“ABŞ və Çin arasındakı rəqabət dünya iqtisadiyyatını yenidən formalaşdırır” EKSPERT

"ABŞ və Çin arasında davam edən iqtisadi rəqabət son illərdə qlobal ticarət və maliyyə bazarlarının əsas istiqamətləndirici amillərindən birinə çevrilib. Tətbiq olunan tariflər, ixrac məhdudiyyətləri və texnologiya sahəsində qarşılıqlı məhdudlaşdırıcı tədbirlər beynəlxalq ticarət əlaqələrinin yenidən qurulmasına səbəb olur. Bunun nəticəsində bir çox şirkət istehsal və təchizat zəncirlərini daha təhlükəsiz, dayanıqlı və sabit bazarlara yönəltməyə çalışır". Bu fikirləri SİA-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Akif Nəsirli səsləndirib.

Onun sözlərinə görə, texnologiya sahəsindəki rəqabət xüsusilə yarımkeçiricilər, süni intellekt, telekommunikasiya və yüksək texnologiyalı istehsal sektorlarında daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Bu istiqamətlərdə üstünlük uğrunda mübarizə innovasiyaların sürətlənməsinə təkan versə də, eyni zamanda qlobal bazarın parçalanması riskini artırır. Fərqli texnologiya standartlarının formalaşması beynəlxalq biznes mühitini mürəkkəbləşdirərək əməliyyat xərclərinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Ekspert qeyd edib ki, istehsal sahəsində baş verən dəyişikliklər bir sıra ölkələr üçün yeni imkanlar yaradır. Şirkətlərin Çinlə yanaşı alternativ istehsal mərkəzləri axtarması Hindistan, Vyetnam, Meksika və digər inkişaf etməkdə olan ölkələrə investisiya axınının artmasına şərait yaradır. Bu proses həmin ölkələrdə məşğulluğun yüksəlməsinə, sənaye istehsalının genişlənməsinə və ixrac potensialının güclənməsinə müsbət təsir göstərir.

Akif Nəsirli vurğulayıb ki, ABŞ və Çin iqtisadiyyatlarında baş verə biləcək hər hansı yavaşlama qlobal iqtisadi artım tempinə mənfi təsir göstərə bilər. Çünki hər iki ölkə dünya iqtisadiyyatının və beynəlxalq tələbin əsas hərəkətverici qüvvələri hesab olunur. Bu baxımdan, onların arasında davam edən rəqabət bir tərəfdən yeni inkişaf imkanları yaratsa da, digər tərəfdən qlobal iqtisadiyyatda qeyri-müəyyənliyin dərinləşməsinə səbəb olur.

Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, yaxın illərdə dünya iqtisadiyyatı daha çox regional istehsal mərkəzlərinə söykənən və texnoloji baxımdan daha rəqabətli modelə doğru transformasiya olunacaq.Bu variantda təkrarlar minimuma endirilib, sitat xarakteri qorunub saxlanılıb və xəbər-agentliklərinin istifadə etdiyi peşəkar üsluba uyğunlaşdırılıb.

Lətifə Abdıyeva