COP31 dən əvvəl həyəcan təbili: Təkcə bir ildə 30 milyon insan evini itirib

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı (BMqT) 2025-ci ildə fırtına, sel və digər təbii fəlakətlər səbəbindən təxminən 29,9 milyon insanın yaşayış yerini tərk etmək məcburiyyətində qaldığını açıqlayıb.

Sherg.az xəbər verir ki, bu barədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı Antalya şəhərində keçirilən BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının 31-ci Tərəflər Konfransı (COP31) çərçivəsində bəyanat yayıb.

Bəyanatda insanların evlərini məcburi şəkildə tərk etmələrinin qarşısını almaq, icmaların iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşmasına və təhlükəsiz şəraitdə yaşamağa davam etməsinə kömək etmək üçün təcili və uzunmüddətli investisiyaların artırılmasına çağırış edilib.

Son 10 ilin orta göstəricisini ötüb

Bildirilib ki, 2025-ci ildə fırtına, sel və digər təbii fəlakətlər nəticəsində təxminən 29,9 milyon insan yaşayış yerini tərk edib.

Qeyd olunub ki, bir çox insan evini bir neçə dəfə tərk etmək məcburiyyətində qalıb və hər bir köç ayrıca qeydə alınıb. Ümumi göstərici son 10 ilin orta statistik rəqəmindən yüksəkdir.

Bəyanatda yalnız fırtınaların 17,9 milyon insanın köçkün düşməsinə səbəb olduğu vurğulanıb. Filippində baş verən tayfun və daşqınlar isə dünyada təbii fəlakətlər nəticəsində qeydə alınan bütün məcburi köçlərin üçdə birindən çoxunu təşkil edib.

Xatırladılıb ki, 2024-cü ildə təbii fəlakətlər 45,8 milyon insanın yaşayış yerini tərk etməsinə səbəb olub. Bu, indiyədək qeydə alınan ən yüksək göstəricidir.

“COP31 konkret nəticələr verməlidir”

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının baş direktoru Emi Poup bildirib ki, heç kim evini tərk etmək istəmir. İnsanlar təhlükəsiz yaşamaq və imkan yarandıqda öz evlərinə qayıtmaq arzusundadırlar.

Onun sözlərinə görə, erkən xəbərdarlıq sistemləri insanların həyatını xilas edir, möhkəm tikilmiş evlər fəlakətlərə daha yaxşı müqavimət göstərir, sağlam torpaq və su ehtiyatları isə icmaların dayanıqlığını artırır.

Poup fəlakətlərdən sonra təcili tədbirlərlə yanaşı, uzunmüddətli investisiyaların da vacib olduğunu bildirib. O, bu istiqamətdə tələb olunan miqyasda maliyyə vəsaitinin ayrılmadığını vurğulayıb.

“Çatışmayan əsas məqam lazımi miqyasda investisiyalardır. Hər il daha çox ailə sahib olduğu hər şeyi itirir. Buna görə də COP31 konkret nəticələr verməlidir. Bu boşluğun ağır humanitar bədəli var. İcmalar özlərini qoruya bilmədikdə, növbəti daşqın və ya quraqlıq daha çox insanı yaşadığı yeri tərk etməyə məcbur edir”, – deyə o bildirib.

Təşkilat rəhbəri əlavə edib ki, evlərini tərk edən insanların bir çoxu sıx məskunlaşmış şəhərlərdə və qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrində məskunlaşır, lakin burada da eyni iqlim riskləri ilə üzləşirlər. Onun fikrincə, bütöv icmaların başqa ərazilərə köçürülməsi yalnız son çarə olmalıdır.

Poup milyonlarla insanın iqlim riskləri ilə mübarizə və iqlim tədbirlərinin həyata keçirilməsi arasındakı boşluğun ağır nəticələrini yaşamaqda davam etdiyini bildirib. O, bu problemlərlə üzləşən insanlar üçün vaxtın tükəndiyi barədə xəbərdarlıq edib.