COVİD peyvəndi xərçəng müalicəsini gücləndirir Yeni araşdırma

 Ehtimal iki dəfə artdı, yenisinə ehtiyac yoxdur



ABŞ-də aparılan yeni araşdırma, COVİD mRNA peyvəndinin xərçəng müalicəsində gözlənilməz təsir yaratdığını göstərib. İmmünoterapiya alan xəstələr üzərində 3 il boyunca aparılan araşdırmada peyvənd olunan qrupda sağ qalma ehtimalının 2 dəfə artdığı müəyyən edilib. Alimlər bildirir ki, COVİD -19 peyvəndi yalnız virusa qarşı deyil, xərçəng müalicəsində də immun sistemini gücləndirərək ümidverici təsir göstərir.

Sherg.az xəbər verir ki, araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrini virusoloq Semih Tareen Milliyet.com.tr-yə izah edib.

ABŞ-də MD Anderson Xərçəng Mərkəzi tərəfindən aparılan və “Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, COVİD -19 mRNA peyvəndi olmuş xərçəng xəstələri immunoterapiyadan daha yüksək fayda görür. Tədqiqat göstərir ki, immunoterapiya başlamadan əvvəl peyvənd olunan ağciyər xərçəngi (NSCLC) və melanoma xəstələrinin yaşam müddəti nəzərəçarpacaq şəkildə uzanıb.

Məsələn, araşdırma dövründə peyvənd olunmamış ağciyər xərçəngi xəstələri orta hesabla 20,6 ay yaşayarkən, peyvənd olunanlarda bu göstərici 37,3 ay olub. Alimlər bunun mRNA peyvəndlərinin immun sistemini “hazır vəziyyətə gətirməsi” və xərçəng hüceyrələrinə qarşı daha güclü reaksiya yaratması ilə əlaqəli ola biləcəyini bildiriblər.

Virusoloq Semih Tareen araşdırmanın nəticələrinin nə demək olduğunu ətraflı şərh edib.

“Nature”da yayımlanan tədqiqata görə, ağciyər xərçəngi və ya melanoma üçün immunoterapiya alan xəstələr, müalicədən əvvəlki 100 gün ərzində COVİD mRNA peyvəndi olublarsa, müalicəyə daha güclü reaksiya veriblər. Bundan əlavə, bu xəstələrin ümumi sağ qalma müddəti də peyvənd olunmayanlarla müqayisədə xeyli uzun olub.

Semih Tareen deyir:

“Xərçəng müalicəsində immun sisteminin aktivləşməsi müalicənin gedişatını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır. İmmünoterapiya xəstənin öz immun sistemindən bir növ dərman kimi istifadə edir. COVİD mRNA peyvəndi də bu prosesi dəstəkləyərək müalicənin uğuruna ciddi töhfə verir.”

Bu tapıntılar yeni xərçəng peyvəndi hazırlanmasına ehtiyac olduğu deməkdir? Semih Tareen bu suala belə cavab verir:

“Ən həyəcanverici tərəf budur ki, təsiri xüsusi hazırlanmış peyvəndlə deyil, hər kəsin bildiyi standart COVİD mRNA peyvəndi ilə görürük. COVİD peyvəndi burada adjuvan, yəni immun reaksiyasını gücləndirən yardımçı təsir göstərir. Bu, xərçəng müalicəsində çox vacibdir.”

O əlavə edib ki, illərdir prostat xərçəngi kimi xəstəliklər üçün xüsusi mRNA peyvəndləri hazırlanır. Lakin burada diqqət çəkən məhz COVİD peyvəndinin əlavə dəstəkləyici təsiridir.

Xərçəng hüceyrələri immun sisteminə “Məni hədəf almayın” siqnalları verə bilir. İmmünoterapiya isə bu siqnalları bloklayır. Tareen bildirir:

“COVİD mRNA peyvəndi immun sistemini hərəkətə gətirdiyi üçün immunoterapiyanın təsirini artırır. Amma bu təsir yalnız immunoterapiyanın tətbiq oluna bildiyi xərçəng növlərində mümkündür.”

Semih Tareen, yanlış anlaşılmaların qarşısını almaq üçün mühüm bir məqamı vurğulayır:

“COVİD mRNA peyvəndi tək başına xərçəngi müalicə etmir. Araşdırma belə dizayn edilməyib. O, immunoterapiyanın təsirini gücləndirir. “Peyvənd xərçəngi sağaldır” kimi başlıqlar səhvdir.”

O, immunoterapiyanın yan təsirlərinə də toxunaraq, otoimmün xəstəlikləri tetikleyə biləcəyini, lakin fayda-risk balansına həkimlə qərar verildiyini bildirib.