfər yalnız ikitərəfli münasibətləri gücləndirməklə qalmır, həm də müxtəlif strateji sahələrdə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar pəncərəsi açır. Azərbaycan və Latviya arasındakı münasibətlərin çox güclü hüquqi çərçivəsi mövcuddur; doqquz il əvvəl imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə bu gün də tərəfdaşlığın ən yüksək səviyyədə inkişafı üçün əsas dayaq nöqtəsi hesab olunur.

İqtisadi əməkdaşlığın dinamikasına nəzər saldıqda, Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın səfərdən cəmi bir həftə əvvəl Şuşada keçirdiyi görüş xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Qarabağın azad olunmuş ərazilərində, xüsusən də Şuşada belə bir görüşün keçirilməsi Latviyanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və regiondakı quruculuq işlərinə verdiyi dəstəyin rəmzi göstəricisidir. Komissiyanın həmsədrlərinin təqdim etdiyi perspektivli planlar göstərir ki, hər iki ölkə qarşıdakı illərdə birgə həyata keçiriləcək genişmiqyaslı işlərə tam hazırdır. Bu kontekstdə Bakıda keçirilən biznes-forum işgüzar dairələr arasında birbaşa təmasların qurulması, qarşılıqlı sərmayə imkanlarının araşdırılması və birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması üçün mühüm platformadır.

Sərmayə qoyuluşu məsələsi hər iki dövlət başçısının diqqət mərkəzindədir. Prezident İlham Əliyev əminliklə bildirmişdir ki, qarşılıqlı investisiyalar çox gözəçarpan və praktiki nəticələr verə bilər. Bu məqsədlə Azərbaycan və Latviya şirkətlərinin məlumat əlçatanlığını təmin etmək üçün proqramlar və sərmayə imkanları barədə daim informasiya mübadiləsi aparılacaqdır. Azərbaycanın həm dövlət, həm də özəl sektorunun bu fəaliyyətə hazır olması, indiyədək kifayət qədər yüksək olmayan ticarət dövriyyəsinin kəskin artırılmasına xidmət edəcəkdir.

Nəqliyyat sahəsindəki yeniliklər də strateji əhəmiyyət daşıyır. Tərəflər arasında birbaşa uçuşların bərpası və genişləndirilməsi barədə razılıq əldə olunub. Qlobal miqyasda bəzi aviaşirkətlərin yanacaq və logistik problemlərlə üzləşdiyi bir dövrdə Azərbaycanın hava yollarının sabit fəaliyyəti bu istiqamətdə əlavə fürsətlər yaradır. Birbaşa uçuşlar həm iş adamlarının hərəkətliliyini artıracaq, həm də turizm və insanlararası təmasları intensivləşdirəcəkdir. Humanitar sahədə, xüsusən də təhsildə əməkdaşlıq uğurla davam edir; Latviyada 450-dən artıq azərbaycanlı tələbənin təhsil alması xalqlarımız arasında gələcək dostluq körpülərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Müzakirələrin mühüm bir hissəsi də Cənubi Qafqaz və Baltikyanı regionda təhlükəsizlik məsələlərinə həsr olunmuşdur. Prezident İlham Əliyev Ermənistanla sülh prosesindəki son vəziyyəti diqqətə çatdırarkən qeyd etmişdir ki, 2025-ci ilin avqustundan – Ağ Evdə əldə olunan razılaşmalardan sonra regionda de-fakto sülh hökm sürür. Sülh sazişinin mətninin paraflanması, qarşılıqlı ticarətin, xüsusən də yanacaq təchizatının başlaması və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin görüşləri münaqişədən sonrakı dövr üçün nümunəvi sülh modelidir. Bu, siyasi iradənin və strateji baxışın müharibələrə son qoymaq gücünü nümayiş etdirir.

Bakıda imzalanmış yeni sənədlər paketi Azərbaycan-Latviya əməkdaşlığının hüquqi bazasını daha da zənginləşdirmişdir. Prezidentlər arasındakı 20 ilə yaxın tarixə malik şəxsi dostluq münasibətləri isə dövlətlərarası əlaqələrin səmimiyyətini və möhkəmliyini təmin edən ən vacib amillərdən biridir. Bu səfər və əldə olunmuş razılaşmalar hər iki ölkənin həm iqtisadi rifahına, həm də regional sabitliyin qorunub saxlanmasına böyük töhfə verəcəkdir.

İlqar İlyasov

Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədri