Çox az adam adındakı GPT nin əslində nə demək olduğunu bilir

ChatGPT ortaya çıxdıqdan sonra “generativ süni intellekt” termini hər yerdə səslənməyə başladı. Şagirdlər ondan ev tapşırıqlarında “kömək” üçün istifadə edir, ofis işçiləri onun vasitəsilə e-məktublar yazır, şirkətlər isə onun iş dünyasının gələcəyinə təsirini müzakirə edirlər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bir çox daimi istifadəçilər belə ChatGPT adındakı “GPT” abreviaturasının əslində nə demək olduğunu bilmirlər. Halbuki bu, süni intellekti anlamaq üçün əsas məqamdır. 

GPT abreviaturası necə açılır?

GPT – Generative Pre-trained Transformer (“Generativ əvvəlcədən öyrədilmiş transformator”) deməkdir və müasir süni intellektin necə işlədiyini izah edən əsas anlayışdır.

Generative (Generativ) – yeni məzmun yaratmaq qabiliyyəti deməkdir. Köhnə proqramlardan fərqli olaraq, generativ süni intellekt sadəcə məlumat axtarmır və ya çıxarmır, istifadəçi sorğusuna cavab olaraq orijinal mətn yaradır.

Pre-trained (Əvvəlcədən öyrədilmiş). ChatGPT 2022-ci ilin sonunda geniş istifadəyə verilməzdən əvvəl internetdəki böyük həcmdə məlumat üzərində təlim keçib. Bu, ona qrammatikanı, faktları, məntiqi nümunələri və insan dilini mənimsəməyə imkan verib. Daha sonra sistem istifadəçi rəyləri əsasında əlavə təkmilləşdirmədən keçirilib ki, cavablar daha faydalı və təhlükəsiz olsun.

Transformer (Transformator). Bu, 2017-ci ildə ilk dəfə təqdim edilmiş neyron şəbəkə arxitekturasıdır.

Transformatorlar mətni “token” adlanan hissələrə bölür, sonra onları vektorlara çevirir ki, model onların əhəmiyyətini daha yaxşı qiymətləndirə və növbəti sözün nə olacağını proqnozlaşdıra bilsin. Bunun sayəsində ChatGPT əlaqəli və məntiqli mətn yaradır, sözlərin nizamsız toplusunu deyil.

Bu üç komponent birlikdə müasir dil modellərinin əsasını təşkil edir. Yəni GPT konkret bir neyron şəbəkənin adı deyil, modelin öyrədilmə yanaşmasını və iş prinsiplərini ifadə edən anlayışdır.