Şiş hüceyrələrinin böyüməsini ləngidən vasitə TAPILDI

Moskva Dövlət Universitetinin kimyaçıları enerji istehsalında iştirak edən hüceyrə strukturları olan mitoxondrilərin funksiyasını gücləndirə bilən molekulyar bir vasitə hazırlayıblar.

Aparılan təcrübələr göstərib ki, mitoxondrial metabolizmanın aktivləşməsi xərçəng hüceyrələrinin çoxalmasını və siçanlarda melanoma şişlərinin böyüməsini ləngidib. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, nəticələr “Nature Chemical Biology” jurnalında dərc edilib.

Qlükoza bədənimizdə bir deyil, bir neçə mərhələdə karbon qazına çevrilir. Əvvəlcə piruvata parçalanır, sonra mitoxondriyə daxil olur və oksigenin köməyi ilə karbon qazına oksidləşir. Lakin bir çox şiş hüceyrələrində, kifayət qədər oksigen olsa belə, yalnız birinci mərhələ - qlükoza parçalanması üstünlük təşkil edir. Piruvat mitoxondriyə zəif daxil olduğundan, onun oksidləşməsi azalır. Bu fenomen Warburg effekti kimi tanınır. Buna görə də, alimlər məcburi mitoxondrial aktivləşmənin şiş hüceyrələrinə necə təsir edəcəyini müəyyən etmək qərarına gəliblər.

Bu sualı cavab tapmaq üçün müəlliflər adı "Warburg" sözünün tərsinə yazıldığı Grubraw adlı molekulyar bir vasitə yaratdılar. O, birbaşa mitoxondrilərin içərisində piruvat istehsal edir. Bu üsul piruvatın mitoxondriyə daxil olmasına mane olan maneələri aşmağa kömək edir və oksidləşdirici metabolizmanı gücləndirir.

Xərçəng hüceyrələri üzərində aparılan təcrübələrdə Grubraw-un aktivləşməsi mitoxondrial tənəffüsü artırdı və tədqiq edilən hüceyrə modellərinin əksəriyyətində proliferasiya sürətini azaltdı.Alimlər alətin insan melanoma hüceyrələrindən əmələ gələn şiş daşıyan siçanlara təsirini sınaqdan keçirdilər. Grubraw aktivləşdirildikdə şişin böyüməsi yavaşladı.

Təhlil, həmçinin göstərib ki, mitoxondrial funksiyanın artması hüceyrə dövrü, hüceyrə bölünməsi və DNT replikasiyası ilə əlaqəli genlərin aktivliyində dəyişikliklərlə müşayiət olunur. Bundan əlavə, şiş hüceyrələri artıq piruvatı hüceyrədən çıxarmaqla artan mitoxondrial metabolizmanı qismən kompensasiya etdi.

NMR metabolik analizini Moskva Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinin baş tədqiqatçısı Sofiya Maryasina aparıb: "Metabolizmdəki dəyişikliklər mitoxondrial funksiyaya müdaxilənin hüceyrə metabolizmasına necə təsir etdiyini görməyə imkan verir. Bu tədqiqatda NMR metabolik analizi digər tədqiqat metodlarını tamamladı və şiş hüceyrələrində mitoxondrial aktivləşmə ilə müşayiət olunan metabolik dəyişiklikləri xarakterizə etməyə kömək ediB".

Tədqiqat göstərir ki, şiş hüceyrələrinin metabolik xüsusiyyətləri yalnız onların sürətli böyüməsinin nəticəsi deyil, həm də onların çoxalmasını tənzimləyən bir amil ola bilər. Əldə edilən nəticələr mitoxondriyanın şişin inkişafındakı rolu haqqında anlayışımızı genişləndirir və şiş metabolizmasını hədəfləmək üçün yeni yanaşmalar tapılmasına kömək edə bilər. 

Xəzər
“Cebheinfo.az”
 

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin