Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Cibimizin rəqəmsal dostu: Azərbaycanda hər nəfərə 2 bank kartı düşür

Cibimizin rəqəmsal dostu: Azərbaycanda hər nəfərə 2 bank kartı düşür

Icma.az, Modern.az portalına istinadən məlumat verir.

Bank kartları bu gün həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib. Əvvəllər nağd pulla etdiyimiz çoxsaylı ödənişləri indi rahatlıqla kartlarla həyata keçiririk. Son illərdə Azərbaycanda bank kartlarının sayının kəskin şəkildə artıb. Artım iqtisadi, sosial və texnoloji amillərlə bağlıdır.

Bəs kartları hansı məqsədlə alırıq, harda və necə istifadə edirik?

Elektron ticarətin sürətli inkişafı ilə bağlı bank kartlarına olan tələbat artıb. İnsanlar artıq məhsul və xidmətləri daha çox onlayn alır, bu da bank kartlarının istifadəsini artırır. Modern.az-ın məlumatına görə, Azərbaycanda elektron ticarət vasitəsilə aparılan əməliyyatların sayı 1 milyard manatı ötüb. Son 10 ildə bu göstərici 84 dəfə artıb.

Hökumət və maliyyə qurumları nağdsız ödənişləri təşviq edir. Bu həm iqtisadiyyatın şəffaflığını artırır, həm də fiziki nağd pulun daşınması ilə əlaqəli riskləri azaldır.

Azərbaycanda maliyyə sektorunun modernləşdirilməsi və bank xidmətlərinin əlçatanlığının artması da  bank kartlarının sayına təsir edir. Bir çox banklar və maliyyə qurumları daha rahat və müasir bank xidmətləri təqdim edərək, müştərilərə müxtəlif növ kartlar təklif edirlər.

Banklar müştərilərini cəlb etmək və kart istifadəçilərini artırmaq üçün müxtəlif kampaniyalar keçirir, cashback (geri ödəmə), hədiyyələr, xüsusi endirimlər və s. təklif edirlər.

Kartlar yalnız alış-verişlə kifayətlənmir, həm də kredit, borc və digər maliyyə xidmətlərini də təmin edir. Bank kartları həm də beynəlxalq ödənişləri asanlaşdırır, səyahət edərkən və xaricdə alış-veriş edərkən çox faydalıdır.

Azərbaycanda hər nəfərə 2 bank kartı düşür

Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, banklar və “Azərpoçt” MMC sistemləri üzrə 2024-cü ilin sonunda ödəniş kartlarının sayı 1 il əvvəllə müqayisədə təxminən 18 faiz artaraq 19 milyon 899 minə çatıb.

2025-ci il yanvar ayının 1-nə ölkədə debet kartlarının sayı 17 milyon 642 min ədəd, kredit kartlarının sayı isə 2 milyon 256 min ədəd olub. Bu kartlarla ölkədaxili əməliyyatların həcmi isə 122 milyard 892 milyon manat təşkil edib.

Ödəniş kartlarında artım debet kartları üzrə 19,9 faiz, kredit kartları üzrə 1,8 faiz təşkil edib.

Son 10 ildə ölkədə bank kartlarının sayı 3,7 dəfə artıb. Bu kartların 15 milyon 999-u təmassızdır. Ümumi kart sayı 3,7 dəfə artdığı halda təmasaız kartların sayı 177 dəfə artıb.

Dövriyyədə olan kartların 3,381 milyonu vətəndaşlara pensiya və müavinətləri ödəmək üçün verilib. 2 milyon 897 kmin kart əmək haqqıalmaq üçün istifadə olunur. 11milyon 364 min kart bankların müxtəlif kampaniyalarından yararlanmaq üçün vətəndaşlara verilmiş debet kartlarıdır.

Bir kartdan ildə orta hesabla 95 dəfə istifadə olunur

Bir ildə bank kartları ilə 1,9 milyard əməliyyat aparılıb. Orta hesabla bir kartdan il ərzində 95 dəfə istifadə olunub.

Bank kartlarının iştirakı ilə aparlılan əməliyyatların ümumi dövriyyəsi 126 milyard manat olub.

Başqa sözlə, bir əməliyatda 66 manat istifadə olunub.

Vətəndaşlar 1 ildə ümumilikdə bankomatlardan  177 milyon dəfə pul çıxarıblar. Azərbaycan vətəndaşları bankomatlardan iyuil və dekabr aylarında daha çox pul çıxarır. Ən aşağı göstərici yanvar ayına təsadüf edib.

Eyni zamanda kartlar alış-veriş zamanı 362 min dəfə pos terminallardan istifadə olunub. Vətəndaşlar bankomatlarda 20 min dəfə ödəniş həyata keçirib. 622 milyon dəfə pos-terminallar vasitəsilə nağdsız ödəniş aparılıb. Kartlar 1 milyon 177 min dəfə özünəxidmət terminallarına daxil edilib.  2024-cü ildə debet və kredit kartları ilə ölkə xaricində 3 milyard 303 milyon manatlıq əməliyyat aparılıb. Bu göstərici əvvəlki illə müqayisədə təxminən 3 faiz çox olub. 2024-cü ildə kartlarla ölkəxarici əməliyyatların 3 milyard 141 milyon manatı (95%-i) nağdsız ödənişlərin, 161 milyon manatı isə nağd pulun çıxarılması ilə bağlı olub.

Bank kartları haqqında maraqlı faktlar

İlk plastik bank kartı 1950-ci ildə ABŞ-da "Diners Club" tərəfindən təqdim olunub. Əvvəllər restoranlarda istifadə üçün nəzərdə tutulan bu kart zamanla genişlənərək daha çox sahədə istifadə edilməyə başlanıb. Əvvəllər bank kartları plastikdən deyil, kartondan hazırlanırdı.

Bank kartlarında 16 rəqəmli nömrə olur. Bu nömrənin ilk rəqəmi kartın ödəniş sistemini müəyyən edir (5 – MasterCard, 4 – Visa). Sonrakı 5 rəqəm isə kartı verən bankın kodudur. Son 9 rəqəm isə kart sahibini müəyyən etməyə yarayır. Bu alqoritm 1950-ci illərdə IBM-in mütəxəssisi Hans Peter Lonq tərəfindən hazırlanıb.

Çipli bank kartları 1980-ci illərin sonunda Fransada istifadəyə verilib. Maqnit zolaqlı kartlardan daha təhlükəsiz olan bu çipli kartlar bu gün dünyada geniş yayılıb və istifadəçilərə əlavə təhlükəsizlik təmin edir. Çipli bank kartlarının əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, onlar maqnit zolaqlı kartlardan daha etibarlıdır. Həmçinin, "3D Secure" təhlükəsizlik sistemi internet üzərindən alış-veriş edən istifadəçiləri qorumaq məqsədilə yaradılıb.

Dünyada 30 milyarddan çox bank kartının istifadə olunduğu təxmin edilir. Bu kartların əksəriyyəti debet və kredit kartlarıdır.

"Visa" və "MasterCard" dünyada ən geniş istifadə olunan kart sistemləridir. Bu 2 marka ümumi bazar payının təxminən 60 faizdən  çoxunu təşkil edir.

2019-cu ildə "Visa" kartı ilə həyata keçirilən ən böyük əməliyyat Yaponiyada baş verib və 200 milyon ABŞ dolları məbləğində olub. Bu əməliyyat bir böyük iş adamı tərəfindən həyata keçirilib.

SSRİ-də ilk kredit kartı Mixail Qorbaçovda görünüb. Lakin Qorbaçov bu kartdan istifadə etməyib və kart muzeyə təhvil verilib.

"Royale Mastercard" kimi elit kartlar da mövcuddur. Məsələn, BƏƏ-dəki bu kart yalnız kral ailəsi üçün nəzərdə tutulub. Kart qızıl ilə işlənib, əsl almazlarla bəzədilib.

Kaliforniyada yaşayan Volter Kaven təxminən 1500 kredit kartı ilə böyük bir kolleksiya toplayıb. O bununla  "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşməyi bacarıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2025 17:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri