Çin yüksək sürətli maqlev qatarı ilə gələcəyi yenidən formalaşdırır

Çin Havacılıq və Kosmik Sənaye Şirkəti (CASIC) vakum borusu və elektromaqnit itələmə texnologiyasını birləşdirərək yeni bir maqlev qatarı inkişaf etdirir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "T-Flight" adlı bu eksperimental qatar yüksək sürətli nəqliyyatda inqilab yaratmaq potensialına malikdir və Çin kimi geniş əraziləri sürətlə qət etmək üçün yeni imkanlar təqdim edə bilər.

CASIC vakum borusu texnologiyasını elektromaqnit levitasiya sistemi ilə birləşdirərək sürtünməni minimuma endirməyi və daha yüksək sürətlərə çatmağı hədəfləyir. Bu konsepsiya İlon Maskın "Hyperloop" layihəsinə bənzəsə də, Çin mühəndisləri bu texnologiyanı uğurla tətbiq etməyi planlaşdırır.

Ənənəvi relslərdən fərqli olaraq, maqlev qatarları güclü maqnitlər vasitəsilə havada süzülərək hərəkət edir. Bu da sürtünməni tamamilə aradan qaldırır və daha stabil, sürətli bir nəqliyyat vasitəsi yaradır.

Son sınaqlarda Çin 2024-cü ilin əvvəlində 2 kilometrlik test xəttində qatarı uğurla sınaqdan keçirib və 387 mil/saat (təxminən 623 km/saat) sürətə çatıb. Bu nəticə, Yaponiyanın 374 mil/saat (601 km/saat) sürətlik əvvəlki rekordunu keçmək deməkdir.

Növbəti mərhələdə 37 mil (təxminən 60 km) uzunluğunda bir test xəttində qatarın 621 mil/saat (1.000 km/saat) sürətə çatması planlaşdırılır. Gələcək planlar arasında sürətin daha da artırılması yer alır. Alimlər sonda 2.400 mil/saat (təxminən 3.800 km/saat) sürəti aşmağı hədəfləyirlər.

Lakin bu qədər yüksək sürətlə hərəkət edən bir qatarda insanların rahat səyahət etməsi texniki və fizioloji problemlər yarada bilər. Belə sürətlərə yalnız hərbi pilotlar uyğunlaşa bilər. Buna görə "T-Flight" maqlev qatarının orta səyyar sürətinin 600 mil/saat (təxminən 965 km/saat) olması nəzərdə tutulur. Bu, Pekin-Şanxay arasındakı səyahət müddətini cəmi 90 dəqiqəyə endirə bilər.

Bu yeni texnologiya, dünya ticarət yolları və geosiyasi münasibətlərə böyük təsir göstərə bilər.

Hazırda beynəlxalq ticarətdə dəniz yollarının nəzarəti strateji baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Ancaq maglev qatarları ilə yük daşımalarının saatda minlərlə kilometr sürətlə həyata keçirilməsi halında, Asiyanın bir ucundan Avropaya sürətli və effektiv ticarət yolları açıla bilər. Bu da dəniz yollarına olan tələbatı azalda və ticarət marşrutlarının idarə olunmasında yeni güc mübarizələrinə səbəb ola bilər.

Çin maqlev texnologiyası ilə nəqliyyatda yeni bir dövr açmaq və gələcəyin nəqliyyat sistemini formalaşdırmaq məqsədilə bu sahədəki investisiyalarını artırmağa davam edir.

Qeyd edək ki, maqlev - maqnetik levitasiya qatarıdır. "Maglev" ingilis dilində "maqnit levitasiya" sözünün qısaltmasıdır. havada maqnetik tutma, qaldırma mənasını verir. Maqnetik levitasiya qatar adı ilə tanınan Maqlev ilk olaraq Brukhaven Milli Laboratoriyasında kəşf edilib. Brukhaven Laboratoriyasından Ceyms Povell və Qordon Danbi 1960-cı illərdə maqnit levitasiya qatarı üçün ilk patenti alıblar

Aydın