Çinin ən böyük səhrasının altında nəhəng su ehtiyatları aşkar edildi

Çinin ən böyük səhrası olan Təklə-Məkanın altında geoloqlar iki böyük su mənbəyi aşkar ediblər. Bu ehtiyatlar ölkənin şimal-qərb bölgəsi üçün gələcəkdə mühüm su mənbəyinə çevrilə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "South China Morning Post”un məlumatına görə, kəşf Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunda regional geologiya bürosunun həyata keçirdiyi səhrada su ehtiyatlarının axtarışı layihəsi çərçivəsində baş verib.

Bu səhra bölgəsində “Böyük yaşıl sədd” təşəbbüsü çərçivəsində meşəsalma və səhralaşmaya qarşı mübarizə tədbirləri həyata keçirilir.

Yeni su mənbələrindən biri Təklə-Məkan səhrasının cənub kənarında, Minfen qəzasının Əndir qəsəbəsində aşkar olunub. İkinci mənbə isə Mazartağ dağlarının cənubunda, səhranın daha dərin hissəsində müəyyən edilib.

Şor sudan istifadə üçün sınaq stansiyası yaradılıb

Tədqiqatçılar su ehtiyatlarının axtarışı layihəsi çərçivəsində şor sudan istifadə imkanlarını öyrənmək üçün sınaq stansiyası da inşa ediblər.

Şor su şirin sudan daha çox, lakin dəniz suyundan daha az duz ehtiva edir. Alimlər bu sudan səhranın kənarlarında suvarma və səhralaşmanın qarşısının alınması məqsədilə istifadə etməyi planlaşdırırlar.

Tədqiqatçılar şor suyu hələ tam istifadə olunmayan və artan su tələbatının ödənilməsinə kömək edə biləcək resurs kimi qiymətləndirirlər. Məsələn, bu sudan kənd təsərrüfatı bitkilərinin suvarılmasında və süni intellekt məlumat emalı mərkəzlərinin soyudulmasında istifadə imkanları araşdırılır.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində alimlər duza davamlı bitkilərin yetişdirilməsi üçün şor sudan istifadəni sınaqdan keçirirlər. Bununla belə, bəzi məqsədlər üçün suyun əlavə olaraq duzsuzlaşdırılması tələb oluna bilər.

Təklə-Məkanın altında nəhəng su ehtiyatları

Təklə-Məkan səhrası 337 600 kvadratkilometr ərazini əhatə edir. Bu, təxminən Almaniyanın ərazisinə bərabərdir. Hərəkətli qum təpələri və sərt iqliminə görə səhraya “ölüm dənizi” ləqəbi verilib.

2015-ci ildə alimlər hövzənin altında nəhəng yeraltı su hövzəsinin ola biləcəyini müəyyən etmişdilər. Onların hesablamalarına əsasən, buradakı suyun həcmi Şimali Amerikanın beş Böyük gölünün ümumi həcmindən çox ola bilər.

2024-cü ildə isə səhranın ətrafında 3 050 kilometr uzunluğunda yaşıl qurşaq yaradılması başa çatdırılıb. Ağaclardan, kollardan və qumun hərəkətinin qarşısını almağa kömək edən günəş panellərindən ibarət bu qurşaq qum fırtınalarının qarşısının alınması və regional infrastrukturun qorunması məqsədi daşıyır.

Səhranın kənarlarında kənd təsərrüfatı inkişaf etdirilir

Çin səhralaşmaya qarşı mübarizə tədbirləri ilə yanaşı, ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün səhranın kənarlarında kənd təsərrüfatını da inkişaf etdirir.

Bu təşəbbüslərdən birinə səhranın cənub kənarında yerləşən Kunyu şəhərində yaradılmış səhra buğdası ferması daxildir.

Havayda boş otlaq ərazisində 150 mindən çox ağac əkilib

“Times of India”nın yazdığına görə, Havay adalarında keçmiş otlaq sahələrinin yerində meşənin bərpasına yönəlmiş genişmiqyaslı layihə nadir və nəsli kəsilməkdə olan quş növləri üçün yaşayış mühitinin yaradılmasına kömək edib.

Söhbət Havay adasındakı Hakalau Milli Vəhşi Təbiət Qoruğundan gedir.

Ekoloqlar 1992-ci ildə ərazinin genişmiqyaslı bərpasına başlayıblar. Dörd il davam edən layihə çərçivəsində 150 650 ədəd koa ağacı – Havaya məxsus yerli ağac növü əkilib.

Layihənin məqsədi yalnız deqradasiyaya uğramış torpaqlarda ağac örtüyünü bərpa etmək olmayıb. Gənc ağaclar qorunub saxlanılan meşə sahələrini keçmiş otlaqlarla birləşdirən meşə dəhlizləri rolunu oynamağa başlayıb.

Aydın