Çin BMT nin bağlanmasının mümkünlüyü barədə xəbərdarlıq edib...

... BMT maliyyə böhranı səbəbindən bağlanmaq ərəfəsindədir. BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş xəbərdarlıq edib ki, üzv ölkələr üzvlük haqqını vaxtında və tam şəkildə ödəməsələr, təşkilat bağlana bilər. Əgər bu baş verməsə, BMT “iflas böhranı” ilə üzləşəcək.

Çinli analitiklər bunun mübaliğə deyil, reallıq olduğuna inanaraq razılaşırlar.

Müəlliflərin fikrincə, BMT-nin maliyyə problemləri daha böyük problemin yalnız bir hissəsidir: bütün beynəlxalq sistemin zəifliyi...

Qeyd edilir ki, əvvəllər BMT qlobal nizamın əsas koordinatoru hesab olunurdu. Amma indi maliyyə çatışmazlığı təşkilatın işinə mane olur və hətta ölkələri beynəlxalq hüquqdan kənar hərəkət etməyə – birtərəfli sanksiyalar tətbiq etməyə və ya öz ittifaqlarını yaratmağa sövq edir.

Bu, qlobal vəziyyəti daha da pisləşdirir və əlavə gərginlik yaradır. Ən çox zərəri qurumun özü çəkir.

Məsələn, BMT-nin ürəyi olan və bütün fəaliyyətinin əsaslandığı Katiblik müntəzəm töhfələrdən çox asılıdır. Vəsaitlər bitərsə, işçilərin ixtisarı başlayacaq, planlar dəyişdiriləcək və bu, beynəlxalq danışıqlara, böhran əməliyyatlarına və siyasi koordinasiyaya təsir edəcək.

Bu, yalnız ofis ixtisarından daha çox şey deməkdir.

SİA xəbər verir ki, Çinin Sohu saytından məqalənin tərcüməsi FederalPress-ə görə, bu, faktiki olaraq BMT-nin dünya üzrə əməliyyatlarının effektivliyini azaldacaq. Bu xüsusilə sülhməramlı missiyalar üçün təhlükəlidir. Qoşunların göndərilməsi, onları lazım olan hər şeylə təmin etmək və yerli infrastrukturun saxlanması sabit maliyyə tələb edir.

Qeyri-sabit olan regionlar daha da az idarə oluna bilər və təhlükəsizliyi daha da təhlükə altına sala bilər.

...Maliyyə böhranı ÜST kimi BMT təşkilatlarını və yoxsul ölkələrə yardım proqramlarını da vuracaq.

Onların maliyyələşdirilməsinin bir hissəsi könüllü töhfələrdən olsa da, onların işi BMT-nin ümumi büdcəsindən asılıdır. Vəsaitlər tükənərsə, ehtiyacı olan milyonlarla insan yardımsız qala bilər.

Çinli ekspertlər vurğulayırlar ki, bütün bu vəziyyət qlobal əməkdaşlıq sisteminin nə qədər kövrək və həssas olduğunu nümayiş etdirir.

BMT qlobal sabitliyin simvolu kimi görünə bilər, amma reallıqda bu, dövlətlərin siyasi iradəsindən və maliyyə məsuliyyətindən asılıdır.

İşlər daha da pisləşərsə, təşkilat münaqişələrdə vasitəçilik, yardımı koordinasiya etmək və sülhməramlı əməliyyatlar aparmaq qabiliyyətini itirə bilər.

Bu, artıq təkcə texniki problem deyil, o, qlobal sabitliyə real təhlükə yaradır.

Əli Babayev