Çimərliyə getməzdən əvvəl bunları dərinizə vurmayın XƏBƏRDARLIQ

Yay aylarında qaralmaq istəyən insanların etdiyi bəzi səhvlər müvəqqəti qızartıdan daha ciddi dəri problemlərinə səbəb ola bilər. 
Demokrat.az-ın məlumatına görə, dermatoloq Mələk Kəsir Koç xəbərdarlıq edib ki, günəşə çıxmazdan əvvəl dəriyə ətir, sitrus yağları və ya tərkibində spirt olan bəzi kosmetik vasitələrin çəkilməsi ləkələnmə və qıcıqlanma riskini artırır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, təkrarlanan günəş yanıqları dəri hüceyrələrinə zərər verərək erkən qocalma və dəri xərçəngi riskini yüksəldə bilər.
Günəş yanıqları niyə təhlükəlidir?
Günəş yanığı dərinin ultrabənövşəyi (UV) şüalara həddindən artıq məruz qaldığını göstərir.
UV şüaları dəri hüceyrələrinin strukturunu zədələyir. İllər ərzində yığılan bu zədələr qırışların yaranması, günəş ləkələri, erkən qocalma və dəri xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Mələk Kəsir Koç xüsusilə uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə baş verən ağır və təkrarlanan günəş yanıqlarının diqqətdən kənarda qalmamalı olduğunu vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, uşaqlıqda qabarcıqlı ağır günəş yanıqları keçirmiş şəxslərdə sonrakı illərdə melanoma riskinin daha yüksək olduğu hesab edilir.
Ətir və sitrus tərkibli məhsullar risk yaradır
Ətir və ətirli kosmetik vasitələrin tərkibindəki bəzi maddələr günəş şüaları ilə təmasda olduqda dərinin həssaslığını artırır.
Xüsusilə berqamot, limon və laym kimi sitrus yağları olan məhsullar fototoksik reaksiyaya səbəb ola bilər.
Bu zaman dəridə qızartı, yanma hissi, qabarcıqlar və qeyri-bərabər tünd ləkələr əmələ gələ bilər. Bəzi hallarda bu rəng dəyişiklikləri həftələrlə, hətta aylarla qalır.
Bu səbəbdən ətiri boyun, sinə, çiyin və qollar kimi günəşə açıq nahiyələrə vurmaq məsləhət görülmür.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, hər ətir mütləq qalıcı ləkə yaratmır. Lakin tərkibi məlum olmayan, sitrus yağları ehtiva edən və ya dəri həssaslığı yaradan məhsullardan güclü günəşə çıxmazdan əvvəl istifadə etməmək daha təhlükəsiz seçimdir.
Günəşdən necə qorunmaq olar?
Ultrabənövşəyi şüaların təsiri xüsusilə saat 10:00–16:00 arasında daha güclü olur.
Bu saatlarda uzun müddət qorunmadan günəş altında qalmaq qısa zamanda günəş yanıqlarına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər bu vaxtlarda birbaşa günəşdən uzaq durmağı, açıq rəngli geyimlərdən, enli kənarlı papaqlardan və UV qoruyuculu gün eynəklərindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər.
Buludlu hava və ya çimərlik çətiri altında olmaq da tam qorunma demək deyil.
UV şüaları buludlardan keçə, həmçinin dəniz, hovuz və qum səthindən əks olunaraq kölgədə olan insanlara da çata bilir.
Buna görə yalnız kölgəyə güvənmək kifayət deyil. Günəş kremi, uyğun geyim və papaq birlikdə istifadə edilməlidir.
Dermatoloqlar geniş spektrli, suya davamlı və ən azı SPF 30 qoruma faktorlu günəş kremindən istifadə etməyi məsləhət görürlər.
Krem açıq qalan bütün nahiyələrə kifayət qədər çəkilməli və açıq havada qalındığı müddətdə təxminən hər iki saatdan bir yenilənməlidir.
Üzgüçülükdən, güclü tərləmədən və ya dəsmalla qurulandıqdan sonra günəş kremi yenidən çəkilməlidir.
Günəş yanığı olduqda nə etmək lazımdır?
Günəş yanığı zamanı dərini sərinlətmək üçün ilıq və ya sərin duş qəbul etmək, yaxud sərin kompres tətbiq etmək olar.
Tərkibində ətir və spirt olmayan yumşaq nəmləndiricilər də rahatlıq verə bilər.
Yoqurt, diş məcunu və mənşəyi məlum olmayan qarışıqları dəriyə çəkmək tövsiyə edilmir. Bu vasitələr qıcıqlanmanı daha da artıra bilər.
Əmələ gələn qabarcıqları partlatmaq, soyulan dərini qoparmaq olmaz. Yanıq tam sağalana qədər həmin nahiyə günəşdən qorunmalıdır.
Əgər günəş yanığı yüksək hərarət, üşütmə, güclü baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, qusma, şüurun pozulması və ya ciddi susuzlaşma ilə müşayiət olunursa, dərhal tibb müəssisəsinə müraciət edilməlidir.
Həmçinin geniş sahədə qabarcıqların yaranması, güclü ağrı, infeksiya əlamətləri və ya azyaşlı uşaqlarda yayılmış günəş yanıqları zamanı mütləq həkim müayinəsi tövsiyə olunur.
Mələk Kəsir Koç xatırladıb ki, günəşin dəriyə vurduğu zərər illər ərzində toplanır. Buna görə də çimərliyə getməzdən əvvəl ətir və həssaslıq yarada bilən kosmetik vasitələrdən istifadə etməmək, günəş kremini isə düzgün miqdarda və müntəzəm şəkildə yeniləmək vacibdir.
Jalə
Demokrat.az